تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 464

مساهمون:

ص٤٦٤
كه تثنيه آن هرمان (
haram n
) باشد . مر . هرم را .

اهرام

(
ehr m
) پير و كلانسال گرديدن .

اهرامن

(
ahr man
) ا . پ . راهنماى بديها و شيطان و ديو .

اهران

(
ahr n
) ا . پ . تيشه درودگرى . و تبر .

اهرة

(
ahrat
) ا . ع . حال نيكو و هيأت . و متاع خانه اهر و اهرت ج .

اهرت

(
ahrat
) ص . ع . اسد اهرت : شير فراخ دهن .

اهرد

(
ahrad
) ص . ع . اهرد الشدق : فراخ كنج دهان .

اهرستان

(
ahrest n
) ا . پ . نام ولايتى نزديك يزد .

اهرشفاف

(
ehrecf f
) م . ع . اندك‌اندك آشاميدن .

اهرم

(
ahram
) ا . پ . چوبى كه هريسه را بدان كوبند و ديگ هريسه را بدان برهم زنند و دستهء هاون .

اهرم

(
ahrom
) ا . پ . پتيگانى كه ابزارى است نوعا از آهن و مخصوص به بلند كردن اثقال و احمال و در جزّ اثقال فوايد بيشمارى از استعمال اهرم حاصل مىشود و خيلى از ماشينهاى ساده و همهء كليدها و مقراض و كلبتين و مقاش و تراز و قپان و بعضى از ماشينهاى مختلط همه از اقسام اهرم مىباشد و چرخ بدن حيوانى نيست مگر تركيبى از اهرم هاى مختلف و ارشميدس حكيم يونانى اول كسى است كه بطريق علمى تعيين قواعد توانائى اهرم را نمود و مىگويند يك وقتى چنين گفته بود اگر نقطهء اتكائى پيدا مىكردم زمين را با اهرم بلند مىنمودم و از اين كلام حكيم استعارهء ذيل را دانشمندان فرنگ اخذ كرده و گفته‌اند فن طباعت اهرمى است كه مىتوان با آن عالم را برداشته و بلند كرد .

اهرماع

(
ehremm '
) م . ع . شتابى كردن . و سبك شدن . و ستيهيدن در سخن و بسيار گفتن يق اهرمع فى منطقه . و بدروغ گريستن بر كسى يق اهرمع عليه اذا تباكى . و روان شدن آب و اشك .

اهرمن

(
ahraman
) و (
ahreman
) ا . پ . آهرمن و راهنماى بديها و شيطان و ديو در مقابل ارمزد (
ormozd
) .

اهرمن‌خوى

(
ahraman - xuy
) ص . پ . كسى كه داراى خوى شيطان باشد .

اهرن

(
ahran
) ا . پ . اهرمن و شيطان و جن و ديو . و برادر زن گشتاسب .

اهرون

(
ahrun
) ا . پ . نام طبيبى يهودى .

اهرياق

(
ehri q
) م . ع . بمعنى اهراق است كه ريختن آب و خون و جز آن باشد .

اهريمن

(
ahriman
) و اهريمه (
ahrimeh
) ا . پ . اهرمن .

اهزاء

(
ehz '
) م . ع . بسرما كشتن شتر را و درآمدن در شدت سرما و شتافتن يق اهزات به ناقته اى اسرعت .

اهزاج

(
ehz j
) م . ع . در بحر هزج شعر گفتن .

اهزاق

(
ehz q
) م . ع . بسيار خنديدن يق اهزق فى الضحك .

اهزال

(
ehz l
) م . بيهوده كار يافتن كسى را . و خداوند شتران لاغر گرديدن . و بند كردن مال خود را از سختى و تنگى .

اهزع

(
ahza '
) ا . ع . پسين تير كه در كيش ماند خواه خوب باشد يا بد و يا بهترين تيرها باشد كه در شدايد و پيكار سخت نگاه دارند و يا پست‌ترين تيرها بود و ما فى الدار اهزع : در سراى كسى نيست و ما له اهزع اى شيئ .

اهزون

(
ahzun
) م ف . پ . اين ساعت و اين زمان و همين ساعت و اكنون .

اهزون

(
ahzun
) ا . پ . زن نازا و سترون و عقيم .

اهشاء

(
ahc '
) ا . ع . مردمان سرگشته .

اهشال

(
ehc l
) م . ع . هشيله دادن به كسى .

اهصاء

(
ahs '
) ا . ع . مردم استوار اندام قوى و توانا .

اهضاء

(
ahz '
) ا . ع . گروههاى مردم .

اهضاب

(
ehz b
) م . ع . بسخن درآمدن و تكلم كردن .

اهضاب

(
ahz b
) ع . ج هضب (
hazb
) و ج ج هضبة (
hazbat
) .

اهضال

(
ehz l
) م . ع . ريزان شدن ابر . و جملهء آب چاه را برگرفتن دول .

اهضام

(
ahz m
) ع . ج هضم (
hazm
) و (
hezm
) و ج هضم (
hazm
) و (
hazam
) و اهضام تبالة : قريه‌هاى تبالة كه نام شهرى است در يمن .

اهضام

(
ehz m
) م . ع . دندان شير افگندن شتر و درآمدن بسال پنجم يا ششم و برآوردن غير آن و نيز دندان شير افگندن گوسپند يق اهضمت الابل للاجذاع و الاسداس جميعا اذا ذهبت رواضعها .

اهضم

(
ahzam
) ص . ع . باريك شكم و تهيگاه و بهم درآمده پهلو و شكم باريك .

اهضم

(
ahzam
) ا . ع . آنكه دندان پيشين وى ستبر و گنده باشد .

اهضوبة

(
ohzubat
) ا . ع . باران سخت و بزرگ قطره و باران پيوسته و دائم . اهاضيب ج .

اهطاس

(
aht s
) ا . پ . زريكه شحنه از مردم بازار بپاداش پاسبانى و نگاهبانى مىخواهد . و شحنهء بازار . مر . احداث .