تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 332

مساهمون:

ص٣٣٢
و پيشگهى نيز گويند . و افطار خوردن ف ل . : پيشگهى خوردن . و افطار كردن : روزه گشادن .

افطارى

(
eft ri
) ا . پ . هر چيز خوراكى كه مقصور بگشادن روزه باشد .

افطام

(
eft m
) م . ع . افطم الصبى افطاما : رسيد هنگام بازداشتن آن كودك از شير . و افطم الحبل : بريد آن ريسمان را .

افطح

(
aftah
) ص . ع . مرد پهن بينى . و كج بند دست . ج : فطح (
fotoh
)

افطح

(
aftah
) ا . ع . آفتاب‌پرست . و گاو - بدان جهت كه نوك بينى پهن دارد .

افطس

(
aftas
) ص . ع . پهن بينى . و پست استخوان بينى . ج : فطس (
fots
)

افطور

(
oftur
) ا . ع . كفتگى در بينى و روى جوان . ج : افاطير (
af tir
) .

افظاء

(
efz '
) م . ع . زشت‌خوى شدن .

افظاع

(
efz '
) م . ع . برسوائى انجاميدن كار . و از حد درگذشتن كسى در زشتى . و زشت يافتن كار . و بزشتى رسانيدن . و افظع ( مجهولا ) اى نزل به امر عظيم .

افظع

(
afza '
) ص . ع . زشت‌تر و رسواتر .

افعا

(
af '
) ا . ع . بوى مطبوع .

افعال

(
af ' l
) ج . ع . فعل (
fe'l
)

افعال

(
fa ' l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - كردارها . و افعال زشت : كردار زشت .

افعام

(
ef ' m
) م . ع . پر كردن خنور و مانند آن . و خوش‌بوىناك كردن مشك خانه را . و بخشم آوردن و پر كردن مشام كسى را بشميم .

افعنجاج

(
ef'enj j
) م . ع . تند رفتن .

افعوان

(
of'ov n
) ا . ع . اژدهاى نر . و نوعى از مار خبيث .

افعى

(
af '
) ا . ع . بويهاى خوش . و مار بزرك . و نوعى از مار خبيث . ج : افاعى (
af 'i
) .

افعى

(
afi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اژدها . و مار بزرك خبيث . و شيبا . و افعى زرفام : شعله . و قلم و كلك . و افعى قربان : كمان تيراندازى . و افعى كاه ربا پيكر و يا افعى مرجان عصب : شعلهء آتش . و افعى چوبه : ماده‌اى بسيار بسيار سمى كه ادياس نيز گويند .

افعيعام

(
ef'i m
) پر گرديدن و روان شدن .

افعيناك

(
af'in k
) ص . پ . جائى كه داراى افعى باشد .

افغاء

(
efq '
) م . ع . گل برآوردن گياه . و هميشگى نمودن . و خوردن فغا . و فاغيه برآمدن حنايق افغى الحناءاى خرجت فاغيته . و تباه گرديدن غورهء خرما . و محتاج شدن سپس توانگرى . و زشت شدن بعد خوبى . و نا فرمانى كردن پس از بندگى . و بخشم آوردن .

افغار

(
efq r
) م . ع . گشادن دهان را . يق افغره ففغر .

افغام

(
efb m
) م . ع . پر كردن از بوى خوش مكان را و از آب خنور را .

افغان

(
afq n
) ا . پ . فرياد و زارى و فغان : و افغان‌كنان م ف . : زارىكنان و فريان‌كنان . و افغان كردن ف ل . : زارى و فرياد كردن .

افغان

(
afq n
) ا خ . پ . نام طايفه‌اى كه گويند اصلا از اهالى مصر و از بنى اسرائيل بوده‌اند و بهندوستان افتاده و بمرور دهور تسلط و حكومت پيدا كرده . و اكنون مشرق ايران از خراسان تا لب رود آمويه در تحت حكومت آنان مىباشد . و مردمانى دلير و شجاع و متهور و با تعصب‌اند و متدين بمذهب حنفى و تازيان بر افغان جمع بسته افاغنه (
af qene
) گفته‌اند .

افغانستان

(
afq nest n
) ا خ پ . مشرق ايران از خراسان تا لب رود آمويه را اكنون به اين نام مىنامند . و مملكتى است بيشتر آن كوهستان و در مركز آسيا واقع شده است داراى 000 ، 731 كيلومتر مربع مساحت و ده ميليون جمعيت ، پايتخت آن كابل و شهرهاى معتبر آن هرات و قندهار و غزنين و بلخ و مزار شريف و پغمان و جلال آباد و در دو طرف هند كوه واقع شده و در شمال آن رود آمو و در جنوب آن هيلمند جاريست و از سال 1304 شمسى مستقل شده است و تا آن زمان تحت الحمايهء انگلستان بود .

افغانى

(
afq ni
) ص . پ . منسوب بافغان .

افف

(
afaf
) ا . ع . قلق . و اندك از چيزى . و هنگام .

افق

(
afq
) م . ع . افق افقا ( از باب ضرب ) : بر سر خود شد و رفت در آفاق . و افق فى العطاء : عطا كرد بعضى را بيشتر از بعضى . و افق الاديم : ناتمام دباغت كرد آن پوست را . و افق فلان : دروغ گفت فلان . و افق فلانا و عليه : چيره شد بر آن و افق الصبى : ختنه كرد آن كودك را .

افق

(
ofq
) و (
ofoq
) ا . ع . كرانه . ج : آفاق (
f q
) . و آنچه ظاهر باشد از كرانه هاى آسمان و كرانه‌هاى مهب باد جنوب و شمال و دبور و صبا . و آنچه در ما بين دو چوب پيشين رواق خانه بود .

افق

(
ofoq
) ع . ج افيق (
afiq
) و افيقة (
afiqat
) .

افق

(
ofoq
) ص . ع . فرس افق : اسب نيك نجيب الطرفين - مذكر و مؤنث در وى يكسان است .

افق

(
afaq
) ا . ع . افق الطريق : روى راه . ج : آفاق (
f q
) و نيز افق : پوستهاى نيم‌پيراسته و پوستهائى كه آنها را نادوخته و يا ناشكافته دباغت دهند ( اسم جمع است مر