تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 277

مساهمون:

ص٢٧٧

اصطلاب

(
estel b
) م . ع . روغن بيرون كردن از استخوان .

اصطلاح

(
estel h
) م . ع . باهم صلح كردن و آشتى كردن . و فراهم آمدن قومى براى امرى .

اصطلاح

(
estel h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لغتى كه جمعى براى خود وضع كنند و يا معنائى براى لفظى وضع كنند غير از معناى اصلى و معناى موضوع آن .

اصطلاحات

(
estel h t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - الفاظ متداوله ما بين اهل هر علم و صنعت . و ج اصطلاح .

اصطلاحى

(
estel hi
) ص . پ . منسوب باصطلاح .

اصطلاق

(
estel q
) م . ع . بانگ كردن .

اصطلام

(
estel m
) م . ع . از بيخ بر كندن .

اصطمة

(
ostommat
) ا . ع . معظم چيزى . و مجتمع و فراهم آمدهء از چيزى . و ميانهء آن - لغة فى استطمة .

اصطناع

(
esten '
) م . ع . دعوت صنعت ساختن . و نيكوئى كردن . و برآوردن كارى را از خود . و فرمودن كارى را به كسى يق اصطنع خاتما : يعنى فرمود كه خاتمى براى او بسازد . و برگزيدن كسى را . و اختيار كردن جهت خاص ذات خويش يق اصطنعتك لنفسى اى اخترتك . و طعام صنيع ساختن .

اصطور

(
ostur
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - وزنهء ترازو .

اصطهار

(
esteh r
) م . ع . گداختن چيزى را . و پيه و مغز استخوان و مانند آن خوردن .

اصطياد

(
esti d
) م . ع . شكار كردن .

اصطياف

(
esti f
) م . ع . اقامت نمودن تابستان به جائى .

اصطيام

(
esti m
) م . ع . بازداشتن خود را از خوردن و نوشيدن و حرف زدن و جماع كردن .

اصطيان

(
esti n
) م . ع . نگاهداشتن چيزى را .

اصعاب

(
es ' b
) م . ع . دشوار شدن كار . و دشوار يافتن آن را . و گذاشتن شتر را و سوار نشدن بر آن چندان كه سركش گردد . و صاحب شتر سركش شدن .

اصعاد

(
es ' d
) م . ع . بالا برآمدن .

اصعار

(
es ' r
) م . ع . كژ كردن رخسار را از كبر و نخوت .

اصعاط

(
es ' t
) م . ع . دارو به بينى ريختن .

اصعاق

(
es ' q
) م . ع . آتش افگندن از آسمان . و بىهوش كردن .

اصعان

(
es ' n
) م . ع . خرد گرديدن سر كسى . و كوتاه گرديدن عقل آن .

اصعب

(
as'ab
) ص . ع . مشكل‌تر و دشوارتر و سخت‌تر

اصعد

(
essa'od
) م . ع . بالا برآمدن .

اصعر

(
as'ar
) ص . ع . شتر گردن پيچيده . ج : صعر (
so'r
) .

اصعر

(
as'ar
) ا . ع . از اعلام است . و ليس فيه الا اصعر او ابتر اى ليس الا ذاهب بنفسه او ذليل يعنى نيست در او مگر هالك و تباه شونده و خوار .

اصعرار

(
es'err r
) م . ع . گرد گرديدن از درد و ترنجيدن . و ضربه فاصعرر اى استدار من الوجع مكانه و تقبض .

اصعل

(
as'al
) ص . ع . رجل اصعل : مرد باريك سر . و همچنين نخل . و نعامه .

اصعنان

(
es'en n
) م . ع . باريك و لطيف گرديدن . يق اصعن اصعنانا .

اصعنرار

(
es'enr r
) م . ع . گرد و مدور شدن از درد و ترنجيدن . مر . اصعرار .

اصعنفار

(
es'enf r
) م . ع . اصعنفرت الحمر اصعنفارا : رميدند خران از ترس . و اصعنفرت العنق : پيچ خورد گردن .

اصعيلال

(
es'il l
) م . ع . باريك شدن سر و گردن .

اصغا

(
esq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استماع و گوش‌دادگى . و اطاعت . و اصغاى فرمايشات : گوش دادن بفرمايشات . و اصغا كردن ف م . : گوش دادن و اطاعت كردن .

اصغاء

(
esq '
) م . ع . گوش داشتن بسخن كسى . و نيك مايل گردانيدن گوش خود را بسوى كسى . و كژ كردن خنور بوقت ريختن . و ناقص و ناتمام كردن چيزى را . و مايل كردن شتر سر خود را بسوى پالان كه گويا مىشنود چيزى را . و كم كردن بهرهء كسى را .

اصغار

(
esq r
) م . ع . خرد گردانيدن چيزى را . و گياه خرد آوردن زمين . و خوار گردانيدن كسى را . و خرد دوختن مشك را . و بچهء كوچك و خرد زايانيدن يق ارتبعوا ليصغروا : در ربيع جائى اقامت كردند تا بچهاى خرد زايند .

اصغر

(
asqar
) ص . ع . خردتر و كوچكتر . ج : اصاغر و اصاغرة .

اصغر

(
asqar
) ا . پ . اسم خاص .

اصغران

(
asqar ne
) ا . - بصيغهء تثنيه . ع . دل و زبان .

اصغى

(
asq
) ص . ع . كسى كه ميل مىكند . و آنكه حنك وى و يا يكى از دو شق آن مايل مىگردد .

اصف

(
asaf
) ا . ع . گياهى دوائى كه كبر نيز گويند .

اصفاء

(
asf '
) ع . ج صفا و ج ج صفاة .

اصفاء

(
esf '
) م ع . اصفى من المال : خالى شد از مال . و اصفى من الادب :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 277 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )