تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 242

مساهمون:

ص٢٤٢
اى عطفيه و منكبيه يعنى فارغ آمد از هر چيز و تهىدست و بىنيل مقصود گرديد . و جلس يضرب اسدريه اى حرك عطفيه و منكبيه يعنى مىجنباند بازو و دوشهاى خود را از شدت شادى و فرح .

اسدف

(
asdaf
) ص . ع . سياه و اسود .

اسدل

(
asdal
) ص . ع . ذكر اسدل : نرهء مايل و كژ . ج : سدل .

اسدل

(
asdol
) ع . ج سدل و سديل .

اسدى

(
osdiy
) ا . ع . جامهء بافته . و نام يك نوع گياهى .

اسدى

(
osdiy
) و (
asdiy
) ا . ع . تار جامه .

اسدى

(
asadiy
) ص . ع . شير مانند . و منسوب به قبيلهء اسد .

اسدية

(
asdiat
) ع . ج سداة .

اسر

(
asr
) ا . ع . رسن و دوال و قوت . و هذه لك باسره يعنى همهء آن از تو است . و قوله تعالى :
وَ شَدَدْنا أَسْرَهُمْ
: اى خلقهم و قيل احكمنا مفاصلهم بالاعصاب .

اسر

(
asr
) م . ع . اسرت الرجل اسرا و اسارا : ( از باب ضرب ) : بستم آن مرد را و اسير كردم وى را . و اسره الله : آفريد او را خداى . و نيك آفريد او را خداى . و آفريد ويرا باقوت و شدت در خلق و خلق . و اسر الرجل ( مجهولا ) : مبتلا شد آن مرد به بيمارى احتباس بول . و اسر قتبه اسرا ( نيز از باب ضرب ) : محكم كرد پالان آن را با اسار .

اسر

(
osr
) ا . ع . بيمارى احتباس بول . و عود اسر : چوبى است كه مىنهند بر شكم كسى كه مبتلا به احتباس بول باشد .

اسر

(
osar
) ع . ج اسرة .

اسر

(
osor
) ج ا . ع . پايه‌هاى تخت . و ج . اسار .

اسر

(
asarr
) ص . ع . شادمان‌تر . و اجوف و ميان كاواك . و آنكه در كار كسى دخل كند . و ناخوانده در آينده . و شترى كه كر كرهء آن مجروح باشد .

اسرا

(
osar
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اسيران و بنديها .

اسراء

(
esr '
) م . ع . چون مهموز باشد يق اسرات الجرادة اسراء : هنگام تخم نهادن ملخ نزديك شد . و چون واوى بود از خود افگندن چيزى را يق اسريت الثوب عنى : افگندم جامه را از خود . و چون يائى بود يق اسرى اسراء : بشب رفت . و اسراه و اسرابه : سير كنانيد او را بشب . و قوله تعالى :
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا
: تأكيد . و نيز اسراء : در سراة درآمدن . و بسوى سراة شدن .

اسراء

(
osar '
) ع . ج اسير .

اسراب

(
asr b
) ع . ج سرب .

اسراج

(
esr j
) م . ع . روشن كردن چراغ . و فراگرفتن آن . و اسرجت الفرس : زين نهادم آن اسب را .

اسراد

(
esr d
) م . ع . اسرد النخل اسرادا : داراى غورهء سخت شده گرديد آن خرما بن .

اسرار

(
asr r
) ع . ج سرّ و سر رو سرر .

اسرار

(
asr r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - رازهاى نهفته و پنهانى . و چرس . و اسرار زمين : نباتات .

اسرار

(
esr r
) م . ع . اسره اسرارا : پوشيد آن را و پنهان نمود . و ظاهر كرد . و اسر اليه حديثا : رسانيد بسوى وى سخن را . و اسر اليه بسره : در ميان نهاد با وى راز خود را .

اسراع

(
esr '
) م . ع . اسرع فى السير اسراعا : بشتافت . و اسرع المشى : بشتاب رفت . و اسرعوا : صاحب ستور شتاب رو شدند .

اسراف

(
esr f
) م . ع . اسرف اسرافا : درگذشت از حد ميانه . و بىاندازه و بىگزاف خرج كرد . و خورد چيزى را كه حلال نبود .

اسراف

(
esr f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرج بىجا و بىاندازه . و تجاوز از حد ميانه روى .

اسراف

(
esr f
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - بنده و برده و عبد .

اسرافيل

(
esr fil
) و اسرافين (
esr fin
) ا خ . ع . نام فرشتهء موكل بر باد .

اسراق

(
esr q
) م . ع . اسرق اسراقا : سست و ضعيف گرديد . و اسرق عنهم : سپس ماند از آنها و پنهان شد تا برود .

اسرال

(
esr l
) ا خ . ع . مر . اسرائيل .

اسرام

(
asr m
) ا . ع . انتهاى رودها .

اسراييل

(
esr yil
) و اسرائيل (
esr il
) ا خ . ع . نام يعقوب پيغمبر پورشت اسحق پورشت ابراهيم - و گويند معنى آن به زبان سريانى برگزيدهء خدا و يا بندهء خداست . و بنى اسرائيل ج ا . : فرزندان اسرائيل - و شامل همهء يعنى يهود .

اسرائيلى

(
esr ili
) ا و ص . پ . منسوب به اسرائيل يعنى يهود .

اسرايين

(
esr yin
) و اسرائين (
esr in
) ا خ . ع . مر . اسرائيل .

اسرب

(
osrob
) ا . پ . مر . سرب .

اسربى

(
osrobi
) ص . پ . منسوب به سرب و سربى .

اسربى

(
osrobiy
) ص . ع . هر چيز وزين و سنگين كه نتوان آن را حركت داد .

اسرپ

(
osrop
) ا . پ . مر . سرب .

اسرة

(
osrat
) ا . ع . دوال . و زره محكم .