تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 23

مساهمون:

ص٢٣
لذيذ است و نام درخت ارزن و گاورس . و ا خ . نام قصه‌اى در نخجوان كه شرابش به خوبى معروف است . و آزاد شدن ف ل . : رها شدن و نجات يافتن و خلاص شدن و مرخص شدن و اجازه يافتن براى خروج . و آزاد كردن ف م . : رها كردن و خلاص نمودن . و معاف كردن و گناه بخشيدن .

آزاد آوا

(
z d - v
) ا . پ . طريقهء گفتن شكر خدا .

آزادبر

(
z d - bar
) ا خ . پ . جلگهء كوچكى واقع در كوهستان ما بين لوراى رى طالقان قزوين .

آزاد بهمن

(
z d - bahman
) ا خ . پ . عقل اول .

آزاد خلق

(
z d - xalq
) ص . پ . بزرگ خلقت .

آزاد خلق

(
z d - xolq
) ص . پ . مرد رستگار . و صحيح البدن . و صحيح العقل .

آزاد دارو

(
z d - d ru
) ا . چغندر صحرائى كه بيخ آن را . بيخ حليمو گويند .

آزاد درخت

(
z d - daraxt
) ا . پ . درخت آزاد . مر . آزاد گويند بلندى آن به هفتاد ذرع مىرسد و تنه‌اش صاف و راست است . و نيز درخت ديگرى موسوم به زهر زمين كه درخت طاق نيز گويند .

آزادرو

(
z d - raw
) ص . پ . كسى كه حركات وى بآزادى باشد . و بميل خود مسافرت كند .

آزاد سرو

(
z d - sarv
) ا . پ . درخت سرو . و ا خ . نام مردى كه فردوسى از آن استعاره كرده است داستان مرگ رستم را .

آزاد طبع

(
z d - tab '
) ص . پ . آزاد و كسى كه داراى طبيعت بلند باشد و عالىطبع .

آزادگان

(
z deg n
) پ . ج آزاده و مردمان آزاد و شريف و پاك‌نژاد . و بلند همت و سخى و جوانمرد . و مخصوصا مردمان ايران را آزادگان گويند بر خلاف مردم توران .

آزادگاه جامه

(
z d - g h - j me
) ا . پ . جايى كه جولاهان جامهء بافته شده را از كارگاه مىبرند .

آزادگى

(
z degi
) ا . پ . نجات و خلاصى و آزادى . و عدم علاقه . و خودسرى . و اختيار - ضد بندگى - و حلال‌زادگى .

آزادمرد

(
z d - mard
) ص . پ . بىقيد و بىعلاقه و بىتعلق و رستگار .

آزادمردى

(
z d - mardi
) ا . پ . بىقيدى و بىتعلقى و رستگارى .

آزاد ميوه

(
z d - mive
) ا . پ . شيرينى كه از قند و مغز پسته و مغز بادام و نخود بوداده سازند . و نقل نخود و نقل پسته كه برنگهاى مختلف ترتيب دهند .

آزاد نامه

(
z d - name
) ا . پ . نوشتهء آزادى كه در آزاد كردن بنده و كنيز و غلام دهند .

آزادوار

(
azad - v r
) ا . پ . نام نوائى از موسيقى . و ا خ . قريه‌اى در اسفراين كه انگورش در نيكوئى معروف است .

آزادوار

(
z d - v r
) م ف . بطور آزادى - مقابل بنده‌وار - و بدون تعلق و علاقه .

آزاده

(
z de
) ص . پ . بىريا و صادق . و رستگار . و درست . و فاضل . و پارسا و پاك‌دامن . و اصيل . و حلال‌زاده . و پاك‌نژاد و نجيب . و پير . و مردمان نيك و بزرگوار . و ( باصطلاح عرفان ) نفسى كه از تعلقات بشرى رسته و قيدش بمرتبهء اطلاق پيوسته و قطرهء وجودش عين محيط هستى گشته باشد . و ا . سوسن و سرو . و مرد آزاده مردم جوانمرد و نجيب . و سخى . و پاك‌نژاد . و نامدار .

آزاده خرام

(
z de - xar m
) ص . پ . خوش خرام .

آزاده‌خو

(
z de - xow
) و

آزاده خوى

(
z de - xowy
) ص . عالى طبع و بلند همت و ا خ . نام زن تور .

آزاده‌دار

(
z de - d r
) ص . پ . خودكام . و لاف‌زن .

آزاده‌دل

(
z de - del
) ص . پ . فارغ البال . و مرد صالح . و حلال‌زاده . و پاك نژاد .

آزاده‌گاه جامه

- (
z de - g h j me
) ا . پ . مر . آزادگاه جامه .

آزاده‌وار

(
z de - v r
) ص . پ سزاوار آزادى . و شريف و اصيل . و م ف بطور آزادگى .

آزادى

(
z di
) ا . پ . نجات و خلاصى و رهائى و رستگارى و معافى . و شكر و سپاس . و آزادى كردن ف ل . : شكر و سپاس نمودن .

آزار

(
z r
) ا . پ . رنج و تعب و اذيت و محنت و زحمت . و اندوه . و درد و مرض و دردمندى و بيمارى . و غم . و آسيب . و زيان و ضرر . و ظلم و ستم . و تصديع . و ابرام و آزار تلخه ا . بيمارى يرقان . و آزار كردن و آزار دادن ف م . : رنجانيدن و تصديع كردن و اذيت رسانيدن . و ملامت نمودن و سرزنش كردن . و دشنام دادن و طعنه زدن . و ستيزيدن و خصومت كردن . و رنج و محنت دادن و جفا كردن . و تقاضى كردن . و ابرام نمودن و آزار يافتن ف ل . رنج و محنت داشتن . و در زحمت افتادن . و بيمار و دردمند شدن .

آزار

(
z r
) ص . پ . طعنه‌زننده و ملامت كننده و مصدع و تصديع‌دهنده . و دشنام‌دهنده . در اين صورت هميشه مركب با موصوف استعمال مىشود مانند جان آزار يعنى آنكه روح را اذيت كند . و ظالم و بىرحم و متعدى .

آزار

(
z r
) ا . پ . آزر كه ماه ششم از سال رومى بود .