تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 676

مساهمون:

ص٦٧٦

بىبندوبست

(
bi - bando - bast
) ص . پ . بىقرار و ناپايدار و بىثبات .

بىبنياد

(
bi - bony d
) ص . پ . بىسبب و بىباعث . و بىاساس .

بىبنيادى

(
bi - bony di
) ا . پ . بىباعثى . و نداشتن اساس و بنياد .

بىبها

(
bi - bah
) ص . پ . بىقيمت . و بىقدر . و گرانمايه .

بىبهار

(
bi - bah r
) م ف . پ . بىموقع و بىوقت .

بىبهره

(
bi - bahre
) ص . پ . بىنصيب و بىحظ . و بىقسمت . و بىمكنت . و محتاج و درويش . و بدبخت .

بىبى

(
bibi
) ا . پ . خاتون و خانم و زن نجيب . و كدبانو و خاتون خانه .

بىبيم

(
bi - bim
) ص . پ . بىترس و بىپروا و دلير و آنكه از چيزى نمىترسد .

بىپايان

(
bi - p y n
) ص . پ . بىانتها و بىكران و لا يتناهى و بىآخر .

بىپدر

(
bi - pedar
) ص . پ . يتيم و كودكى كه پدرش مرده باشد . و فرزند پدر ناكس .

بىپرگار

(
bi - parg r
) ص . پ . بىترتيب و بىنظام . و بدنژاد . و بدرهنما . و بىتربيت .

بىپروبال

(
bi - paro - b l
) ص . پ . بىروز و بىنوا و بىچاره . و عاجز .

بىپردگى

(
bi - pardegi
) ا . پ . رسوائى و بىآبروئى .

بىپرده

(
bi - parde
) ص . پ . بىحجاب . و مكشوف و آشكارا . و بىپرده گفتن ف م . : آشكارا گفتن .

بىپروا

(
bi - parv
) ص . پ . بىترس . و بىباك . و بىانديشه . و متهور و دلير . و بىپروا بودن ف ل . : بىباك بودن . و ترس و بيم نداشتن . و دلير و متهور بودن . و بىپروا شدن : بىترس و بيم گشتن . و بىاحتياط شدن . و دلير گشتن .

بىپروائى

(
bi - parv i
) ا . پ . تغافل . و بىاحتياطى . و بىخبرى . و عدم دقت و عدم ضبط و ربط . و غفلت .

بىپرهيز

(
bi - parheyz
) ص . پ . شهوت‌پرست . و بىقيد . و غافل . و بىاعتناى به نصيحت طبيب .

بىپرهيزى

(
bi - parheyzi
) ا . پ . شهوت‌پرستى . و غفلت . و بىپروائى در تندرستى خويش .

بىپژمان

(
bi - pajm n
) ص . پ . مصاحب . و مونس و همدم و مألوف .

بىپژمانى

(
bi - pajm ni
) ا . پ . مصاحبت و مؤانست و الفت . و نجات از ملالت . و اندوه . و بيم و ترس .

بىپژماى

(
bi - pajm y
) ص . پ . شادمان و خوشحال و بشاش . و زنده‌دل .

بىپير

(
bi - pir
) ص . پ . بدون هادى روحانى . و شرير و بدذات .

بىپيرايگى

(
bi - peyr yegi
) ا . پ . بدون زينت و آرايش .

بىپيرايه

(
bi - peyr ye
) ص . پ . زن بىساخته و بىزيور .

بئة

(
beat
) ا . ع . طاعون .

بيت

(
bayt
) ا . ع . خانه . ج : ابيات و بيوت (
boyut
) و بيوت (
beyut
) و ج ج : ابابيت و بيوتات و ابياوات . و شرف . و شريف . و زناشوئى . و قصر و كوشك . و عيال و خانگيان مرد . و ا خ . خانهء كعبه زادها اللّه شرفا . و قبر . و فرش خانه . و دو مصراع از شعر . و فلان جارى بيت بيت يعنى فلان همسايهء من است - بنيا على الفتح لانهما اسمان جعلا اسما واحدا . و بيت الخلاء : فرناك . و بيت السر : رازخانه . و بيت الشرف باصطلاح نجوم برجى را گويند كه در آن يكى از هفت ستارهء سياه را سعادت و شرف حاصل شود چنان كه شرف خورشيد در برج حمل و شرف ماه در ثور و شرف مشترى در سرطان و زهره در حوت و عطارد در سنبله و مريخ در جدى و زحل در ميزان باشد . و بيت الفراغ : فرناك و آبشتگاه و ادبحانه . و بيت الاقصى ا خ . بيت المقدس . و بيت الله و بيت الحرام و بيت العتيق : خانهء خداى كه خانهء كعبه باشد . و بيت السقر : دوزخ . و بيت المال : جائى كه در آن مالى را گذارند كه همهء مسلمانان را در آن حقى باشد و در عهد خلفا عبارت بود از خزانهء دولت اسلام . و بيت المعمور : مسجدى است در آسمان چهارم محاذى و مقابل خانهء كعبه ؛ گويند اگر از آنجا چيزى افتد بر بام كعبه آيد . و بيت المقدس : مسجدى است در شام كه داود پيغمبر بناى آن را گذاشته و سليمان باتمام رسانيد و به فارسى دژهخت و شلم نيز گويند .

بيت

(
bayt
) م . ع . بات بيتا و بياتا و مبيتا و بيتوتة . مر . بيتوتة .

بيت

(
bayt
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خانه . و شعر .

بيت

(
bit
) ا . ع . قوت شبانه يق ما له بيت ليلة : نيست مر او را قوت شبانه .

بىتا

(
bi - t
) ص . پ . زيبا و نيك . و عارى از تاوچين .

بيتا

(
beyt
) ا . پ . بلغت زند و پازند خانه و بيت .

بىتاب

(
bi - t b
) ص . پ . ناتوان و ضعيف . و زبون . و ناشكيبا و بىآرام . و بىتاب شدن ف ل . : ضعيف و ناتوان و بىآرام شدن . و بىتاب و توان كردن ف م . : ناتوان