تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 221

مساهمون:

ص٢٢١
از يونانى - فقر اليهود و نوعى از موميائى .

استطمام

(
estetm m
) م . ع . وقت بريدن موى و پشم رسيدن يق استطمم شعره اى حان له ان يطم : وقت آن شده كه بريده شود .

استطياب

(
estety b
) م . ع . آب شيرين خواستن . و پاكى جستن . و پاك يافتن . و موى زهار ستردن . و استنجا كردن بشستن و يا بماليدن سنگ . مر . استطابة .

استظآر

(
esteza ' ? r
) م . ع . استظارت الكلبة استظآرا : آزمند نر گرديد آن ماده سگ .

استظفاف

(
estezf f
) م . ع . استظف آثارهم : پيروى نمود ايشان را .

استظلال

(
estezl l
) م . ع . استظل بالظل استظلالا : خواهش سايه كرد . و پناه برد به آن سايه و نشست در آن سايه . و استظل من الشيى و به : سايه گرفت به آن چيز . و استظل الكرم : درهم پيچيد شاخه‌هاى خوشه‌دار انگور را . و استظلت العين : فرو شد آن چشم بمغاك . و استظل الدم : خون رفت از شكم .

استظهار

(
estezh r
) م . ع . آماده ساختن شتر را جهت حاجت . و استظهر به : ياد گرفت و از برخواند كتاب را . و ظاهر خواند آن را . و توى پشت شد . و استظهره و به : يارى خواست از وى .

استظهار

(
estezh r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استعانت . و حمايت و پشتى . و پشت گرمى . و پشت‌پناه . و قوىپشت . و قوى پشتى . و دوستى استظهارا يعنى دوستى شما پشت‌پناه من است .

استعادة

(
este dat
) م . ع . خوى كردن و عادت كردن به چيزى . و خوى كردن خواستن . و بازگشت خواستن بكارى يق استعدته الشئى فاعاده اى سالته ان يفعله ثانيا .

استعاده

(
este de
) ا . پ . - مأخوذ از از تازى - برگرد و اعاده .

استعاذة

(
este zat
) م . ع . پناه گرفتن . و استعاذ به : پناه برد بسوى او .

استعاذه

(
este ze
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پناه و التجا . و گفتن كلمهء تعويد يعنى نعوذ باللّه من الشيطان الرجيم .

استعار

(
este r
) م . ع . برافروخته شدن آتش . و منتشر و فاش شدن جنگ و بدى . و شدت يافتن مرگامرگى . و اشتداد هر چيزى . و استعر الجرب فى البعير : جرب و گرى در افتاد در مسعر شتر . ( مر . مسعر البعير ) . و استعر اللصوص اى تحركوا كانهم اشتعلوا : به حركت در آمدند دزدان گويا مشتعل شدند .

استعارة

(
este rat
) م . ع . بعاريت خواستن . و دست بدست گردانيدن چيزى را .

استعاره

(
este re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى عاريه و عاريت . و طلب عاريه و خواهش عاريه . و بطور استعاره م ف . : بطور عاريه . و در اصطلاح عروض آنست كه شاعر و يا منشى لفظى را از معناى حقيتى وى نقل كرده بر سبيل عاريت بر چيز ديگر بواسطهء مشابهتى كه ميان آن هر دو باشد استعمال نمايد مانند لفظ نرگس و آهو را بجاى چشم آوردن و سنبل بجاى زلف و سرو بجاى قد گفتن . و گفته‌اند كه استعاره قسمى از مجاز است و مجاز آن را گويند كه لفظى را در غير معناى اصلى و حقيقى وى بيك‌گونه علاقه و مناسبتى استعمال كنند اگر فيما بين علاقه امرى سواى تشبيه مثل سببيت و يا لزوم و يا جز آن بود آن را مجاز مرسل نامند و اگر علاقهء تشبيه باشد آن را استعاره گويند .

استعاضة

(
este zat
) م . ع . عوض جستن . و عوض خواستن .

استعاط

(
este t
) م . ع . در بينى خويش خود دارو ريختن .

استعانه

(
este nat
) م . ع . ستردن موى زهار يا بتراشيدن و يا به كندن و يا بنوره كشيدن . و استعنه و به : يارى خواستم از وى .

استعانت

(
este nat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اعانت و يارى و هر زيد . و طلب يارى و استمداد . و دستگيرى . و معاونت و نصرت .

استعاية

(
este yat
) م . ع . درماندن در كار و عاجز شدن . و نيكو كردن نتوانستن .

استعباد

(
este'b d
) م . ع . به بندگى گرفتن . و مانند بنده گردانيدن .

استعبار

(
este'b r
) م . ع . جارى گرديدن اشك . و اندوهناك شدن . و خواب گزاردن بر كسى جهت تعبير كردن .

استعتاب

(
este't b
) م . ع . استعتبه استعتابا : بخشيد او را رضا . و خواست از وى رضا . و استعتبته فاعتبنى اى استرضية فارضانى . و نيز استعتاب : آرزو نمودن چيزى قوله تعالى :
وَ إِنْ يَسْتَعْتِبُوا فَما هُمْ مِنَ الْمُعْتَبِينَ
اى ان يستقباوا ربهم لم يقلهم اى لم يردهم الى الدنيا . و بازگردانيدن از بدى .

استعتام

(
este't m
) م . ع . در شبانگاه دوشيده شدن شتر . و تاخير كردن در دوشيدن يق استعتموا نعمكم حتى تفيق اى أخروا حلبها حتى يجتمع لبنها .

اسعتجاب

(
este'j b
) م . ع . بشگفت آمدن از چيزى .

استعجال

(
este'j l
) م . ع . استعجله استعجالا : بر شتابى انگيخت او را و شتابى