تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 241

مساهمون:

ص٢٤١

اسحوف

(
oshuf
) و (
eshawf
) ص . ع . ناقة اسحوف : ماده شتر بسيار شير كه آواز دوشيدن شير آن شنيده شود . و ناقة اسحوف الاحاليل : ماده شتر فراخ سوراخ پستان - و در هر دو معنى اسحوف نيز گويند .

اسحية

(
ashiat
) ع . ج سحاء و سحاية .

اسحية

(
oshiat
) ا . ع . ضريع و پردهء روى استخوان . و گوشت روى استخوان .

اسخاره

(
asx re
) ا . پ . گياهى خاردار كه اسخارهء رومى نيز گويند .

اسخاط

(
esx t
) م . ع اسخطه اسخاطا : بخشم آورد او را .

اسخال

(
esx l
) م . ع . اسخله اسخالا : سپس گذاشت آن را .

اسخان

(
esx n
) م . ع . اسخنه اسخانا : گرم كرد آن را . و اسخن الله عينه : دعاى بد است يعنى بگرياند خداى او را . و ماء مسخن : آب گرم .

اسخم

(
asxam
) ص . ع . سياه و اسود .

اسخن

(
asxan
) ص . ع . بسيار گرم . و گرم‌تر .

اسخنة

(
esxenat
) ا . ع . نوعى از بيمارى گرمى - ضد ابروة .

اسخى

(
asx
) ص . ع . جوانمردتر و سخىتر .

اسخيا

(
asxi
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردان و مردان جوانمرد و سخى .

اسخياء

(
asxi '
) ع . ج . سخى (
saxiy
) .

اسخيتات

(
esxit t
) م . ع . فرونشستن آماس جراحت .

اسد

(
asd
) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى از يمن كه ازد نيز گويند .

اسد

(
asd
) م . ع . اسد اسدا ( از باب ضرب ) : درنده شد . و اسد بين القوم : فساد انداخت ميان آن گروه .

اسد

(
osd
) ع . ج اسد .

اسد

(
asad
) ا . ع . شير بيشه . ج : آساد و اسود و اسودة و اسد و آسد و اسدان و ماسدة . و نام برج پنجم از بروج دوازده‌گانه فلكى . و ا خ . نام پدر قبيله‌اى از مصر . و ذو الاسد : نام مردى . و اسد الارض ا . : شير فروتن . و قلمون . و يك نوع گياهى . و اسد العدس : نام گياهى .

اسد

(
asad
) م . ع . اسد الرجل اسدا ( از باب سمع ) : ترسيد آن مرد از شير و مدهوش شد . و شيرى و دليرى نمود . و خشمگين شد . و نادان گشت .

اسد

(
asad
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شير بيشه . و برج اسد : برج پنجم از بروج دوازده‌گانهء فلكى . و اسدآباد ا خ . : نام شهرى نزديك همدان . و اسد الله الغالب : از القاب حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . و اسد الدوله : از القاب دولتى . و اسد الدين : از القاب ملتى .

اسد

(
essad
) ا . ع . بز پير و سالديده .

اسد

(
asadd
) ص . ع . امر اسد : كار درست و محكم .

اسداء

(
esd '
) م . ع . اسدى الثوب اسداء : بافت آن جامه را . و اسدى الابل : به خود گذاشت آن شتران را . و اسدى بينهما : اصلاح كرد ميان آن دو نفر . و اسدى اليه : نكوئى نمود بسوى وى . و اسدى النخل : سست شد غلاف غورهء خرما .

اسدآباد

(
asad - b d
) ا خ . پ . نام شهرى نزديك همدان .

اسداد

(
asd d
) ا . ع . ضرب عليه الارض بالاسداد : بند كرده شد بر آن راهها .

اسداد

(
esd d
) م . ع . اسد اسدادا : بصواب و راستى رسيد . و طلب كرد صواب را .

اسدار

(
esd r
) م . ع . اسدر البعير اسدارا : سراسيمه كرد چشم شتر را شدت سرما .

اسداس

(
asd s
) ع . ج سدس و سدس .

اسداس

(
esd s
) م . ع . دندان افگندن شتر بهشت سالگى . و شش تن شدن قوم . و اسدس فلان : صاحب شتران سدس گرديد فلان .

اسداف

(
esd f
) م . ع . تاريك و ضعيف شدن هر دو چشم از گرسنگى و يا از غايت پيرى . و روشن كردن چراغ . و فراگرفتن آن . و مقنعه فروهشتن زن . و در سپيدى صبح درآمدن . و در آن هنگام به جائى شدن . و اسدف الباب : باز كرد در را تا روشن شود خانه . و اسدف الستر : برداشت پرده را . و اسدف الفجر : نيك روشن شد صبح . و اسدف الليل : تاريك شد شب . و اسدف فلان : خوابيد فلان . و اسدف عنه : دور شد از وى .

اسدال

(
asd l
) ع . ج سدل و سدل و سديل .

اسدال

(
esd l
) م . ع . اسدل الشعر اسدالا : فروهشت موى . و كذا اسدل ثوبه .

اسدام

(
asd m
) ع . ج سدم و سدم و سدم و سدم .

اسدان

(
asd n
) ع . ج سدن .

اسدان

(
osd n
) ع . ج اسد .

اسدة

(
asadat
) ا . ع . شير ماده .

اسدة

(
asedat
) ا . ع . محوطه‌اى كه از چوب و نى سازند . و ماده سگ درندهء بر صيد .

اسدة

(
aseddat
) ع . ج سدّ .

اسدران

(
asdar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه ع . نام دو رگ در چشم . و دو كرانهء دوش و گردن . و قولهم جاء يضرب باسدريه