تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 40

مساهمون:

ص٤٠

آگيش

(
gic
) ص . پ . معلق و آويخته . و چنگ در چيزى زده . و دراز كرده .

آگيشيدن

(
gicidan
) ف ل . پ . اندر اويختن . و ف م . : آويختر و دراز كردن . و چنگ در چيزى زدن .

آگيلون

(
gilun
) ا . پ . پارچهء دمشقى ابريشمى و گلدار .

آگين

(
gin
) ص . پ . مالامال و پر و آغشته و انباشته . و فربه و سمين . و عنبر آگين : پر از عنبر .

آل

(
l
) ا . پ . قسمى از ماهى . و نهنگ . و بيمارى كه در زنان زائو در ايام نفاس عارض مىگردد . و نام ريشهء درختى كه در رنگرزى و در طب استعمال مىكنند . و مكر و فريب و غدر . و دام . و جاى بلند . و سير و رفتار تند و تيز . و فرورفتگى نيزه . و ص . زرد سرخ رنگ . و گلگون و عنابى رنگ . و درخشان و تابان . و آل شيراز ا . : شراب . و آل معصفر : ص . آتشى . و گلگون .

آل

(
l
) ا ج . پ . - مأخوذ از تازى - اهل و عيال . و آل سلطانى : خانوادهء سلطنت . و آل غدر : مردمان نمك به حرام و غدار . و آل عثمان ج ا خ : پادشاهانى كه از نژاد عثمان خان در روم سلطنت مىكردند .

آل

(
l
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نگين پادشاهى . و سكه . و امضاء پادشاه .

آل

(
l
) ا ج . ع . اهل و عيال ج : اوال . و نيز آل . ج آلة .

آلاء

(
l
) ع . ج الى (
aly
) و (
ely
) و (
al
) و (
el
) و الو (
lu
) .

آلا

(
l
) ص . پ . سرخ نيم‌رنگ . و آلوده و آلوده شده . و آلوده‌كننده . و در اين صورت هميشه مركب با موصوف استعمال مىشود .

آلات

(
l t
) ع . ج آلة

آلات

(
l t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - ادوات و افزار و اسباب . و رخت و متاع و سامان و ساز . و اسلحه .

آلار

(
l r
) ا خ . پ . نام مخترع مذهبى .

آلاريان

(
l ri n
) ج ا خ . پ . پيروان و مابعين آلار .

آلاس

(
l s
) ا . پ . زغال و انگشت .

آلاف

(
l f
) ع . ج الف .

آلاكلنگ

(
l - kolang
) ا . پ . بازى اطفال و اورك .

آلاكلنگ

(
l kolang
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ذراريح .

آلاله

(
l le
) ا . پ . لالهء سرخ و شقايق .

آلام

(
l m
) ج الم .

آلان

(
l n
) ا خ . پ . نام كشور و يا شهر و يا قلعه‌اى در تركستان .

آلانه

(
l ne
) ا . پ . باز . و آشيانهء آن . و حلقه‌اى كه بواسطهء آن در بسته مىشود . و سايه . و كلاغ و زاغ .

آلاو

(
l v
) ا . پ . آتش شعله‌ناك . و شعلهء آتش .

آلاوه

(
l ve
) ا . پ . ديگدان . و جايى كه در آن آتش روشن كنند . و دو پارچه چوب بازيچهء كودكان يكى بزرگ باندازهء سه وجب و ديگرى كوچك باندازهء يك قبضه .

آلاى

(
l y
) ص . پ . آلوده و ملوث . و آلوده‌كننده . و هميشه مركب با موصوف استعمال مىشود .

آلايش

(
l yec
) م ح . پ . آلائيدن . و ا . لوث و ناپاكى و پليدى . و پوسيدگى . و نجاست و آلودگى .

آلائيدن

(
l idan
) ف ل . پ . شوريدن و آلوده شدن . و ف م . پليد كردن و ملوث كردن و ناپاك كردن و برهم زدن و آميختن و آلوده كردن .

آلپ

(
lp
) ا خ . پ . باصطلاح جغرافيا سلسلهء جبال عظيمى را گويند كه واقع است در ما بين خط استوا و قطب شمال و يك عصابهء عريض منحنى كه طول آن 1000 كيلومتر و عرض متوسطش 200 كيلومتر است از اين سلسلهء جبال خارج شده و امتداد مىيابد از بحر الروم در حوالى نيس تا بدانوب نزديك وينه . و عموما بطور طبيعى اين سلسله جبال بسه قسمت منقسم مىگردد : سلسلهء آلپ غربى ، سلسلهء آلپ مركزى و سلسلهء آلپ شرقى . هر يك از اين قسمتها نيز به چندين شعبه منشعب مىشود . آلپ غربى كه بهترين قسمتهاى آنست ممتد مىشود در فرانسه و ايطاليا و سويس و آلمان و اطريش . و مرتفعترين قله‌هاى سلسلهء جبال آلپ كوه سفيد است كه ارتفاع آن 4810 متر مىباشد . امروز بوسيلهء دو تونل از كوه آلپ عبور مىكنند و ايطاليا بوسيلهء اين دو تونل با سويس و فرانسه مرتبط شده است .

آلة

(
lat
) ا . ع . چوب خيمه . ج : آل و آلات . و شدت . و حالت يقال هو بآلة سوء . و جنازه . و دست‌افزار . ج : آلات .

آلت

(
lat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اوزار و ابزار و افزار و دست‌افزار و اسباب . و سامان و رخت و ساز . و آلت تناسل و وشنگه و وشكنه . و آلت تناسل نرينه را فز و فزار نيز گويند . و باصطلاح نجارى چوبهاى مربع مستطيل تراشيدهء دراز و يا كوتاه كه در ساختن پنجره به كار مىبرند . و آلت مردى : ذكر . و آلت حرب : سلاح جنگ .

آلت

(
lot
) ص . پ . گنده و جسيم و فربه و ا . نشستنگاه و پشت مازه و سرين .

آلت‌شناس

(
lat - cen s
) ص . پ . صلاح‌شناس .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 40 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )