تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 180

مساهمون:

ص١٨٠

اركاح

(
ark h
) ا . ع . خانهء رهبانان . و ج ره كح .

اركاح

(
erk h
) م . ع . اركح اركاحا : اعتماد كرد و تكيه نمود . و اركحه اركاحا : تكيه داد آن را بسوى آن . و مضطر گردانيد آن را به آن .

اركاز

(
erk z
) م . ع . اركز الرجل اركازا : يافت آن مرد ركاز را در زمين . و اركز المعدن : صاحب ركاز گرديدكان . مر . ركاز .

اركاس

(
erk s
) م . ع . به سپسايگى برگردانيدن قوله تعالى
وَ اللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِما كَسَبُوا
يعنى رد كرد ايشان را خداى بسوى كفرشان . و اركست الجارية : برآمدن گرفت پستان آن دخترك .

اركاض

(
erk z
) م . ع اركضت المراة اركاضا : بزرگ شد بچه در شكم آن زن و جنبيد و لگد زد .

اركاك

(
ark k
) ع . ج ركّ و ركّ .

اركاك

(
erk k
) ا . ع . ژاله و باران نرم‌ريزه .

اركاك

(
erk k
) م . ع . اركت السماء اركاكا : باران ريزه باريد . و اركت الارض ( مجهولا ) : باران ريزه رسيده شد آن زمين .

اركان

(
ark n
) ع . ج ركن .

اركان

(
ark n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه موجب ثبات و پايدارى چيزى گردد . و بزرگان و سران . و ج ركن . و اركان دولت بزرگان و سران دولت و وزرا و امرا .

اركب

(
arkab
) ص . ع . مرد كلان زانو . و بعير اركب : شترى كه يك زانوى وى بزرگتر از ديگرى باشد .

اركب

(
arkob
) ع . ج ركب .

اركة

(
arekat
) ص . ع . شترى كه از خوردن اراك به درد شكم مبتلا گردد . ج : اراكى (
r k
) و ارض اركة : زمين اراكناك .

اركد

(
arkad
) ص . ع . منقط و لكه‌دار .

اركوب

(
orkub
) ا ج . ع . شتر سوارانى كه زيادتر از ركب باشند .

اركون

(
arkun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - رئيس و حاكم .

اركون

(
orkun
) ا . ع . كشاورز بزرگ و رئيس ده .

اركونتن

(
arkuntan
) ا . پ . بلغت زند عطا و بخشش و انعام .

اركونتن

(
arkuntan
) ف م . پ . بلغت زند بخشيدن و عطا كردن .

اركى

(
ark
) ص . ع . سبك و خوار . و هذا الامر اركى من ذاك : اين كار سست‌تر و ضعيف‌تر است از آن كار .

اركيا

(
arki
) ا . پ . به لغت زند جوى آب و نهر . و رودخانه .

ارگ

(
arg
) ا . پ . قلعهء كوچكى كه در ميان قلعهء بزرگ سازند . و ا خ . نام قلعه و حصارى در سيستان .

ارگ

(
org
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - يك قسم سازى كه مىنوازند .

ارگ

(
arag
) ا . پ . ريسمانى كه بر درخت آويزند و در ميان آن نشسته در هوا آيند و روند كنند .

ارگ

(
orog
) و (
arag
) ا . پ . ريسمانى كه بر پاى ستور در علف‌زارها ببندند تا بچرد .

ارگجه

(
argaje
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نوعى از خوشبوى .

ارگلى

(
argali
) ا . پ . گوسپند دشتى و ارغالى .

ارگنج

(
organj
) ا خ . پ . نام شهرى از ولايت خراسان در سرحد ماوراء النهر .

ارگوس

(
argus
) ا خ . پ . نام يكى از خلفاى اسكندر مقدونيائى .

ارل

(
orol
) ا خ . ع . نام كوهى . و نام موضعى در عربستان . و نام قلعه‌اى در اسپانيا .

ارلاد

(
arl d
) م ف . پ . هرگز و اصلا و قطعا .

ارلاس

(
arl s
) ا . پ . عقل فلك عطارد .

ارلة

(
orlat
) ا . ع . غلاف سر نره كه در ختنه بريده مىشود .

ارم

(
arm
) ا . پ . بازو يعنى از آرنج تا كتف .

ارم

(
arm
) م . ع . ارم ما على المائدة ارما ( از باب ضرب ) : خورد آنچه در خوان بود و نگذاشت از آن چيزى . و ارم فلانا : نرم گردانيد فلان را . و ارمت السنة القوم : خورد قحط سال آن قوم را و نگذاشت از آنها كسى . و ارم الشيى : بست آن چيز را . و ارم على الشيى : گزيد بدندان آن چيز را . و ارم الحبل : سخت تافت آن ريسمان را .

ارم

(
arm
) ا . ع . شكل بدن . و پيوند اعضا و پيوستگى آنها . و حسنة الارم : دختر خوش شكل و خوش قد و قواره را گويند . و ارم و الله و يا ارما و الله بمعنى ام و الله و اما و الله يعنى قسم به خدا .

ارم

(
aram
) ا . ع . كسى . و نشانى و اثرى و ما بالدار ارم : نيست در خانه كسى و نه نشانى و نه اثرى .

ارم

(
eram
) ا خ . ع . نام مخترع آلات جنگ يعنى اول كسى كه ساز جنگ را پديد آورد . و نام بهشت شداد .

ارم

(
eram
) ا خ . ع . نام پدر عاد نخستين و يا پدر عاد پسين . و يا نام مادر عاد . و يا نام شهر ايشان . و نام موضعى از ديار جذام كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بر جعال بن ربيعة بخشيد . و ج ا خ . نام قبيلهء عاد . و نيز ارم ا . : علم و نشان كه در بيابان جهت راه بر پا كنند .