تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١

اساتين

(
as tin
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستونها .

اساجع

(
as je '
) و

اساجيع

(
as ji '
) ع . ج اسجوعة (
osjuat
) .

اساحة

(
es hat
) م . ع . اساح نهرا اساحة : روان كرد جوى را . و اساح الفرس بذنبه : فرو افگند آن اسب دم خود را .

اساحل

(
as hel
) ج ا . ع . آب راهها .

اساد

(
es d
) م . ع . شتاب رفتن . و همهء شب را رفتن بىآنكه در آخر شب فرود آيند . و تمام شب رفتن با اندكى از روز .

اسادة

(
es dat
) م . ع . اساد اسادة : فرزند مهتر زاد . و فرزند سياه‌فام زاد .

اسادة

(
es dat
) و (
os dat
) ا . ع . و ساده و بالش .

اسار

(
as r
) ع . ج سؤر .

اسار

(
es r
) م . ع . اسار اسارا : پس خورده گذاشت و يق اذا شربت فاسئر : هرگاه آشاميدى اندكى بگذار .

اسار

(
es r
) ا . ع . چيزى كه بدان بندند . ج : اسر . و بمعنى چپ - لغتى است در يسار

اسار

(
es r
) م . ع . اسرت الرجل اسارا و اسرا ( از باب ضرب ) : بستم و اسير كردم آن مرد را . و اسر الرجل ( مجهولا ) : مبتلا شد آن مرد به علت احتباس بول .

اسارة

(
es rat
) م . ع . اساره اسارة : راند آن را .

اسارت

(
es rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اسيرى .

اسارون

(
as run
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بيخ گياهى با اندك عطريت و تندى در آخر

اسارى

(
as r
) و (
os r
) ع . ج اسير .

اسارير

(
as rir
) ا . ع . خوبى روى و هر دو رخساره . و ج اسرار و ج ج سرّ .

اساريع

(
as ri '
) ع . ج اسروع . الحديث فى صفته صلى اللّه عليه و آله : كان عنقه اساريع الذهب : اى سبائكه . مر اسروع .

اساس

(
asas
) ا . ع . بنياد . ج : اسس .

اساس

(
as s
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنياد و پايه . و بيخ عمارت و بنا . و بن و اصل . و بن ستون .

اساس

(
es s
) ع . ج اسّ و اسّ و اسّ .

اس‌اس

(
as - as
) ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپند را زجر كنند .

اساسة

(
es sat
) م . ع . كرمك در افتادن در چيزى . و داراى كنهء بسيار شدن گوسپند . و سياست را در گردن كسى افكندن .

اساسه

(
as se
) و (
es se
) ا . پ . نگاه بگوشهء چشم . و دريافت و ادراك و فراست و هوش . و باز نگريستن و وابينى . و ا ج . گروه كلان .

اساطم

(
as tem
) ع . ج اسطمة (
ostommat
) .

اساطير

(
as tir
) ع . ج اسطار و ج ج سطر (
satr
) و اسطارو اسطارة . و اسطير (
estir
) و اسطيرة (
estirat
) و اسطور (
ostur
) و اسطورة (
osturat
) . و اساطير الاولين ج ا : افسانه‌هاى گذشتگان .

اساطين

(
as tin
) ع . ج اسطوانة (
ostov nat
) .

اساعة

(
es at
) م . ع . مهمل گذاشتن ستور را . و ضايع كردن آن را و مذى انداختن مرد پس از نعوظ يق اسوع الرجل اى انعظ ثم امذى . و اسوع الحمار اى ارسل قضيبه : بر آورد آن خر نرهء خود را . و نيز اساعة : ساعتى در ساعت ديگر آمدن . و يا يك ساعت پس ماندن يق اسوع او اساع اى انتقل من ساعة الى ساعة و تأخر ساعة

اساغة

(
es qat
) م . ع . گوارانيدن شراب را . و مهلت دادن و اسغ لى غصتى اى امهلنى . و هذا اسوغ اخاه : او همراه برادرش پيدا شد و يا سپس وى پيدا شد . و نيز اساغة : تمام شدن و كامل گشتن چيزى به چيزى يق اساغ فلان بفلان يعنى تمام شد كار فلان بفلان - و ذلك انه يريد عدة رجال و دراهم فيبقى واحد به يتم الامر فاذا اصابه قيل اساغ به و فى الكثير اساغوا بهم .

اساف

(
as f
) و (
es f
) ا خ . ع . نام بتى كه عمرو بن لحى بر صفا نهاد و نائلة را كه بتى ديگر است بر مروه و بر نام اين دو بت روبروى خانهء كعبه ذبح كردى . و يا اساف پسر عمرو و نائلة دختر سهيل از قبيلهء جرهم بودند كه در خانهء كعبه زنا كردند و به سنگ مسخ شدند و جهت عبرت اساف را بر صفا و نائلة را بر مروه نهادند و بمرور ايام قريش هر دو را پرستش كردند .

اساف

(
es f
) ا خ . ع . نام چند صحابى .

اسافة

(
as fat
) ا . ع . غم و اندوه و اندوهگينى . و درد و رنج . و بندگى و عبوديت . و مزدورى .

اسافة

(
as fat
) و (
os fat
) ص . ع . نازك . و تنگ . و سبك . و ارض اسافة : زمينى كه نروياند و كذلك اسافة .

اسافة

(
es fat
) م . ع . اساف اسافة : هلاك شد مال او . و اساف الخارز : با درفش ستبر دوخت موزه دوز و تباه گرديد هر دو درز او . و اساف الوالدان : مرد فرزند آن پدر و مادر . المثل : اساف حتى ما يشتكى السواف : در حق كسى گويند كه از كثرت توالى هموم خوگر حوادث و سختيها شده باشد .

اسافة

(
os fat
) ا . ع . لاغرى و كم‌گوشتى و هزال . و عدم صلاحيت زمين در رويانيدن گياه .

اسافل

(
as fel
) ج ا . ع . شتران ريزه .