تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 200

مساهمون:

ص٢٠٠

اژدنك

(
ajdank
) ا خ . پ . نام ديوى .

اژدها

(
ajdah
) ا . پ . اژدر . و مار بزرگ . و رايت و علم . و ا خ . ضحاك تازى . و ص . مردم دلاور و بىباك . و مردم ظالم . و اژدهاى فلك ا خ . : تنين كه از جملهء چهل و هشت عقد فلكى بود و عقدتين رأس و ذنب .

اژدها پاره

(
ajdah - p re
) ص . پ . آنكه از نژاد اژدها باشد .

اژدها پيكر

(
ajdah - peykar
) ص . پ . آنكه در شكل و هيئت مانند اژدها باشد .

اژدهافش

(
ajdah - fac
) ص . پ . مانند اژدها و شبيه باژدها .

اژدهاك

(
ajdah k
) ا خ . پ . نام پادشاه ظالم و جابر معروف به ضحاك تازى - و گويا ضحاك معرب از همين كلمه باشد .

اژدهام

(
ajdah m
) ا . پ . جزء الوان از عقاب .

اژرنگ

(
ajrang
) ا خ . پ . نام ديوى .

اژغ

(
ajq
) ا . پ . تراش درخت و حطاب .

اژفنداك

(
ajfand k
) ا پ . قوس قزح .

اژگان

(
ajg n
) ص . پ . كاهل و سست و تنبل و بيكاره و مهمل .

اژگن

(
ajgan
) ا . پ . در مشبك كه از پس آن خارج اطاق را مىتوان ديد .

اژگهان

(
ajgah n
) و

اژگهن

(
ajgahan
) ص . پ . كاهل و تنبل و سست واژگان و بيكاره و غافل و باطل و بيهوده . و ناحق .

اژگين

(
ajgin
) ص . پ . كاهل و تنبل .

اژند

(
ajand
) ا . پ . گلى كه بر روى خشتى پهن كنند و خشت ديگرى روى آن نهند . و گل و لاى ته حوض .

اژنگ

(
ajang
) ا . پ . آژنگ و چين و شكن .

اژنيان

(
ajnay n
) ا . پ . بوقلمون كه حيوانى است از نوع رپتيل و از طايفهء ضبابيه و داراى رنگ مخصوصى كه از اثر بعضى اسباب عارضه آن رنگ تغيير مىكند مثلا هرگاه در روى درخت سبزى نشيند بسبب اثر انعكاس نور رنگ سبز تيرهء مهيبى در پوست آن مشاهده مىشود و چون نسج جلد اين حيوان بسيار شفاف است اثر انعكاس نور در رنگهاى سرخ و زرد و سياه و سبز و سپيد هر لحظه در آن ملحوظ مىگردد جهت اين تغيير تلون است كه عقايد واهيه دربارهء آن ذكر كرده‌اند . مر . بوقلمون .

اژه

(
aje
) ا . پ . آهك و كلس . و نوره . و آهك زنده .

اژهان

(
ajh n
) ص . پ . اژگان و تنبل و كاهل و سست و بيكاره . و بيفايده و باطل .

اژهن

(
ajhan
) ص . پ . اژهان و هر چيز بيهوده و بيفايده .

اژيانه

(
ajy ne
) ا . پ . سنگ‌فرش . و آجرفرش .

اژير

(
ajir
) ص . پ . زيرك و دانا و داراى فراست و با بصيرت و خردمند . و پارسا و ديندار و پرهيزگار .

اس

(
os
) ا . پ . طپانچه و سيلى . و ا خ . نام سياره‌اى .

اس

(
os
) ع . كلمه‌ايست كه بمار گويند تا رام و منقاد گردد .

اس

(
ass
) م . ع . اس الشاة اسا : ( از باب نصر ) : زجر كرد آن بز را به لفظ اس اس . و اس الدار : بنياد نهاد خانه را . و اس فلانا : بخشم آورد فلان را . و است النخل : پليدى انداخت زنبور عسل .

اس

(
ass
) و (
ess
) و (
oss
) م . ع . عروسى و ازدواج كردن . و تباه كردن .

اس

(
ass
) و (
ess
) و (
oss
) ا . ع . بنياد و اصل . ج : اساس . و هميشگى . و ابتدا و آغاز . و اصل هر چيزى و منه قولهم كان ذلك على اس الدهر يعنى بود آن بر هميشگى زمانه و آغاز آن .

اس

(
oss
) ا . ع . باقىماندهء خاكستر در آتشدان . و دل انسان زيرا كه در رحم اول متكون مىشود . و نشان و علامت از هر چيز و قولهم خذاس الطريق : بگير نشان پاى روندگان يا پشك جانوران رفتهء در راه را - و اين را در وقتى گويند كه راه واضح و روشن نباشد و چون واضح باشد گويند خذ شرك الطريق .

اسا

(
as
) ا . پ . خميازه و دهن‌دره . و ص . مثل و مانند و مشابه .

اسا

(
as
) م . ع . اسا الجرح اسوا و اسا ( از باب نصر ) دوا كرد زخم را . و اسا بين القوم : اصلاح كرد ميان آن قوم . و اسى عليه و له اسا ( از باب سمع ) : اندوهگين شد بر وى .

اسا

(
as
) ا . ع . اندوه و حزن .

اسا

(
os
) و (
es
) ع . ج اسوة و اسوة .

اساء

(
es '
) م . ع . اسايت القوس اساء : گوشه ساختم براى كمان .

اساء

(
as '
) و (
es '
) ا . ع . دارو و دوا . ج آسئة .

اساء

(
es '
) ع . ج آسى .

اساءة

(
esaat
) م . ع . اساءه اساءة : تباه كرد آن را . و اساء اليه : بدى كرد با وى .

اسابذة

(
as bezat
) ع . ج اسبذى (
asbaziy
) .

اسابل

(
as bel
) ع . ج اسطبل (
establ
) .

اسابى

(
as biy
) ع . ج اسباءة .

اسابيع

(
as bi '
) ع . ج اسبوع .

اساة

(
os t
) ع . ج آسى .

اساتذه

(
as tezat
) ع . ج استاذ .

اساتيد

(
as tid
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - استادها و معلمين . و مصنفين .

اساتيذ

(
as tiz
) ع . ج استاذ .

اساتير

(
as tir
) ع . ج . استار .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 200 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )