تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 677

مساهمون:

ص٦٧٧
كردن . و كم زور كردن .

بىتابانه

(
bi - t b ne
) م ف . پ . به زودى و فورا . و به خودى خود .

بىتابى

(
bi - t bi
) ا . پ . بىصبرى و ناشكيبائى . و ناتوانى و درماندگى .

بيتال

(
bit l
) م ف . پ . - مأخوذ از هندى - بىوقت و بىهنگام .

بيت الخلاء

(
baytol - xal
) ا . پ . - - مأخوذ از تازى - ادبخانه و جاى لازم و متوضا و آبشتگاه و فرناك و آبشتنگاه .

بيت‌المال

(
baytol - m l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نره و آلت رجوليت .

بىتأمل

(
bi - taammol
) و بىتأملانه (
bi - taammol ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بدون صبر و درنگ . و بدون انديشه و فكر . و غقلة .

بيتان

(
bit n
) م ف . پ . - مأخوذ از هندى - بىسرود و بىآهنگ .

بيتانه

(
bit ne
) ا . پ . بلغت زند و پازند بيگانه و اجنبى .

بيت بيت

(
bayt - bayt
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - خانه به خانه .

بيت بيت

(
bayta - bayta
) ا . ع . فلان جارى بيت بيت : فلان همسايهء من است . مر . بيت .

بيتة

(
bitat
) ا . ع . شب‌گذارى . و قوت شبانه .

بىتحاشا

(
bi - tah c
) ص . پ . گستاخ و متهور .

بىتحاشانه

(
bi - tah c ne
) و

بىتحاشى

(
bi - tah ci
) م ف . پ . بطور بىباكى و بىپروائى و گستاخى و متهورانه .

بىتدبير

(
bi - tadbir
) ص . پ . بىانديشه . و بيفكر . و غافل . و بىملاحظه . و بىپروا .

بىترتيب

(
bi - tartib
) ص . پ . بىنظم و بىقاعده و بىنظام . و عارى از ترتيب .

بىتردد

(
bi - taraddod
) و بىترديد (
bi - tardid
) . م . ف . پ . بىگمان و بىشك و شبهه .

بىتشويش

(
bi - tacvic
) ص . پ . خالص و بدون آميختگى .

بىتصديع

(
bi - tasdi '
) م ف . پ . بىرنج و بدون زحمت .

بىتعلق

(
bi - taalloq
) ص . پ . بدون علاقه و بدون بستگى .

بىتعلقى

(
bi - taalloqi
) ا . پ . عدم علاقه . و عدم بستگى به چيزى . و آزادى .

بىتفاوت

(
bi - taf vot
) م ف . پ . عدم فرق چيزى نسبت به ديگرى .

بىتقريب

(
bi - taqrib
) م ف . پ . بىسبب و بدون دليل واضح . و بىتقريب و بىوقت : بيهوده و بىهنگام .

بىتقصير

(
bi - taqsir
) ص . پ . بدون قصور و بدون كوتاهى .

بىتكلف

(
bi - takallof
) م ف . پ . بدون تكليف و نوازش . و بدون خوش‌آمدى . و از روى خلوص دوستى . و ناگهان و بىخبر . و غفلة و يك دفعه .

بىتكلفى

(
bi - takallofi
) ا . پ . عدم تكلف و نوازش .

بيتل

(
baytal
) ا . پ . - مأخوذ از بيت المال تازى - خزانهء عامه .

بيت لحم

(
bayt - lahm
) و (
bayt - laham
) ا خ . پ . - نام شهرى در فلسطين مولد حضرت عيسى و اكنون داراى 8000 نفر جمعيت است .

بىتمنا

(
bi - tamann
) ص . پ . راضى و خشنود .

بىتميز

(
bi - tamiz
) ص . پ . بىبصيرت و بىدانش . و بىسليقه . و چركين .

بىتميزى

(
bi - tamizi
) ا . پ . بىدانشى و بىسليقگى . و چركينى .

بىتن

(
bi - tan
) ص . پ . ناقص .

بيتوتة

(
baytutat
) م . ع . بات فلان بيتا ( از باب ضرب ) : در شب درآمد فلان . و بات بيتوتة : شب گذاشت . و بت القوم بهم و عندهم : شب كردم نزد قوم . و بات يفعل كذا بيتا و بياتا و مبيتا و بيتوتة ( از باب ضرب و سمع ) : بشب كرد چنين كما يقال ظل يفعل كذا يعنى بروز كرد چنين .

بيتوته

(
baytute
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شب زنده‌دارى و نخوابيدن در شب . و بيتوته كردن ف ل . : شب زنده‌دارى كردن . و شب نخوابيدن . و تا صبح بيدار بودن .

بىتوجه

(
bi - tavajjoh
) ص . پ . بىخبر و غافل . و نامهربان و بىمحبت .

بىتوزكانه

(
bituzak ne
) ص . پ . بىنظم و بىترتيب . و بر خلاف عادت .

بىتوشگى

(
bi - tovcegi
) ا . پ . بىزادى .

بىتوشه

(
bi - tovce
) ص . پ . بىزاد . و بىكمك . و فقير .

بىتوفيق

(
bi - tavfiq
) ص . پ . بىسازوارى . و كم‌بخت . و آنكه كارهاى خوب با او وفق و سازوارى ندارند .

بىتوقف

(
bi - tavaqqof
) م ف . پ . بىدرنگ و بىتأمل .

بىته

(
bi - tah
) ص . پ . ظرفى كه كعب نداشته باشد . و بىنشان . و ناشكيبا . و ياوه‌گو .

بيتى

(
bayti
) ص . پ . متعلق و منسوب به بيت و خانه .

بىتيمار

(
bi - tim r
) ص . پ . بىپرستار و غمخوار .

بيث

(
baysa
) ا . ع . تركهم حيث بيث يعنى گردانيد ايشان را متفرق و پريشان .