تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 30

مساهمون:

ص٣٠

آسمان‌گير

(
sm n - gir
) ا . پ . سايه‌بان و درختستان و گلستان . و هر چيز كه بر فراز بام برآيد .

آسمان‌ناب

(
sm n - n b
) ص . پ . هر چيز ناب مانند آسمان .

آسمانه

(
sm ne
) ا . پ . سقف خانه و بام .

آسمانى

(
sm ni
) ص . پ . فلكى و سماوى و منسوب به آسمان . و لاجوردى و كبود و آبى رنگ . وا . نوعى از آتش بازى . و آسمانى آهن : صاعقه . و آسمانى تير : شهاب . و آسمانى زبان : زبان ملائكه . و ص . بليغ و زبان‌آور .

آسمند

(
s - mand
) ص . پ . دروغگو و كاذب . و سرگشته و حيران و پريشان . و ترسيده .

آسموغ

(
smuq
) ا خ . پ . - مأخوذ از آشما اوغا (
cem - owq
) - كه در لغت زند بمعنى ديوى است از متابعين اهريمن و سخن چينى و غمازى و دروغ و جنگ انداختن در ميان دو نفر از او صادر مىشود .

آسمه

(
seme
) ا . پ . مر . آسيمه .

آسن

(
sen
) ص . پ . آبى كه رنگ و مزه‌اش تغيير كرده باشد .

آسنستان

(
senest n
) ا خ . پ . نام پدر زن وامق كه بدست وى كشته شد .

آسنى

(
sni
) ا . پ . مر . آسى .

آسو

(
su
) ا . پ . قاقم . و موزه .

آسودگى

(
sudegi
) ا . پ . راحت و استراحت و آسايش و قرار و آرام و آرامش . و اطمينان .

آسودن

(
sudan
) ف ل . پ . راضى بودن . و خشنود شدن . و آسوده شدن . و فارغ گشتن و مردن و فوت شدن . و كم شدن رطوبت و ترى . و ف م . آرام دادن و آسايش دادن و تسكين كردن و راحت دادن . و تسلى دادن و خاموش كردن و ساكت كردن . و خشك كردن .

آسوده

(
sude
) ص . پ . صلح‌جو و صلاح‌انديش . و ساكن و بىحركت . و فارغ و بىزحمت . و خفته و خوابيده . و آسوده و آزاده : راحت و رستگار .

آسوده حال

(
sude - h l
) ص . پ . راحت و مرفه الحال و با آسايش . و سير و پر .

آسه

(
se
) ا . پ . كشت و زراعت . و زمينى كه جهت كشت آباد كرده باشند . و استخوان ماهى . و سنگ آسيا . و ص : شيرين بيان .

آسى

(
si
) ا . پ . زن هم‌شو و زنى كه مرد به روى زن سابق خود بگيرد .

آسى

(
si
) ص . ع . رجل آس : مرد اندوهگين .

آسى

(
si
) ا . ع . طبيب و پزشك و جراح و فصاد . ج : اساة و اساء .

آسيا

(
si
) ا . پ . طاحونه و آس ( مر . آس ) . و آسياى دستى : دست آس و خر آسيا : آسيائى كه با خر مىگردانند .

آسيا

(
si
) ا خ . پ . - مأخوذ از يونانى - باصطلاح جغرافيا بزرگترين و پرجمعيت‌ترين پنج قسمت عالم را گويند و اين قسمت پنج مقابل بزرگتر از قسمت اروپاست و از حيث شكل با آن و با افريقا كاملا متمايز است . زيرا افريقا را تشبيه كرده‌اند . بيك بدن بزرگى بدون اطراف و اروپا را به بدن كوچكى كه داراى دست و پاى بزرك مىباشد و آسيا به تنهائى جامع اين دو علامت است يعنى به شكل ذو اربعة اضلاع بزرگى است كه از همهء ابعاد آن اطراف طويل بزرگى خارج مىگردد و آنها عبارتند از رأسها و شبه جزيره‌ها . و به اين اطراف متصل مىگردد جزائر زياد يا كم بزرگ و آسيا ما بين 24 درجه طول شرقى و 172 درجه طول غربى و ما بين يك درجه و 22 دقيقه و 77 درجه و 30 دقيقه عرض شمالى واقع شده پس بزرگترين عرض اين قسمت كه از شمال بجنوب واقع است 6000 كيلومتر خواهد بود يعنى از رأس تايمورسكى تا براس كومورن . و تقريبا از شمال غربى تا به جنوب شرقى كه 650 و 10 كيلومتر مىباشد بزرگترين طول آنست و موربا از رأس شرقى يعنى انتهاى كامچاتكا تا به تنگهء سوئز كه متشكل مىسازد كرانهء عربستان و مصر را امتداد يافته . سطح آسيا را 000 ر 000 ر 44 كيلومتر مربع تقريبا اندازه گرفته‌اند كه از اين جمله 000 ر 000 ر 1 كيلومتر سطح جزاير آنست . جمعيت قسمت آسيا 000 ر 000 ر 829 نفر مىباشد . آسيا محدود شده است از طرف شمال بواسطه اوقيانوس منجمد شمالى و بواسطهء تنگهء بهرنگ كه جدا مىكند آن را از آمريكاى شمالى و از طرف شرق بواسطهء درياى بهرنگ و از طرف جنوب شرقى بواسطهء اوقيانوس كبير و درياى چين و تنگه سنغاپور و تنگهء مالاكا و از طرف جنوب بواسطهء اوقيانوس هند كه آن را از افريقا جدا مىكند و از طرف مغرب بواسطهء درياى مديترانه و آرشيپل و تنگهء داردانل و قسطنطنيه و درياى سياه . تقسيمات سياسى آسيا از اين قرار است . در شمال سيبرى روس و در مشرق مملكت چين و ژاپن و كره و در جنوب شرقى قسمتى از هندوستان و مملكت آنام و كشنشين فرانسه و مملكت سيام و مملكت بيرمان و مالاكا ؛ و در جنوب هندوستان و بلوچستان ؛ و در جنوب غربى مملكت ايران و افغانستان و ايالات تركستان و تركيهء آسيا و متصرفات روسيه و قفقاز و عربستان .

آسيا آژن

(
si - jan
) ا . پ . آهنى كه بدان سنگ آسيا را آژن كنند .

آسياب

(
si b
) و

آسيا

(
si
) ا . پ . طاحونه اى كه با آب مىگردد و آسياب بىآب : طاحونه‌اى كه بدون آب مىگردد .