تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 466

مساهمون:

ص٤٦٦
اهل (
ahl
) .

اهلاج

(
ehl j
) م . ع . پنهان كردن .

اهلاس

(
ehl s
) م . ع . سست خنديدن و پنهان كردن سخن را و نهان راز گفتن يق اهلس الله حديثا .

اهلاك

(
ehl k
) م . ع . ميرانيدن و هلاك كردن . و فروختن مال و رخت را .

اهلال

(
ehl l
) م . ع . برآمدن ماه نو يق اهل الهلال و اهلا ( مجهولا ) و لا تقل اهل الشهر اى ظهر هلاله و يقال اتيته فى اهلال الشهر . و گريستن كودك بآواز و بسوى هلال نگاه كردن . و كشتن بشمشير كسى را . و بريدن به آن يق اهل السيف بفلان . و بسوى كام برداشتن تشنه زبان را تا آب دهن گرد آيد . و هلال ماه ديدن و ماه نو ديدن . و برداشتن تلبيه گوى و جز آن آواز را يق اهل المعتمر و منه قوله تعالى
وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ
اى نودى عليه به غير اسم اللّه .

اهلام

(
ehl m
) م . ع . هلم (
halomma
) گفتن كسى را .

اهلب

(
ahlab
) ا . ص . ع . مرد بسيار موى و اسب انبوه دنب و يال و دنب بريده يا دنب بىموى و دنب بسيار موى - از اضداد است - و سال بسيار باران با فراخى .

اهلبوب

(
ahlabub
) ا . پ . به لغت زند و پازند بهشت و آسمان .

اهلة

(
ahlat
) ا . ع . كسان و كسان‌سراى و جاى زوجه .

اهلة

(
ahelat
) ا . ع . مال يق انهم لاهل اهلة اى اهل مال .

اهلة

(
ahellat
) ع . ج هلال .

اهلك الله للخير

(
ahhalakall ho
) (
lelxayr
) ع . كلمه‌ايست كه در تحسين گويند يعنى خداوند ترا شايسته و سزاوار نيكوئى گرداناد .

اهلوب

(
ohlub
) ا . ع . حال و گونه و فن اهاليب ج . و نام اسبى .

اهلول

(
ohlul
) ا . ع . ناچيز و باطل .

اهلون

(
ahluna
) ع . ج اهل (
ahl
) .

اهلى

(
ahli
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - الفت گرفته و انس گرفته و خانگى و مأنوس ضد وحشى .

اهلى

(
ahli
) ص . ع هر دابه‌اى كه به منزل الفت گرفته باشد و هر درختى كه در بستانها و خانها نشانند .

اهليت

(
ahliyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شايستگى و لياقت و قابليت و سزاوارى و استحقاق . و اهليت داشتن : شايستگى داشتن و شايسته بودن و سزاوار بودن و قابل بودن و قابليت داشتن .

اهليلج

(
ehlilej
) ا . ع . - مأخوذ از هليهء فارسى و بمعنى آن .

اهليلجات

(
ehlilej t
) ع . ج اهليلج . (
ehlilej
) .

اهليلجى

(
ehlilejiyy
) ص . ع . به شكل اهليلج و هر چيزى كه مانند هليله باشد .

اهليه

(
ahliyye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زوجه .

اهم

(
ahamm
) ص . ع . مهم‌تر و لازم‌تر و ضرورتر .

اهم

(
aham
) و (
ahamm
) ا . ص . پ . - مأخوذ از تازى - مهم‌تر و ضرورتر . و اهم امور : لازمترين كارها و اهم كار : كار لازم .

اهماء

(
ahm '
) ع . ج همء (
hem '
) .

اهماء

(
ehm '
) م . ع . جامه دريدن و كهنه گردانيدن .

اهمات

(
ehm t
) م . ع . پنهان داشتن سخن و خنده را .

اهماج

(
ehm j
) م . ع . پنهان داشتن يق اهمجه اهماجا و اهمج الفرس : كوشيد آن اسب در رفتار .

اهماد

(
ehm d
) م . ع . اهمد بالمكان : اقامت نمود در آن جاى . و اهمد فى السير : شتاب كرد در رفتن . و اهمد القوم فى الطعام : رانده شد آن قوم براى طعام . و اهمدت الريح : ايستاد باد . و اهمد غضب فلان : فرونشاند خشم فلان را . و اهمد فلان : ساكت شد فلان بر چيزى كه كراهت داشت .

اهمار

(
ehm r
) م . ع . سخت بر زمين زدن اسب سم را .

اهمال

(
ehm l
) م . ع . به خود فروگذاشتن چيزى و گذاشتن چيزى را و باستعمال ناداشتن آن را .

اهمال

(
ehm l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غفلت و تهاون و تغافل و بىپروائى و فروگذار و فروگذاشت و سستى و تكاهل و درنگى . و اهمال كار : كسى كه در كارها درنگى كند و تكاهل ورزد و از پى كار نرود .

اهمالا

(
ehm lan
) و اهمالانه (
ehm l neh
) ف م . پ . - مأخوذ از تازى - غفلتانه و بطور اهمال .

اهمام

(
ahm m
) ع . ج هم (
hemm
) .

اهمام

(
ehm m
) م . ع . اندوه‌گين گردانيدن و بىآرام كردن كسى را . و سخت پير شدن .

اهمر

(
ahmar
) ا . پ . شغال .

اهمكاك

(
ehmek k
) م . ع . پر خشم شدن .

اهمه

(
ahame
) ا . پ . پاره و قطعه و حصه و بهره . و ناتمام و ناقص .

اهميت

(
ahammiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لزوم و حاجت و وجوب و احتياج و فرور . و كار بااهميت : كار با لزوم و كار لازم و كار واجب . و كار بىاهميت : كار بدون لزوم و كار بدون احتياج و اهميت داشتن : لزوم داشتن و واجب بودن و ضرورى بودن .

اهميكاك

(
ehmik k
) م . ع . اهمكاك و