تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 556

مساهمون:

ص٥٥٦
استعمال .

بدوره

(
badavre
) و (
badovre
) ا . پ . بهره و حصه . و طعام لذيذى كه از جائى زله كرده و در لنگ و يا رومال بسته باشند .

بدوس

(
badus
) ا . پ . اميد . و خيرخواهى و مهربانى . و شمشير تيز .

بدوضع

(
bad - vaz '
) ص . پ . بدشكل و زشت . و بدآرايش شده .

بدوضعى

(
bad - vaz'i
) ا . پ . زشتى . و بدآرايشى . و درشتى و گستاخى .

بدوع

(
bodu '
) م . ع . بدع بداعة و بدوعا . مر . بداعة .

بدون

(
be - dune
) پ . كلمهء استثنا يعنى به غير و بجز .

بدوى

(
badaviy
) ص . ع . منسوب به بادية . و منسوب به به دو .

بدوى

(
badavi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بيابانى . و وحشى . و روستائى .

بده

(
badh
) م . ع . بده بدها و بداهة و بديهة . مر . بداهة .

بده

(
badh
) و (
bodh
) ا . ع . آغاز هر چيز . و ناگاه . و ناگاه آينده .

بده

(
badeh
) ا . پ . چيزى كه بر ذمهء شخص بود و شخص ملزم بر دادن آن باشد .

بده

(
badah
) ا . پ . خشكه پلاو . و درختى بغايت سخت كه هرگز بار ندهد . و هر درخت بىميوه . و درخت بيد .

بده

(
bode
) ا . پ . رگوى سوخته كه با آتش‌زنه آتش بر آن زنند .

بده‌كار

(
bedeh - k r
) ا . پ . و ص . مقروض و وام‌دار .

بدهى

(
bedehi
) ا . پ . و ص . دادنى . و چيز ملزم .

بدهيئت

(
bad - hey'at
) ص . پ . بدشكل و بدتركيب و بدصورت .

بدى

(
bady
) م . ع . بدى بالشئى و بدى به بديا ( از باب ضرب و سمع ) : آغاز كرد به آن .

بدى

(
bed
) م . ع . بدت الارض بدى ( از باب سمع ) : داراى بداة شد آن زمين . مر . بداة .

بدى

(
badi
) ا . پ . نقيض نيكى كه ترمنشت نيز گويند .

بدى !

(
badi
) پ . كلمهء فعل مخفف بادى يعنى هميشه و دائم باش .

بدى

(
badiy
) ا . ع . نخست الحديث : الحمد لله بديا . و كار شگفت . و ا خ . موضعى . و وادى البدى : نيز موضعى .

بدئ

(
badi '
) ص . ع . آفريده و مخلوق . و كار نو و بديع . و چاهى كه در اسلام كنده باشند الحديث : حريم البئر البدى خمس و عشرون ذراعا . و نخستين هر چيزى .

بديئة

(
badi'at
) ا . ع . آغاز . و سخن ناانديشيده و بديهه .

بديج

(
badij
) ا . پ . هليله . و درخت ليمو .

بديح

(
bodayh
) ا خ . ع مولاى عبد اللّه بن جعفر بن ابى طالب . و سرودگوئى كه سرآمد مغنيان عصر بود .

بديخ

(
badix
) ص . ع . مرد بزرگ مرتبه ج : بدخاء (
bodax '
) .

بديد

(
badid
) ا . ع . هر آنچه از كاه و پنبه و پشم و جز آن پر كرده در زير زين و پالان نهند تا پشت ستور ريش نگردد . ج : بدائد و ابدة (
abeddat
) و خرجين . و بيابان فراخ . و مانند و همتا .

بديد

(
bodayd
) ا خ . ع . جد حلزة بن مكروه .

بديدة

(
badidat
) ا . ع . بلا . و مانند و همتا .

بديدة

(
badidat
) ص . ع . فلاة بديدة بيابانى كه در وى كسى نباشد .

بدير

(
bodayr
) ا . ع . مصغر بدر .

بديسه

(
badise
) ا . پ . چرم يا چوبى مدور كه در گلوى دوك كنند . و تختهء ميان سوراخ مدورى كه بر سر ديرك خيمه گذارند .

بديشان

(
badic n
) پ . كلمهء ضمير يعنى بايشان .

بديع

(
badi '
) ا خ . ع . يكى از نامهاى بارى تعالى . و ص . نو بيرون آورنده . و نو بيرون آورده - كه بمعنى اسم فاعل و مفعول هر دو آمده . و رسن تافته از پشم نو و مانند آن . و خيك نو . ج : بدايع . و ا خ . قصرى در سرمن راى كه متوكل آن را بنا كرده بود .

بديع

(
badi '
) ص . ع . فربه . ج : بدع (
bod '
) .

بديع

(
badi '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - عجيب و حيرت‌انگيز و غريب و نادر . و هر چيز اختراع شده . و اختراع . و علم بديع ا . : علمى كه در آن از ظرافت ترتيب كلام و ترتيب جمله‌ها و كلمات موزون و مسجع بحث شود . و بديع الجمال ص . : آنكه جمال وى حيرت‌انگيز باشد . و بديع الزمان ا خ . : لقب احمد بن حسين همدانى .

بديعة

(
badiat
) ص . ع . مؤنث بديع و نو بيرون آورده شده . ج : بدايع .

بديع رقم

(
badi ' - raqam
) ص . پ . خوش‌خط و خوب‌نويس .

بديع صنيع

(
badi ' - sani '
) ص . پ . برترين روانها . و هيكل آدم و بدن انسانى .

بديل

(
badil
) ا خ . پ . نام پادشاهى .

بديل

(
badil
) ا . ع . هرچه بجاى ديگرى بود . ج : ابدال . و ا خ . نام چند نفر محدث .

بديل

(
bodayl
) اخ . ع . چند نفر صحابى . و چند نفر محدث .