تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 220

مساهمون:

ص٢٢٠

استضاقة

(
estez qat
) م . ع . تنگ كردن . و تنگ كردن خواستن .

استضامة

(
estez mat
) م . ع . كم كردن حق كسى .

استضباع

(
estezb '
) م . ع . استضبعت الناقة : آرزومند گشن شد آن ماده شتر .

استضحاك

(
estezh k
) م . ع . خنديدن . و خنديدن خواستن .

استضراء

(
estezr '
) م . ع . بضريب شكار كردن .

استضراب

(
estezr b
) م . ع استضرب العسل : سپيد ستبر گرديد آن شهد . و استضربت الناقة : آرزومند گشن گرديد آن ماده شتر . و استضرب له : فريب داد آن را .

استضراع

(
estezr '
) م . ع . خوار و حقير شدن . و تضرع و التماس كردن . و خضوع نمودن .

استضرام

(
estezr m
) م . ع . آتش افروختن .

استضعاف

(
estez f
) م . ع . ناتوان شمردن كسى را . و سست پنداشتن . و ناتوان يافتن . و مقهور ساختن .

استضلال

(
estezl l
) م . ع . طلب ضلالت و گمراهى نمودن .

استضمار

(
estezn r
) م . ع . در خاطر گذرانيدن . و دريافتن .

استضوار

(
estezv r
) م . ع . گشن خواستن ماده گاو و جز آن . مر . استضارة .

استضهال

(
estezh l
) م . ع . استضهل الخبر : به قدر امكان طلب خبر كرد .

استطابة

(
estet bat
) م . ع . پاكى جستن . و پاك يافتن . و استنجا كردن به شستن و يا بماليدن سنگ . و آب شيرين خواستن . و استطاب العانة : سترد موى زهار را .

استطار

(
estet r
) م . ع . نبشتن . و رسم كردن و نقش كردن . و مرقوم داشتن .

استطارة

(
estet rat
) م . ع . پراكنده و متفرق گرديدن . و استطار الفجر : منتشر شد روشنى صبح و بردميد . و استطارت السوق : افزون گرديد رونق بازار . و استطار الحائط : شكافته شد ديوار . و استطار السيف : بچابكى و جلدى بركشيد شمشير را از نيام . و استطارت الكلبة : خواهش نر نمود آن ماده سگ . و استطير الطائر ( مجهولا ) : پرانيده شد آن مرغ . و كذلك الغبار . و استطير فلان : ترسانيده شد فلان . و استطير الفرس : بسرعت رانده شد آن اسب .

استطاعت

(
estet at
) م . ع . توانستن . و استطاع اى اطاق - و قد تحذف التاء فيقال اسطاع و منه قوله تعالى
فَمَا اسْطاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ .
و بعض العرب يقول اسطاع بحذف التاء .

استطاعت

(
estet at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توانائى و قدرت . و موافقت . و طاقت . و لياقت و قابليت . و دسترسى و مقدوريت .

استطافة

(
estet fat
) م . ع . پيرامون چيزى گشتن .

استطالة

(
estet lat
) م . ع . دراز شدن . و تكبر كردن . و بلند گرديدن . و استطال عليهم : فزونى جست بر آنها . و فخر نمود . و استطال القوم على القوم : كشتند آن قوم بيشتر از آنچه اين قوم كشته بودند .

استطباب

(
estetb b
) م . ع . درمان پرسيدن از طبيب يقال هو يستطب لوجعه هى : پرسيد از طبيب كه كدام دارو براى درد او مفيدتر است .

استطراب

(
estetr b
) م . ع . طرب خواستن . و به حركت آوردن شتر را از سرود .

استطراد

(
estetr d
) م . ع . شمول خواستن . و استطرده له : براى فريفتن دشمن از پيش وى هزيمت خورد - و اين نوعى از كيد و خدعه است .

استطراد

(
estetr d
) ا . ع . شمول .

استطراف

(
estetr f
) م . ع . خوش كردن . و شگفت داشتن به چيزى . و استطرفه : طرفه و نو شمرد آن را . و استطرف الشيى : از نو پيدا كرد آن چيز را .

استطراق

(
estetr q
) م . ع . بعاريت خواستن گشن را . و فال سنگ‌ريزه خواستن از كاهن . و استطرقت الى الباب : پيمودم راه را بسوى باب .

استطعام

(
estet ' m
) م . ع . طعام خواستن و تلقين خواستن امام در قرائت . الحديث : اذ استطعمكم الامام فاطعموه : اى اذا استفتح فافتحوا عليه . و حديث خواستن يق استطعمه الحديث اذا ارادان يحدث به .

استطفاف

(
estetf f
) م . ع . خذما استطف لك : بگير هرچه بدست تو نزديكتر باشد .

استطلاع

(
estetl '
) م . ع . اسطلعه استطلاعا : برد او را و رسيد . و استطلع راى فلان : نگريست تدبير فلان را و آنچه آشكارا كرد از امرى .

استطلاق

(
estetl q
) م . ع . رفتن شكم . و گرفتن راعى ماده شتر را و اختيار كردن آن را براى خود . و استطلقت من صاحب الدين كذا فاطلقه اطلاقا : برى كردم ذمهء خودم را از دين .

استطلاق

(
estetl q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رهائى از بند . و استطلاق بطن : شكم روش و اسهال .

استطلال

(
estetl l
) م . ع . آگاه گردانيدن . و از بالا به زير نگريستن .

استطلس

(
estatlos
) ا . پ . - مأخوذ
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 220 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )