تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨
قسمت از عالم محدود است از طرف شمال بدرياى مديترانه و از طرف مغرب باوقيانوس اطلس و از طرف جنوب باوقيانوس كبير و از طرف مشرق بدرياى هند و از طرف شمال شرقى به بحر احمر . و ممالك عمدهء آن از اين قرار است : مصر ( مستقل ) ، الجزاير ، مراكش ، تونس ، افريقاى غربى فرانسه ، افريقاى استوائى فرانسه ، جيبوتى ، ماداگاسكار ( متعلق بفرانسه ) ، سودان ، افريقاى شرقى انگليس ، اتحاديهء جنوب افريقا ، بيژريا ، ساحل طلا ، سيرالئون . ( متعلق بانگلستان ) ، كنگو ( بلژيك ) ، آنگولا . مزامبيك ( پرتقال ) ، طرابلس ، سيرنائيك ، اريتره ، سومالى و اتيوپى ( ايتاليا ) ، كامرون ، وتگو ( فرانسه و انگلستان ) ، افريقاى شرقى ( انگلستان و بلژيك ) ريودواورو و قسمتى از گينه ( اسپانيا ) .

افريقى

(
efriqiy
) ص . ع . منسوب به افريقيه .

افريقية

(
efriqiyat
) ا خ . ع . افريقا . و بلاد وسيع مقابل اندلس .

افريقيه

(
efriqiye
) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - افريقا .

افز

(
afz
) م . ع . برجستن ( و الفعل من ضرب ) .

افزا

(
afz
) ص پ . افزاينده و علاوه كننده و زيادكننده . و بهجت‌افزا : چيزى كه بر بهجت و سرور فزايد . و روح افزا : چيزى كه روح را زياد كند و قوت دهد .

افزا

(
afz
) ا . پ . خميازه و تثاوب . و علاوه و افزون .

افزار

(
afz r
) ا . پ . كفش . و بادبان كشتى . و آلات و اوزاز و ادوات پيشه‌وران عموما و دفتين جولاهگان خصوصا . و داروهاى معطرى كه در گوارانيدن و خوشبوى كردن طعام به كار برند مانند فلفل و دارچينى . و زيره را بوىافزار گويند .

افزار

(
efz r
) م . ع . پوسيدن و كهنه كردن جامه . و پاره كردن .

افزارپا

(
afz r - p
) ا . پ . كفش و و پاىافزار و پاپوش .

افزاردان

(
afz r - d n
) ا . پ . توبره و جعبه‌اى كه در آن صنعتگران و پيشه‌وران افزار و آلات خود را نهند .

افزاز

(
afz z
) ع . ج فز (
fazz
) .

افزاز

(
efz z
) م . ع . ترسانيدن و رمانيدن دل از كسى .

افزاع

(
afz
) ع . ج فزع (
faza '
) .

افزاع

(
efz '
) م . ع . يارى كردن و فرياد رسيدن . و ترسانيدن . و آگاه گردانيدن . و بىبيم كردن يق افزع عنه .

افزانيدن

(
afz nidan
) ف م . پ . زياد كردن و افزون كردن .

افزايا

(
afz y
) ا . پ . اضافه و علاوه و افزون .

افزايدن

(
afz ydan
) ف ل و م . پ . افزائيدن .

افزايش

(
afz yec
) ح م . پ . افزودن . و ا . كثرت و وفور و فراوانى و افزونى . و افزايش كردن و نمودن ف م . : افزون كردن و افزودن .

افزائيدن

(
afz idan
) ف م . پ . افزودن و اضافه كردن . و افراشتن . و ف ل . افراشته شدن . و بلند شدن . و افتادن و ساقط شدن . و افزائيدن در قيمت چيزى ف م . : قيمت چيزى را بالا بردن و افزون كردن .

افزر

(
afzar
) ص . ع . مردى كه فزرة بر پشت و يا بر سينهء وى باشد . و بنو افزر ج ا خ . : گروهى از تازيان .

افزود

(
afzud
) ح م . پ . افزودن . و ا . اضافه و علاوه و افزونى و افزون .

افزودن

(
afzudan
) ف م . پ . علاوه كردن و زياد كردن . و بيشتر كردن . و شماره را بالا بردن . و اضافه كردن . و بهره‌مند كردن . و بسيار شدن . و افزون شدن . و اضافه ماندن .

افزوده

(
afzude
) ص . پ . افزون شده و علاوه شده . و بيشتر شده .

افزون

(
afzun
) ص . پ . علاوه و اضافه . و زيادتر و بيشتر . و بزرگتر . و گوناگون . و روزافزون : چيزى كه هر روز زياد گردد . و افزون‌نان ا . : خمير مايه . و افزون آمدن ف ل . : زياد آمدن و بسيار آمدن .

افزونتر

(
afzun - tar
) ص . پ . زيادتر و علاوه‌تر و بيشتر .

افزونى

(
afzuni
) ا . پ . فراوانى و زيادتى و كثرت .

افژودن

(
afj ? udan
) ف م . پ . افشردن و فشار دادن . و يك طرف انداختن . و دور انداختن . و چسبيدن . و بستن . و محكم نگاهداشتن .

افژول

(
afj ? ul
) ا . پ . تقاضا . و ابرام . و مطالبه . و تحريض و تحريك . و ص . پراكنده و پريشان .

افژولانيدن

(
afj ? ul nidan
) ف م . پ . تقاضا كنانيدن . و برانگيزانيدن و پريشان كنانيدن . و آشاميدن فرمودن . و رفع تشنگى كردن .

افژولنده

(
afj ? ulande
) ص . پ . دفع كننده و برانگيزاننده .

افژوليدن

(
afj ? ulidan
) ف م . پ . برانگيختن . و برانگيختن بر جنگ . و بر سر كار آوردن . و پريشان ساختن . و دور كردن هر چيز بخصوص گرد جامه را . و تقاضا نمودن . و ف ل . رفع عطش نمودن .

افژوليده

(
afj ? ulide
) ص . پ . پريشان شده . و برانگيخته شده .