تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 333

مساهمون:

ص٣٣٣
افيق را ) .

افق

(
afaq
) م . ع . افق الرجل افقا ( از باب سمع ) : در نهايت كرم و علم شد آن مرد . و در نهايت فصاحت و فضيلت گرديد .

افق

(
afeq
) ا . ع . پوست نيم پيراسته . و پوستى كه آن را نادوخته و يا ناشكافته دباغت دهند .

افقاد

(
efq d
) م . ع . گم كنانيدن يق فقد الله اياه .

افقار

(
efq r
) م . ع . درويش ساختن . و عاريت دادن . و مباح كردن پشت ستور را جهت بر نشستن و باركشى . و پشت و پهلو داشتن شكار بسوى شكارى . و قادر گردانيدن برانداختن .

افقاع

(
efq '
) م . ع . زشت و بد گرديدن حال .

افقال

(
efq l
) م . ع . ريع‌ناك گرديدن زمين . و بسيار غله دادن .

افقاه

(
efq h
) م . ع . آموزانيدن و آگاه كردن .

افقة

(
ofqat
) ا . ع . پوست نره كه در ختنه بريده مىشود .

افقة

(
afaqat
) ا . ع . تهيگاه . و دفن كردن پوست در زمين تا موى آن به آسانى كنده شود . و مرقة (
marqat
) نيز گويند .

افقر

(
afqar
) ص . ع . درويش‌تر . و تنگ دست‌تر . و ما افقره : چه درويش و تنگ دست است او .

افقع

(
afqa '
) ص . ع . چيز سخت سرخ .

افقع

(
afqa '
) ص . ع . سخت سپيد . ج : فقع (
foq '
) .

افقم

(
afqam
) ص . ع . مرد پيش برآمده . دندان پيشين بالائين . يا بر خلاف آن . و كار كج و ناراست و ا خ . نام مردى .

افقى

(
ofoqiy
) و (
afaqiy
) ع . ص . هر كه در نواحى زمين براى كسب معيشت رود . و ج آفاق .

افك

(
efk
) ا . ع . دروغ .

افك

(
afak
) ا . ع . جاى گرد آمدن هر دو فك . و جاى گرد آمدن هر دو خطم مرغان و ستوران .

افك

(
efk
) م . ع . برگردانيدن كسى را از چيزى . و يا برگردانيدن رأى او را . و گردانيدن كسى را بر اينكه دروغ گويد . و محروم گردانيدن شخص را از مقصودش ( و الفعل من ضرب ) .

افك

(
afk
) م . ع . افك المكان . و افكت الارض ( مجهولا ) افكا : بىباران و بىگياه شد زمين . و افك الرجل ( ايضا مجهولا ) . ضعيف رأى گرديد آن مرد .

افك

(
efk
) و (
afk
) و (
afak
) م . ع . افك افكا و افكا و افكا و افوكا (
ofukan
) ( از باب سمع ) : دروغ گفت .

افك

(
ofk
) ع . ج افوك (
afuk
) .

افك

(
afakk
) ا . ع . فك و زنخ . و ص . كسى كه پيوند كتف او از ضعف و سستى منفرج شده باشد يق ما كنت افك و لقد فلكت .

افكار

(
afk r
) ع . ج فكر (
fekr
) و (
fakr
) .

افكار

(
afk r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - فكرها و انديشه‌ها . و تصورات و اوهام و تدابير .

افكار

(
efk r
) م . ع . انديشه كردن و انديشيدن .

افكاك

(
efk k
) م . ع . گشن‌خواه شدن ماده . و نزديك زادن رسيدن شتر ماده .

افكانيدن

(
afk nidan
) ف م . پ . سبب افگندن شدن . و سبب انداختن شدن و اندازانيدن .

افكاه

(
efk h
) م . ع . ذفرك و ستبر گرديدن شير شتر از خوردن گياه بهارى قبل از زائيدن يق افكهت الناقة افكاها .

افكة

(
afekat
) ا . ع . سال قحطناك .

افكل

(
afkal
) ا . ع . لرزه يق اخذه افكل اذا ارتعد من برد او خوف . و اخذت بىناقتى افكلا من السبق : ناقه‌ام لرزه گرفت از سبقت در رفتار . و نام مرغى كه آن را اجيل هم مىگويند . و نيز افكل : فوج . ج : افاكيل . افاكيل من كذا اى افواج منه . و ا ج گروه يق قد جاء و بافكلهم . و ا خ . نام اسبى . و لقب شخصى . و نام پدر بطنى كه كه فرزندان آن را افاكل گويند .

افكن

(
afkan
) ص . پ . آنكه بيفكند و بيندازد . و بيخ‌افكن : چيزى كه از بيخ و بن براندازد . و سنگ‌افكن : كسى كه از بالا به پائين سنگ را بيندازد . و كوه افكن : كسى كه كوه را از بيخ براندازد .

افكندگى

(
afkandegi
) ا . پ . افتادگى و فرسودگى . و مذلت و حقارت . و فرومايگى و بندگى و كوچكى . و سقوط از بالا . و فضلهء نجاست و پليدى .

افكندن

(
afkandan
) ف م . پ . چيزى را از بالا انداختن . و از شماره بيرون كردن و بدور انداختن . و پرت كردن و ساقط نمودن . و دور كردن . و فرش گستردن . و از سر افكندن : سرنگون كردن و سرازير نمودن . و از شمار افكندن : كم كردن . به خاك افكندن : بر زمين انداختن . و زيان رسانيدن . و جفا كردن و آزردن . و حقير نمودن . و پس افكندن : جمع كردن و اندوختن . و ترك ميراث كردن و غفلت از آن نمودن . و بر دفتر افكندن : نوشتن . و سر افكندن ف ل . : كج كردن و خم نمودن سر . و خاك افكندن : خاك ريختن . و مهر افكندن : دوستى انداختن و دوست داشتن .

افكندنى

(
afkandani
) ص . پ . هر چيز كه سزاوار و لايق دور انداختن باشد و