تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 691

مساهمون:

ص٦٩١

بيقصور

(
bi - qosur
) م ف . پ . بدون كوتاهى . و بىعيب و نقصان و كاملانه .

بيقلعى

(
bi - qal'i
) ص . پ . ظروفى كه قلعى نشده باشند .

بيقور

(
bayqur
) ا ج . ع . جماعت گاوان .

بيقول

(
bi - qavl
) ص . پ . بىاعتبار . و كسى كه گفتار او را اعتمادى نشايد . و بىحقيقت . و غدار و نمك به حرام و خائن .

بيقولى

(
bi - qavli
) ا . پ . بىاعتبارى . و بىاعتمادى در گفتار .

بيقياس

(
bi - qi s
) م ف . پ . خارج از حد و اندازه . و بىپايان . و بىانتها . و غير قابل بيان و تفسير . و بر خلاف نظام كليهء اشياء و بر خلاف رسم و قانون .

بيقية

(
biqiyyat
) ا . ع . گياهى از عدس درازتر .

بيقيد

(
bi - qayd
) ص . پ . لاابالى در كارها . و بىضبط و ربط . و بىترتيب .

بىقيمت

(
bi - qeymat
) ص . پ . بىبها و بىقدر و بىارز . و گرانمايه .

بيقين

(
be - yaqin
) م ف . پ . بىگمان و بدون شك و حتما و يقينا .

بيك

(
be - yak
) م ف . پ . از يك . و با يك . و بيك نيم نهاد يعنى نيم پرداخته و نيم تمام گذاشت . و بيك راه يعنى يك بارگى . و بيك ضربت .

بيك

(
boyyak
) ع . ج بائك .

بيكار

(
bi - k r
) ص . پ . بىشغل و بىپيشه و بىصنعت . و بدون خدمت و بدون منصب . و تنبل و كاهل . و نابكار . و مصاحب و همنشين . و آواره و اوباش . و بىخانمان . و بىفايده . و آنكه لياقت هيچ كارى را نداشته باشد .

بيكاره

(
bi - k re
) ص . پ . بىفايده و بىمصرف . و بيكار ( مر . بيكار ) . و مردمان بيكاره : كسانى كه از وجود آنها هيچ فايده‌اى مترتب نباشد .

بيكارى

(
bi - k ri
) ا . پ . بىشغلى و بىمنصبى و بىخدمتى .

بيكام

(
bi - k m
) ص . پ . محروم و نااميد و ناكام .

بيك‌بار

(
be - yak - b r
) م ف . پ . يكبارگى و ناگاه . و بىخبر . و دفعة .

بيكبرى

(
bi - kebri
) ا . پ . بىتكبرى و تواضع و خضوع و فروتنى .

بيك راه

(
be - yak - r h
) م ف . پ . يكبارگى . و بيك ضربت .

بيكران

(
bi - kar n
) ص . پ . بىپايان و غير محدود .

بيكس

(
bi - kas
) ص . پ . بىيار و ياور . و بيچاره و بىنوا . و بىپدر و مادر .

بيكسى

(
bi - kasi
) ا . پ . بىياورى . و تنهائى .

بيكفش

(
bi - kafc
) ص . پ . برهنه‌پاى .

بيكفشى

(
bikafci
) ا . پ . برهنه‌پائى .

بيكم

(
baykam
) ا . پ . صفه و ايوان و رواق .

بىكم‌وكاست

(
bi - kamo - k st
) م ف . پ . بدون زياد و نقصان . و بدون عيب . و كاملا و بالتمام . و درست و صحيح .

بيكند

(
baykand
) ا خ . پ . شهرى كه جمشيد بنا كرده و سپس گنگ دژ ناميده شد .

بيكى

(
bi - kay
) م ف . پ . بىوقت و بىهنگام . و بدون دور .

بيگ

(
beyg
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - امير و شاهزاده - و اين لقب يك وقتى خيلى بزرگ و با شأن بود ولى اين ايام كوچك و پست شده و به اشخاص كوچك مىدهند .

بيگابيگى

(
beyg beygi
) ا . پ . امير الامرا و شاهزادهء شاهزادگان .

بيگاده

(
big de
) ص . پ . متنفر و بيزار از زن . و عنين و آنكه مردى ندارد .

بيگار

(
beyg r
) ا . پ . كار بىمزد و اجرت . و بيگار گرفتن ف ل . : به زور و بدون مزد و اجرت كار كردن .

بيگاره

(
big re
) ص . پ . ناتوان و عنين .

بيگانگان

(
beyg neg n
) پ . ج . بيگانه .

بيگانگى

(
beyg negi
) ا . پ . عدم آشنائى . و عدم قوم و خويشى . و غربت . و خصومت و عداوت .

بيگانه

(
beyg ne
) ا . و ص . پ . - نقيض آشنا - و غريب و اجنبى . و كسى كه از مردم آنجا نباشد . و كسى كه قوم و خويشى با كسى نداشته باشد . و ناشناس . و نامعلوم . و بيگانه و خويش : يعنى غريب و آشنا .

بيگانه بوم

(
beyg ne - bum
) ص . پ . كسى كه در جائى غريب و ناشناس و اجنبى باشد .

بيگانه نهاد

(
beyg ne - nehad
) ص پ . آنكه داراى خوى بيگانگان باشد .

بيگاه

(
bi - g h
) م ف . پ . شام - مقابل صبح . و بىوقت و بىموقع و بىهنگام . و درنگى و توقف و تأخير .

بيگران

(
bi - ger n
) ص . پ . بىبها و بىقيمت . و بىانجام و بىپايان .

بيگزاده

(
beyg - z de
) ا . پ . فرزند بيگ . و مرد جوان نجيب .

بىگزند

(
bi - gazand
) ص . و م ف . پ . بىآسيب . و بىزيان و بىضرر . و بىعيب .

بىگزندگى

(
bi - gazandegi
) ا . پ . عارى بودن از اذيت و گزند و آزار .

بيگ‌لربيگى

(
beyglarbeygi
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - لقب بزرگ شهر و رئيس كدخدايان و امير اميران .