تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 233

مساهمون:

ص٢٣٣
گردانيدن مال را .

استنفاه

(
estenf h
) م . ع . آرام كردن .

استنقاذ

(
estenq z
) م . ع . استنقذه من الشر و غيره استنقاذا : رهانيد آن را از شر و جز آن . و خلاص كرد آن را و نجات داد ويرا .

استنقاص

(
estenq s
) م . ع . بها كم خواستن مشترى .

استنقاع

(
estenq '
) م . ع . لند شدن آواز در فرياد . و زرد و متغيير گرديدن اسب . و بيرون آمدن روح و به دهان رسيدن آن . و اكتنقع فى الغدير : فرود آمد در غدير و غسل نمود در آن . و ماند در آن تا خنك گردد . و استنقع لونه ( مجهولا ) : برگرديد گونهء او . و اسنقع الشيى فى الماء ( ايضا مجهولا ) : نهاده شد آن چيز در آب تا تر بماند .

استنقاه

(
estenq h
) م . ع . فهميدن كلام را و پرسيدن .

استنكاح

(
estenk h
) م . ع . گائيدن . و عقد زناشوئى بستن .

استنكار

(
estenk r
) م . ع . استنكره استنكارا : ناشناخت آن را . و نيز استنكار : طلب دريافت كردن امرى كه شناسائى دربارهء وى نباشد .

استنكار

(
estenk r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انكار . و عدم قبول .

استنكاف

(
estenk f
) م . ع . ننگ داشتن . و بزرگ‌منشى نمودن . و پى گم كردن يق استنكفت اثره : پى گم كردم آن را .

استنكاه

(
estenk h
) م . ع . شنيدن بوى دهان . و هه كردن فرمودن كسى را .

استنواء

(
estenv '
) م . ع . هستهء خرما انداختن .

استنواق

(
estenv q
) م . ع . ماده گرديدن شتر . المثل : استنوق الجمل : دربارهء كسى گويند كه سخن خود را در سخن ديگرى درآميزد .

استنواك

(
estenv k
) م . ع . گول گرديدن .

استنهاج

(
estenhj
) م . ع . واضح گرديدن راه . و به راه ديگرى رفتن .

استنهار

(
estenh r
) م . ع . زجر كردن . و فراخ شدن . و رفتن آب در زمين . و گرفتن زمين محكم براى جارى كردن نهر .

استنهاض

(
estenh z
) م . ع . برخاستن خواستن بكارى . و برخاستن فرمودن جهت كارى . يق استنهضه لكذا اى امره بالنهوض .

استوا

(
astav
) ا خ . پ . روستائى در نيشابور . و عمرو بن عقبهء استوائى از اهل آنجاست .

استوا

(
estev
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برابرى و اعتدال . و وقت نيم روز . و استواى ليل و نهار : برابرى شب و روز كه هر يك دوازده ساعت تمام باشند و آن روز اول بهار و روز اول پائيز بود . و خط استوا ا خ . : دايرهء عظيمه‌اى را گويند كه در روى كرهء زمين توهم كرده به نحوى كه آن را به دو نيم كره منقسم مىگرداند و فاصلهء همهء نقاط آن از قطبين در همه جا برابر و مساوى است .

استواء

(
estev '
) م . ع . استوى الطعام استواء . پخته شد آن طعام . و استوى القوم فى المال : برابر و مانند هم شدند آن گروه در مال كه يكى را بر ديگرى فزونى نخواهد بود . و استوى على الفرس : بر پشت اسب سوار شد و قرار گرفت . و استوى فلان جالسا : قرار گرفت فلان و نشست . و استوى المكان : معتدل گرديد آنجاى . و اسوى على سرير الملك : مستولى شد بر ملك . و منه قوله تعالى
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
اى على العرش استولى . و استوى فلانا راحلته : بلند كرد فلان زاد خود را بر پشت خود . و استوى من الاعوجاج : در آمد از اعوجاج و معتدل گرديد . و استوى الرجل : بنهايت جوانى و عقل رسيد آن مرد . و يا چهل ساله گرديد . و يا تمام شد ايام شباب وى . و قوله تعالى :
لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى
اى التحى يعنى ريش درآورد . و استوى اليه : اراده كرد بسوى آن . و متوجه بر آن شد . و قائم و راست كرد آن را . و فارغ شد از آن و ارادهء ديگرى كرد . و قوله تعالى :
ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ :
اى قصد الى السماء . و حديث على عليه السلام : ثم استوى الى السماء : اى اخذ فى خلقها . و استوت به الارض : هلاك شد در آن زمين . و استويا : با همديگر برابر و مانند شدند و منه قوله تعالى :
قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ .
و يق للمطاوع سوّيته تسوية فاستوى .

استوار

(
ostov r
) ص . پ . برقرار و پايدار و محكم و مستحكم . و مضبوط . و سخت . و قوى . و امين و وفادار . و ديندار و متدين . و صادق و راست و درست . و شايسته و لايق اعتماد و اتكا . و استوار شدن ف ل . : محكم شدن . و مضبوط گشتن . و استوار داشتن ف م . : اعتماد نمودن بر كسى . و تكيه كردن بر چيزى .

استواربند

(
ostov rband
) ا . پ . ربط و ارتباط . و هر آنچه دو چيز را بهم پيوند دهد .

استوارى

(
ostov ri
) ا . پ . برقرارى و پايدارى . و استحكام . و انضباط . و قوت و طاقت و نيرو . و ديندارى و تدين . و صداقت . و ثبات و قرار .

استواط

(
estev t
) م . ع . استوط امرهم استواطا : درهم و شوريده گشت كار ايشان .

استوان

(
ostov n
) ص . پ . برقرار