تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 427

مساهمون:

ص٤٢٧
آماده شد كارى را . و نيز انشمار : بشتاب رفتن اسب .

انشماص

(
encem s
) م . ع . ترسيدن و بيمناك شدن .

انشمال

(
encem l
) م . ع . دامن برچيده بشتافتن . و انشمل للامر . آماده شد براى كار و سبك و چست گرديد . و انشمل الفرس تيز رفت آن اسب .

انشناج

(
encen j
) م . ع . ترنجيده شدن پوست .

انشواء

(
encev '
) م . ع . بريان شدن .

انشودة

(
oncudat
) ا . ع . شعر كه در تا شد و مشاعره خوانند . ج : اناشيد .

انشوطة

(
oncutat
) ا . ع . گره آسان گشاى چون گره ازاربند و مانند آن . و ما عقالك بانشوطة اى مامودتك بواهية .

انشياب

(
enci b
) م . ع . آميخته شدن .

انشيال

(
enci l
) م . ع . بلند شدن و برداشته شدن يق شلت به فانشال .

انشيام

(
enci m
) م . ع . درآمدن در چيزى و منظور نظر شدن يق انشام الشيى اذا صار منظورا اليه .

انشينيه

(
encinie
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تدارك عيد و جشن .

انصاء

(
ans '
) ع . ج نصى (
nasiy
) و ج ج نصية (
nasiyat
) .

انصاء

(
ens '
) م . ع . چون واوى باشد موى پيشانى كسى را گرفتن . و چون يائى بود بسيار نصى گرديدن زمين .

انصاب

(
ans b
) ع . ج نصب (
nasab
) . وا . بيمارى . و سختى . و نشان برپاى كرده . و پايان . و بت . و آنچه برپاى كنند جهت پرستش . قوله تعالى
وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ
و سنگها كه گرداگرد كعبه بر پاى مىكردند و مىپرستيدند و بر آنها ذبح و قربانى مىكردند . انصاب الحرم : حدهاى حرم .

انصاب

(
ens b
) م . ع . نصب گردانيدن جهت كسى . و مانده گردانيدن اندوه . و رنج رسانيدن و دردمند گردانيدن بيمارى . و دسته كردن كارد را .

انصات

(
ens t
) م . ع . خاموش بودن و گوش داشتن يق انصته و له اى سكت له و استمع لحديثه . و خاموش كردن . و ببازى ميل كردن .

انصار

(
ans r
) ع . ج نصير : يارى گران و انصار النبى صلى اللّه عليه و آله ج ا خ . : كسانى كه در مدينه بودند و يارى كردند آن حضرت را و يارىگر او شدند - سموا به لانه غلبت عليهم الصفة و نيز نصرانى را يعنى اهالى نصران كه دهى است در شام انصار گويند و آنها را انصارى نيز نامند .

انصارى

(
ans ri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بانصار كه ياريگران حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله باشند . و ج ا خ . طايفه‌اى از بزرگ‌زادگان كاشان را انصارى گويند .

انصاع

(
ens '
) م . ع . انصعت الناقة للفحل انصاعا : ثابت ماند . و نيز انصاع ثابت كردن . و گزاردن حق كسى را . و پيش آمدن جهت بدى . و فراخيدن . و آشكار كردن آنچه در دل باشد . و آهنگ جنگ كردن .

انصاف

(
ans f
) ع . ج نصف (
nesf
) و (
nasf
) و (
nosf
) و (
nasaf
) .

انصاف

(
ens f
) م . ع . داد دادن . و راستى كردن . و به نيمه رسيدن روز و جز آن . و خدمت كردن . و در نيمهء روز سير كردن . و نصف چيزى گرفتن . و شتافتن .

انصاف

(
ens f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عدل و داد و معدلت . و مروت . و راستى و صداقت . و باانصاف ص . : با عدل و با داد و عادل . و بىانصاف : بىداد و ظالم . و انصاف دادن و يا انصاف كردن ف م . عدالت كردن و داد دادن . و احقاق حق كردن و انصاف ستاندن و يا انصاف گرفتن : انتقام گرفتن .

انصافا

(
ens fan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور عدالت و حقانيت .

انصافانه

(
ens f ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - انصافا و بطور انصاف .

انصال

(
ens l
) م . ع . پيكان در نشانيدن در تير . و پيكان از تير و نيزه بيرون كشيدن . از اضداد است - و خار برآوردن بهمى .

انصب

(
ansab
) ص . ع . قيس انصب : تكهء ايستاده شاخ .

انصباء

(
anseb '
) ع . ج نصيب (
nasib
)

انصباب

(
enseb b
) م . ع . ريخته شدن .

انصبان

(
enseb n
) م . ع . برگشتن .

انصبة

(
ansebat
) ع . ج نصيب (
nasib
) .

انصداع

(
ensed '
) م . ع . شكافته شدن .

انصداع

(
ensed '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكافتگى .

انصر

(
ansar
) ا . ع . مرد ختنه ناكرده .

انصراح

(
anser h
) م . ع . پيدا و آشكارا شدن .

انصراع

(
enser '
) م . ع . افتادن در حمله‌هاى صرعى .

انصراف

(
enser f
) م . ع . برگشتن و بازماندن .

انصراف

(
enser f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازگشت و روانگى و رحلت . و انصراف از خدمت : بازگشت از خدمت .

انصرام

(
enser m
) م . ع . بريدن و منقطع گرديدن يق انصرم الحبل .

انصع

(
ansa '
) ص . ع . خالص‌تر