تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 445

مساهمون:

ص٤٤٥
خوشى و خرمى . و داماد . و پادشاه نوجوان و شراب انگورى . و ص . شادمان . و ا خ . نام عمهء شاپور . و انوشه زيستن ف ل . : شادمان و خوشحال زيستن .

انوشه !

(
anucah
) و (
onucah
) پ . كلمهء تحسين بمعنى آفرين و مرحبا و بارك اللّه و طوبى .

انوشه‌منش

(
anucah - manec
) ص پ . شادمان خاطر و بشاش .

انوشيروان

(
anowcirv n
) ا خ . پ . نام پادشاه بيستم از سلسلهء ساسانيان . مر . نوشيروان .

انوطة

(
anvetat
) ع . ج نياط .

انوف

(
anuf
) ص . ع . امراة انوف : زن خوش نفس از بينى . و يا زنى كه ننگ دارد از چيز بىخير .

انوف

(
anuf
) ع . ج انف (
anf
) .

انوق

(
anuq
) ا . ع . عقاب . و مرغ مردارخوار . المثل : اعز من بيض الانوق : اين مثل را در چيز محال گويند . لانها تحرزه واو كارها فى رؤس الجبال و الاماكن الصعبة التى لا يقدر احد ان نيال به . و گويند انوق را ده خصلت است : حفاظت بيضه و حمايت چوزه . و الفت بچه . و صيانت فرخ از غير جفت . و رفتن از زمين سردسير به گرم‌سير پيش از همهء قواطع و بازآمدن پيش از همهء رواجع . و نه پريدن در ايام كريز . و نه فريفته شدن به پرهاى ريزهء نو . و نه بودن پيوسته در آشيانه . و نه پريدن به پرهاى ريزه . و منتظر بودن تا دراز و سخت گردد .

انوق

(
anvoq
) و انؤق (
an'oq
) ع . ج ناقة .

انوك

(
anvek
) ص . ع . گول . ج نوكى (
nawk
) و نوك و ما انوكه : چه احمق است آن .

انوك

(
onuk
) م . ع . دراز شدن شتر . و دردمند گرديدن . و طمع نمودن . و طلب كردن . مر . انك (
ank
) .

انول

(
anval
) ص . ع . ما انوله : چه بسيار عطا و چه جوانمرد است آن .

انولوطيا

(
anuluti
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بمعنى قياس برهانى .

انوم

(
anvam
) ص . ع . خواب‌آلود .

انوميا

(
anumi
) و انوميان (
anumi n
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - شقايق .

انوه

(
onuh
) م . ع . انه انها و انوها و انيها . مر . انه (
anh
) .

انوييد

(
anuyid
) ح م . پ . انوييدن . وا . زارى و نوحه و ناله .

انوييدن

(
anuyidan
) ف ل . پ . ناله كردن . و نوحه كردن و زارى كردن .

انه

(
anh
) م . ع . انه الرجل انها و انوها و انيها ( از باب ضرب ) : خيد خورد آن مرد از گرانى . و انه فلانا : حسد برد فلان را .

انه

(
aneh
) ص . ع . رجل انه : مرد حاسد .

انه

(
onnah
) ع . ج آنه يق قوم انه : گروه حسد برنده .

انه

(
ennahu
) و (
annahu
) ع . بدرستى كه او . بتحقيق كه او .

انهاء

(
anh '
) ع . ج نهى (
nahy
) و (
nehy
) .

انهاء

(
enh '
) م . ع . چون مهموز باشد نيم پخت ماندن گوشت يق انها اللحم . و انها الامر : محكم ناكرد كار را . و چون يائى بود درآمدن در حوض . و رسانيدن چيزى . و رسانيدن پيغام و جز آن را . و گذاشتن يق طلب حاجة حتى انهى عنها اى تركها ظفر بها او لم يظفر . و نيز اليك انهى المثل و يا اليك انهى المثل ( مجهولا ) يعنى نظير تو ناياب است .

انهاج

(
enh j
) م . ع . پيدا و روشن گردانيدن راه را . و پيدا و گشاده شدن آن و سير كردن بر ستور چندانكه تا سه زده گردد و ما ادرى ما انهجه : نمىدانم چه چيز تا سه زده كرد آن را . و كهنه نمودن جامه . و كهنه گرديدن آن .

انهاد

(
enh d
) م . ع . بزرگ شمردن . و يا بزرگ كردن هديه را . و پر كردن آوند و حوض و جز آن را . و يا نزديك پرى رسانيدن .

انهار

(
anh r
) ع . ج نهر (
nahr
) و (
nahar
) .

انهار

(
enh r
) م . ع . تا آب رسيدن چاه كن يق حفر حتى انهر . و راندن آب و خون و جز آن . و فراخ كردن جوى را . و ناايستادن خون رگ . و زخم فراخ زدن به نيزه . و به نيكوئى رسيدن . و فربه گرديدن زن . و آهسته دويدن . و روان گشتن خون و روز كردن . و بروز درآمدن . و در روز غارت نمودن .

انهاض

(
enh z
) م . ع . برخيزانيدن . و نزديك پرى گردانيدن مشك را .

انهاك

(
enh k
) م . ع . مبالغه نمودن در عقوبت و در شستن و در پاك كردن چيزى الحديث انهكوا اعقابكم ( بصيغهء امر ) اى بالغوا فى غسلها و تنظيفها . و هم‌چنين در حث بر قتال مىگويند انهكوا وجوه القوم اى اجهدوهم و ابلغوا جهدكم فى قتالهم .

انهال

(
enh l
) م . ع . نخست بر آب آوردن شتران را . و نخست آب خورانيدن و دادن يق انهله اى اعطاه . و خداوند شتران نخست آب خورده شدن . و تشنه گردانيدن . و سيراب گردانيدن ( از اضداد است ) . و خشمناك كردن .

انهباض

(
enheb z
) م . ع . افزونى نمودن