تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 465

مساهمون:

ص٤٦٥

اهطاع

(
eht '
) م . ع . راست دراز كردن گردن . و سر فرود آوردن . و تيز دويدن .

اهفاء

(
ahf '
) ا . ع . مردم گول بىخرد .

اهقاء

(
ehq '
) م . ع . تباه گردانيدن دل كسى را .

اهك

(
ahak
) ا . پ . آهك .

اهكاء

(
ahk '
) ا . ع . سرگشتگان .

اهكاك

(
ahk k
) ع . ج هك (
hakk
) .

اهكومة

(
ohkumat
) ا . ع . افسوس .

اهل

(
ahl
) ص . ع . شايسته و سزاوار يقال هو اهل لكذا - واحد و جمع در وى يكسان است - و اهل الرجل : عشيره و خويشاوندان مرد اهلون و آهال و اهلات و اهلات (
ahal t
) ج . و نيز اهل زن و مرد و كودك اجنبى كه نفقه‌اش بذمهء شخص باشد و قولهم اهلا و سهلا و مرحبا اى اتيت قوما اهلا لا غرباء و موضعا سهلا واسعا فابسط نفسك و استأنس و لا تستوحش . و اهل الرجل : كسان و خويشان مرد و اهل الامر : واليان امر و اهل البيت : كسان خانه و ساكنان آن و اهل المذهب : صاحب دين و ملت و اهل النبى صلى اللّه عليه و آله : ازواج و فاطمه و صهر آن حضرت كه على بن ابى طالب عليه السلام باشد و اهل هر نبى : امت وى و اهل الله : اهل مكهء معظمه و اهل القرآن : حافظ قرآن و عامل به آن و اهل الكتاب : جهودان و ترسايان و اهل الرده : كسانى كه بعد از وفات آن حضرت از دين برگشتند .

اهل

(
ahl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردم و باشنده و مقيم و عيال و خويشاوند و رفيق و همدم و صاحب و خداوند و خانگى و منسوب به خانه و جز آن و متصرف و شايسته و لايق و سزاوار و اهل ادراك : بافراست و زيرك و اهل الارض : مردمان و جنيان و اهل اسلام : مسلمانان و مردمان پارسا و اهل رده : مردمان مرتد و ملحد و اهل سنت : گروه سنى مقابل شيعه و اهل الله : بندگان خوب خدا و متدين و پارسا و اهل ذمه : مردمان ذمى از يهود و نصارى و مجوس و اهل باطن : مردم مقدس روحانى و اهل بصيرت : زيرك و بافراست و دورانديش و اهل بغى : بدكردار و ظالم و جفاگار و اهل بهشت : خجسته و فرخنده و ساكن در بهشت و اهل بيت : مردم خانه و حضرت على بن ابى طالب و فاطمه و فرزندان آن و اهل پرهيز : پرهيزگار و زاهد و اهل تصوف : گوشه‌نشين و صوفى و اهل تعدى : بىداد و ستمگر و اهل تفسير : مجتهد در علم الهى و مفسر كتب مقدسه و اهل تقوى پارسا و خداترس و اهل تواضع : فروتن و اهل جماعت : جزء داخل در جمهور و اهل جنت ساكنين در بهشت و اهل جهنم : دوزخى و اهل حال : واقف بر چگونگى چيزها و موافق و اهل حجاب : پرده‌دار و باحيا و اهل حرفت : و يا اهل صنعت : پيشه‌ور و صنعت‌گار و اهل حق و يقين : خردمند و پارسا و اهل حكمت : حكيم و داناى حكمت و اهل خانه : مردم خانه و اهل خبرت : واقف بر كار و آگاه و نكته دان و اهل دانش : دانشمند و اهل درون : خواص و محرم اسرار و اهل دكان : دكان‌دار و اهل دل : دلاور و بهادر و زنده دل و جوانمرد و سخى و موافق و اهل دنيا : دنياپرست و اهل ديوان : نوكرهاى دولت و وزراى دولت و اهل ذكر : واقف و آگاه بر اذكار و او رادو اهل ذوق : خوشگذران و عياش و اهل روزگار : مردم اين جهان و اهل زمين : مردم زمين و اهل زهد و ورع : پارسا و خداپرست و اهل سخاوت : جوانمرد و سخى . و اهل سياحت : مسافر و اهل شرع : شارع و مجتهد و فقيه و اهل شرف : مردمان سرافراز و نجيب و بلند رتبه و اهل شقاق : فتنه‌انگيز و مخالف و اهل شوكت : خداوندان قوت و قدرت و اهل صفا : صاف دل و عياش و اهل صورت : كسانى كه صورت ظاهر هر چيزى را مىنگرند و غوررسى نمىكنند و اهل ضلال : ملحد و كافر و اهل طاعت : متدين و مطيع اوامر خدا و اهل ظاهر : كسانى كه نيكوئى ظاهرى دارا مىباشند و رياكار و اهل علم : علما و اهل عيال : پدر و خداوند خانه و اهل غدر : غدار و مكار و اهل فراش : در بستر افتاده و اهل فساد : مفسد و اهل قبور : مردگان و اهل قريه : دهاتيان و اهل قلم : كاتب و منشى و اهل كار : كاركن و صانع و اهل كتاب : يهود و نصارى و اهل كرم : جوانمرد و سخى و اهل كلام : فصيح و سخن‌ران و اهل كين : دشمن و اهل محشر : مردم روز رستخيز و اهل مدر : تازيان شهرنشين و اهل مذهب : دين‌دار و اهل نشست : گوشه‌نشينان و درويشان تارك دنيا و اهل نعيم : بهشتيان و اهل نفاق : منافق و اول نفس : نفس‌پرست و اهل و بر : تازيان چادرنشين و اهل وقوف : كار آزموده و باوقوف و اهل هنر : باهنر و هنردار و باوقوف .

اهل

(
ahal
) م . ع . اهل به اهلا ( از باب سمع ) . انس گرفت به او .

اهل

(
ahel
) ص . ع . اهلى و منزل اهل : جاى باكسان .

اهلا

(
ahlan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى خوش آمديد و هم‌چنين اهلا و مرحبا .

اهلاب

(
ehl b
) م . ع . پىدرپى آوردن اسب رفتار را .

اهلات

(
ahl t
) و (
ahal t
) ع . ج