تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 49

مساهمون:

ص٤٩
و سرگردان شدن ف ل . : ابله شدن . و گمراه شدن و راه گم كردن .

آواره‌گير

(
v re - gir
) ا . پ . محاسب و حساب‌كننده .

آوارى

(
v ri
) ا . پ . بيكارى . و بيخانمانى .

آواريدن

(
v ridan
) ف م . پ . خوردن و بلعيدن . و گوارانيدن . و ف ل . گفتگو نمودن .

آواز

(
vaz
) ا . پ . صدا و بانگ . و نعرهء بلند . و غنا و آهنگ و نغمه . و شهرت و نيك نامى . و انعكاس صدا . و آواز دادن و آواز زدن و آواز كردن ف م . : صدا كردن و طلب كردن و خواندن . و دعوت كردن . و ف ل . : بانگ زدن و فرياد كردن . و آواز گرفتن افتادن صدا و آواز به نحوى كه صدا از حلقوم خارج نشود و شنيده نگردد . و آواز گشتن : شهره شدن و مشهور گرديدن .

آوازك

(
v zak
) ا . پ . مصغر آواز يعنى آواز كوچك . و لذت . و مزه .

آوازناك

(
v z - n k
) ص . پ . منسوب به آواز و صوتى . وا . هنگام ساز .

آوازه

(
v ze
) ا . پ . شهرت . و گفتار . و حرف بلند و انعكاس صوت ، و چند نغمهء از موسيقى كه آنها را شش آوازه گويند و عبارتند از سلمك و شهناز و مايه و نوروز و گردانيه و گوشت . و آوازه گشتن ف ل . : شهره شدن و مشهور گرديدن .

آوازه

(
v ze
) ا خ . پ . دزى كه پرموده نام پسر ساوه پادشاه تركستان ساخته بود و گويند بهرام چوبينه پدر او را كه ساوه باشد در نزديكى هرات بكشت و وى گنج هاى خود را براى محفوظ بودن بدان دز فرستاد و خود برزم آمده پس از هزيمت در آن دز محصور ماند .

آوازيدن

(
v zidan
) ف ل . پ . فرياد كردن و هراى كشيدن . و فرياد كردن از روى شعف و شادى . و ف م . : صدا كردن .

آوام

(
v m
) ا . پ . وام و دين و قرض .

آوان

(
v n
) ع . ج آن .

آواه

(
v h
) ا . پ . انعكاس صوت .

آواها

(
v - h
) ج ا . پ . كارها و شغلها و مزدوريها . و خوراكها و خوردنيها .

آواى

(
v y
) ا . پ . آواز بلند .

آوة

(
vat
) ا خ ع . نام شهرى نزديك رى .

آوخ !

(
vax
) پ . - مخفف آواخ - كلمهء افسوس .

آوخ

(
vax
) ا . پ . بهره و حصه و نصيب و قسمت .

آوخ

(
vax
) ص . پ . مبارك و خجسته . و خوب و خوش . و ظريف و لطيف .

آود

(
vad
) ص . ع . كج و مايل و كوز . و اين صفت را در مذكر استعمال مىكنند و اوداء را در مونث .

آور

(
var
) ص . پ . يقين و راست و درست و محقق و ؟ ؟ ؟ زشت و بدشكل و كريه المنظر . و ؟ ؟ ؟ مالك و صاحب و دارنده . وا . گفتار به دو سخن و زشت . و ا خ . نام فلك هفتم كه فلك زحل بود . و بيخ آور ص . : گياهى كه ريشه‌اش سخت بود . و جنگ‌آور : بهادر و غازى . و دل‌آور : شجاع و دلير و زورآور : قوى و توانا .

آورجه

(
var - je
) ا . پ . مخفف آوارجه .

آورچه

(
var - c
) ا . پ . مخفف آوارچه .

آورد

(
vard
) ا . پ . جنگ و نبرد و پيكار و كارزار و رزم و هيجا . و آورد كردن ف م . : نبرد كردن و جنگ كردن .

آوردگاه

(
vard - g h
) ا . پ . محل جنگ و جدال و رزمگاه و معركهء جنگ .

آوردن

(
vardan
) و (
vordan
) ف م . پ . چيزى را بجانب كسى حمل كردن - ضد بردن - و رسانيدن . و حاضر كردن . و شرح دادن . و نسبت دادن . و استدلال نمودن . و اظهار داشتن . و سبب شدن . و يا حاصل كردن . و بجا آوردن ف م . : تشكيل دادن . و صورت دادن . و عرضه داشتن . و بصلاح آوردن كار : تصحيح كردن و . درست كردن . و بيرون آوردن : استخراج كردن . و محصول دادن مانند زمين . و درآوردن : مخفى كردن سبب چيزى . و نهفتن و پنهان كردن . و آشكار كردن . و بدرون بردن . و حمله كردن . و ياد آوردن : بخاطر گذراندن و متذكر كردن . و ف ل . متذكر شدن .

آوردنى

(
vardani
) ص . پ . لايق هديه و سزاوار پيش‌كش و شايستهء تحفه .

آورده

(
varde
) ص . پ . حاضر شده و رسانيده . و آورده‌اند : از اصطلاحات نويسندگان يعنى گفته‌اند و بيان كرده‌اند . و آب آورده : چيزى كه بىرنج حاصل آمده باشد . وا . آزارى كه در سم و ناخن و يا چنگل بروز كند و داخس . و آورده آمدن ف م . : قبول آورده كردن . و ف ل . رسيده و حاضر شدن . و آورده شدن : حاضر شدن و رسيده شدن .

آورسر

(
var - sar
) ا خ . پ . ستارهء مشترى و برجيس .

آورگ

(
varag
) ا . پ . باد پيچ و مهد و چنباول .

آورگوش

(
var - gowc
) ا . پ . سخت‌تر جزء از گوش . و گوشواره و آويزهء گوش .

آورند

(
vrand
) ا خ . پ . دجله يعنى رودخانهء بزرگى كه در آسياى غربى از محل
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 49 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )