تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 133

مساهمون:

ص١٣٣
حال . و اخشن الجانب : صعب فوق از طاقت .

اخشن

(
axcan
) ا خ . ع . نام جد ادهم ان محرز شاعر فارسى تابعى . و نام يك‌صد و سى تابعى .

اخشنده

(
axcande
) ا . پ . يك نوع زنگله مر كودكان را .

اخشى

(
axc
) ص . ع . هذا المكان اخشى يعنى اين جاى بسيار بيمناك است .

اخشيج

(
axceyj
) ا . پ . آخشيج و ضد و مقابل و مخالف .

اخشيجان

(
axceyj n
) ج ا . پ . آخشيجان و چهار عنصر . و ج اخشيح .

اخشيجستان

(
exceyjest n
) ا . پ . آنكه تحت كرهء ماه واقع شده و محل عناصر .

اخشيشاب

(
excic b
) م . ع . اخشوشب اخشيشابا : دراز درشت اندام و برهنه استخوان گرديد . و اخشوشب فى عيشه : شكيبيد در رنج و مشقت و تكلف در رنج نمود تا قوى گردد . و اخشوشب فلان : خشن گرديد فلان .

اخشيشان

(
excic n
) م . ع اخشوشن اخيشيشانا : بسيار سخت شد خشونت وى . و عادت كرد بپوشيدن لباس بسيار درشت غير املس . و سخن بسيار درشت گفت . و زيست بزندگانى بسيار سخت .

اخشيك

(
axceyk
) و

اخشيگ

(
axceyg
) ا . پ . مخالف و مقابل و ضد و آخشيگ و آخشيج .

اخص

(
axass
) ص . ع . مخصوص‌تر و خاص تر . و سزاوارتر . و اخص الخواص : از همهء مخصوصان خاص‌تر و نزديكتر .

اخصاء

(
exs '
) م . ع . اخصا اخصاء آموخت يك علم را .

اخصاب

(
axs b
) ا . ع . نوعى از جامه . و ج خصب (
xcsb
) .

اخصاب

(
axs b
) ص . ع . بلد اخصاب : شهر فراخ‌سال .

اخصاب

(
exs b
) م ع اخصب اخصابا : فراخ‌سال شد . و اخصب القوم : فراخ حال گرديدند آن گروه . و اخصب العضاه : روان شد آب درختان عضاهة تا رسيد به ريشهء آنها .

اخصاص

(
axs s
) ع . ج خصّ .

اخصاص

(
exs s
) م . ع . خوار داشتن . و عيب كردن .

اخصاف

(
exs f
) م . ع . اخصف اخصافا : شتاب و سرعت كرد . و اخصف الورق على بدنه : چسبانيد و برهم نهاد برگها را يكان يكان بر بدن خود تا عورت وى به نظر نيايد .

اخصال

(
exs l
) م . ع . اخصل الرامى اخصالا : افتاد تير تيرانداز بر نشانه و يا نزديك نشانه .

اخصام

(
axs m
) ا . ع . اخصام العين آنچه كرانه‌هاى پلك چشم بر آن استوار است و ج : خصم (
xosm
) .

اخصف

(
axsaf
) ص . ع . اسب و يا گوسپندى كه تهيگاه سپيد دارد . و شترمرغى كه داراى سياهى و سپيدى بود . و كوهى كه داراى سياهى و سپيدى باشد .

اخصن

(
axson
) ع . ج خصين (
xasin
) .

اخصوم

(
oxsam
) ا . ع . گوشهء جوال - لغة فى اخسوم .

اخضاب

(
exz b
) م . ع . اخضبت الارض اخضابا : برآمد گياه از زمين .

اخضاج

(
exz j
) م . ع . اخضجوا الامر اخضاجا : شكستند آن كار را .

اخضاد

(
exz d
) م . ع . اخضد المهر اخضادا : كشيد آن اسب كره حلقهء آهن لگام را از نشاط .

اخضار

(
exz r
) م . ع . اخضره اخضارا : سبز گردانيد آن را .

اخضاع

(
exz '
) م . ع . اخضع اخضاعا : نرم كرد سخن را براى آن زن . و اخضعه الكبر : پست گردانيد او را كلانسالى . و اخضعه الحاجة اليه : فروتن گردانيد حاجت و نيازمندى آن كس را بسوى وى .

اخضال

(
exz l
) م . ع . اخضله اخضالا : تر كرد آن را به آب .

اخضد

(
axzad
) ص . ع . خمنده و دو تا شونده .

اخضر

(
axzar
) ص . ع . سبز و سياه . و فرس اخضر : اسب تيره رنگ .

اخضر

(
axzar
) ا خ . ع . نام كوهى در طائف .

اخضر

(
axzar
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سبز و رنگ اخضر : رنگ سبز . و طاوؤس اخضر ا خ : طاووس بهشت . و درياى اخضر فلك : آسمان . و خليج اخضر : خليج ايران . و درياى اخضر درياى چين .

اخضرار

(
exzer r
) م . ع . اخضر اخضرارا : بريده گرديد . و اخضر الزرع : سبز شد آن كشت . و اخضر الليل : سياه گرديد شب .

اخضع

(
axza '
) ص . ع . راضى بخوارى . و فرس اخضع : اسب پست گردن كه خلقى باشد . و كذلك ظليم اخضع .

اخضف

(
axzaf
) ا . ع . مار .

اخضلال

(
exzel l
) م . ع . اخضل اخضلالا : طراوت‌ناك گرديد . و اخضل الليل : تاريك شد شب .

اخضيضاب

(
exziz b
) م . ع . - اخضوضب الشجر : سبز شد آن درخت .