تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 50

مساهمون:

ص٥٠
تلاقى كوههاى ارزروم سرچشمه گرفته از دياربكر و موصل و بغداد مىگذرد و پس از آنكه 1300 كيلومتر طى مسافت نمود در كورناه با فرات تلاقى كرده و شط العرب تشكيل مىيابد . و در ساحل يسار شط العرب داخل مىگردد زهاب بزرگ و زهاب كوچك و شيروان و كورخه و كارون . و چون آب رودخانه آورند بشدت سريع الجريان است تازيان آن را دجله كه بمعنى تيز باشد گفته‌اند . و نيز رود نيل را آورند گويند .

آورند

(
vrand
) ا . پ . مكر و فريب و حيله و خدعه .

آورنده

(
varande
) افا . پ . رساننده و حاضركننده . و حامل .

آوره

(
v - rah
) ا . پ . رهگذر آب .

آورى

(
vari
) ص . پ . منسوب به آور يعنى صاحب يقين و تحقيق .

آوريدن

(
varidan
) ف م . پ . آوردن . و حمله كردن و هجوم آوردن .

آوريدن

(
varidan
) ف م . پ . فرو بردن و بلعيدن . و ف ل . مجلس نمودن و مشورت كردن .

آوريز

(
v - reyz
) ا . پ . مستراح و بيت الخلاء و آبشتنگاه و آبريز .

آوريل

(
vril
) ا . پ . نام ماه چهارم از سال مردمان فرنگ .

آورين

(
vrin
) ا . پ . درخت عرعر .

آوزيدن

(
vezidan
) ف م . پ . آويختن و آويزان كردن .

آوزين

(
vzin
) ا . پ . آورين و درخت عرعر .

آوژه

(
veje
) ا . پ . نرمهء گوش .

آوشن

(
vcan
) و آوشين (
vcin
) ا . پ . مر آويشن .

آوغون

(
v - qun
) ا . پ . نهر و آب گذر . و قنات .

آوگان

(
vg n
) ا خ . پ . نام پهلوانى در لشكر فريدون .

آوله

(
vle
) و (
vele
) ا . پ . آبله و چيچك و جدرى و بثره و نفاطه و داخس . و طاول خرد . و هرچه شبيه و مانند آن باشد .

آون

(
ven
) ص . ع . آسان و سهل . و آهسته . و نرم .

آون

(
van
) ص . پ . هر چيز آويزان و آونگ .

آونة

(
venat
) ع . ج اوان و فلان يصنعه آونة يعنى مىكند آن را گاه‌گاه .

آونة

(
venat
) ج ا . ع . سنگ‌پشتها - جمعى است كه واحد ندارد .

آوند

(
vand
) ا . پ . ريسمانى كه خوشه هاى انگور را بدان آويزند و جامه و غيره بر زبر آن اندازند . و حجت و دليل و برهان . و كاسه . و دورى و بشقاب . و ديگ . و ديگر ظرفهائى كه در آشپزى لازم است . و كوزه . و ظرف . و بساط شطرنج . و تخت و اورنگ . و آوند كردن ف م . : فراهم آوردن و جمع كردن .

آوند

(
vand
) و (
vend
) ا . پ . نخست .

آوندى

(
vandi
) ص . پ . منسوب به آوند . وا . ظرفى كه در آن شراب ريزند يا شراب سازند .

آونگ

(
vang
) ا . پ . ريسمانى كه رخت بر آن اندازند و خوشه‌هاى انگور در آن آويزند . و هر چيز آويخته و آويزان . و هاون و افرازى كه در آن چيزها را بكوبند .

آونگان

(
vang n
) ص . پ . آويزان و معلق .

آونوس

(
vnus
) ا . پ . مر . آبنوس .

آوو

(
vav
) ا خ . پ . نام شهرى .

آووه !

(
vuh
) ع ، كلمه‌اى كه در وقت درد و شكايت مىگويند .

آوه !

(
vah
) پ . كلمهء افسوس يعنى آه و واى .

آوه

(
ve
) ا . پ . كوره و داش خشت پزى . و ريشه و طرازه و زنجيره . و ص . هر چيز كه صدا كند .

آوه

(
ve
) ا خ . پ . شهرى قديم ما بين ساوه و قم و اكنون دهى است . و نيز دهى در خرقان .

آوه !

(
vvah
) ع . كلمه‌اى كه در وقت درد و شكايت گويند .

آوها

(
v - h
) پ . ج آب يعنى آبها .

آوى

(
vi
) ا . ع . شخصى كه تعمير كند جاده را جهت گذشتن در شب . و ص . كسى كه رحم كند و مهربانى كند نسبت به ديگرى .

آويخ

(
veyx
) ص . پ . آويز .

آويختگى

(
veyxtegi
) ا . پ . آويزانى و تعليق .

آويختن

(
veyxtan
) ف م . پ . آويزان كردن و معلق نمودن .

آويخته

(
veyxte
) ص . پ . آويزان و آونگان و معلق .

آويدن

(
vidan
) ف م . پ . پيچيدن . و ف ل . خسته شدن و مانده شدن .

آويز

(
veyz
) ا . پ . هر چيز آويخته شده . و جائى كه بر آن چيزها را معلق مىكنند . و قلابى كه براى چيزى آونگان مىنمايند . و قنارهء قصابى . و يا چوب قصابى . و كناره و دوره و حاشيه .

آويزان

(
veyz n
) ص . پ . آويخته شده .

آويزان

(
veyz n
) پ . ج آويز .

آويزانيدن

(
veyz nidan
) ف م . پ آويختن كنانيدن . و آويزان نمودن .

آويزش

(
veyzec
) م ح . پ . آويختن . وا . تعليق و آويختگى . و نبرد و جنگ . و تصديع و ايذا .

آويزگن

(
veyzgen
) ص . پ . كسى كه بطور عجز و التماس دادخواهى مىكند و عارض .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 50 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )