تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 309

مساهمون:

ص٣٠٩

اعمل

(
a'mal
) ص . ع . مؤثرتر . و و باعمل‌تر . و كارگرتر .

اعممون

(
amomun
) ع . ج اعم (
aomm
) و ج ج عم (
amm
) .

اعموى

(
a'maviy
) ص . ع . منسوب به اعمى .

اعمى

(
a'm
) ص . ع . نابينا . ج عمى (
omy
) و عميان (
omy n
) . و نادان . ج : اعماء (
a'm '
) قيل و منه قوله تعالى
لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى
اى عن حجتى و قد كنت بصيرا اى عالما بها . و لقيته اعمى اى فى اشد الهاجرة .

اعمياء

(
e'mi '
) و

اعميا

(
e'miy '
) م . ع . اعماى اعمياء : نابينا گرديد . و قد تشدد الياء فيقال اعماى اعمياء .

اعميان

(
a'mi ne
) ا . بصيغهء تثنيه ع . توجبه و شتر تيز شدهء بگشنى . و يا توجبه و حريق . و يا توجبه و شب . و منه نعوذ بالله من الاعميين .

اعناء

(
a'n '
) ع . ج عنو (
env
) .

اعناء

(
e'n '
) م . ع . چون واوى باشد خوار گرديدن . و رويانيدن . و آشكار ساختن زمين گياه را . و چون يائى بود رنجانيدن و سر نامه نوشتن . و نشان كردن كتاب را . و دربند ماندن بندى .

اعناب

(
a'n b
) ع . ج عنب (
anab
) .

اعنات

(
e'n t
) م . ع . رنجانيدن و در كارى دشوار افگندن . و پيوند گرفته را باز شكستن . يق اعنت المجبور فصار معتتا .

اعناج

(
e'n j
) م . ع . استوار نمودن كار . و دردگين پشت شدن . و كشيدن سوار مهار شتر را تا سپسايگى بازگردد .

اعناد

(
e'n d
) م . ع . پىدرپى قى نمودن يق اعند فلان فى قيئه . و نيز اعناد : جارى گرديدن خوى چندانك خشك نشود . و معارضه كردن با كسى بوفاق يا خلاف - از لغات اضداد .

اعناز

(
e'n z
) م . ع . اعنزه اعنازا : مايل گردانيد آن را .

اعناس

(
e'n s
) م . ع . دير ماندن دختر بىشوى در خانه . و برگردانيدن و متغير ساختن كلانسالى چهرهء كسى را .

اعناص

(
e'n s
) م . ع . موى اندك و پراكنده ماندن بر سر كسى يق اعنص الرجل اعناصا .

اعناط

(
e'n t
) م . ع . فرزند دراز بالا آوردن يق اعنط الرجل اذا جاء بولد عنطط .

اعناف

(
e'n f
) م . ع . درشت كردن و بدرشتى گرفتن كارى را .

اعناق

(
a'n q
) ع . ج عنق (
onq
) و (
onoq
) و (
onaq
) و عنيق (
aniq
) . الحديث المؤذنون اطول الناس اعناقا اى اكثرهم اعمالا - و بكسرهء همزه نيز گفته‌اند اسراعا الى الجنة - و اعناق الريح : غبار بلند رفته .

اعناق

(
e'n q
) م . ع . در گردن سگ گردن‌بند انداختن . و دراز گرديدن كشت . و بر آمدن خوشهء آن و نهان شدن ثريا . و برداشتن باد خاك را . و گردن‌بند ساختن . و بروش عنق رفتن ستور . و برفتار عنق راندن ستور را . و گردن بلند كرده نگريستن چيزى را .

اعناك

(
e'n k
) م . ع . بند نمودن در را . و تجارت جامه نمودن . و در ريگ بسيار رسيدن .

اعنام

(
e'n m
) م . ع . چريدن ستور درخت عنم را .

اعنان

(
a'n n
) ا . ع . اطراف درخت و جوانب و نواحى آسمان و آنچه به نظر آيد از اطراف آن . و اعنان الشياطين : اخلاق و طبائع آنها .

اعنان

(
e'n n
) م . ع . اعن الرجل عن المراة اعنانا : قاضى بر آن مرد حكم نامردى نمود . و يا بجادوئى از زنان بازداشته شد آن مرد . و نيز اعنان : عنان ساختن . و عرضه كردن كتاب را به كسى . و بازداشتن اسب را بعنان . و پيش آمدن چيزى را .

اعنب

(
a'nab
) ا . ع . كلان بينى .

اعنة

(
a'ennat
) ع . ج عنان .

اعنجة

(
a'nejat
) ع . ج عناج (
en j
) .

اعنز

(
a'noz
) ع . ج عنز (
anz
) .

اعنش

(
a'nac
) ص . ع . كسى كه داراى شش انگشت باشد .

اعنق

(
a'naq
) ص . ع . دراز گردن . و سك سپيد گردن . و ا . اسبى كه بوى منسوب كنند اسبان را . و ا . خ . نام شخصى . و و بنات اعنق ا . ج . : دختران كشتكار توانگر و يا اسبان منسوب بسوى اعنق .

اعنق

(
a'noq
) ع . ج عناق (
an q
) .

اعنى

(
a'ni
) پ . - مأخوذ از تازى - كلمهء فعل كه در تفسير و بيان چيزى استعمال مىكنند . يعنى چنين قصد مىكنم من .

اعنيناس

(
e'nin s
) م . ع . بسيار گرديدن موى دنب شتر ماده . و دراز شدن آن .

اعواد

(
a'vad
) ع . ج عود (
ud
) .

اعواذ

(
e'v z
) م . ع . نوزائيدن آهو و جز آن يق اعاذت و اعوذت و ملتجى گردانيدن . و بازداشتن خواستن كسى را .

اعوار

(
e'v r
) م . ع . يك چشم گردانيدن كسى را يق اعوره اعوارا . و نيز اعوار : آشكار گرديدن . و قادر و توانا نمودن يق اعور لك الصيد اى امكنك . و بعاريت دادن كسى را چيزى و عاريت گرفتن يق اعاره