تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 120

مساهمون:

ص١٢٠
معد بن عدنان مىگردد . و شافعى مىگويد در بغداد اتقى و اورع وافقه از احمد بن حنبل كسى را نديدم . وفات او در سال 241 هجرى و مذهب حنبلى منسوب به اين شخص بزرگ است . امير احمد سامانى : پادشاه دوم از سلسلة سامانيان ؛ از سال 295 هجرى تا 301 در خراسان و ماوراء النهر حكمرانى كرد . احمد خان مغول : سومين پادشاه از سلسلهء هلاكوئيان ؛ از ساز 681 هجرى تا 683 پادشاهى كرد و اين اول پادشاهى است از طايفهء مغول كه دين اسلام را قبول كرد . احمد خان اول : سلطان چهاردهم از سلاطين آل عثمان كه از 1012 هجرى تا 1027 سلطنت نمود و در عهد وى كشيدن تنباكو بواسطهء اهالى هلاند در اسلامبول شايع گرديد . احمد خان دويم : سلطان بيست و يكم از آل عثمان . از 1102 هجرى تا 1106 سلطنت نمود . احمد خان سيوم : سلطان بيست و سيوم از آل عثمان ؛ از 1115 هجرى تا 1143 سلطنت كرد الشيخ الجليل و السيد النبيل احمد بن الشيخ زين الدين بن الشيخ ابراهيم الاحسائى اعلى اللّه مقامه . مقام بزرگوارى و فضائل او بدرجه‌ايست كه در اين اوراق نمىگنجد . عمر شريفش نزديك به نود سال و وفاتش در اوائل سال 1243 هجرى در مدينه در منزل هدية از سه مرحلى مدينهء منوره و مدفنش در بقيع در جوار ائمهء معصومين صلوات اللّه و سلامه عليهم اجمعين . احمد حسن : نام وزير سلطان محمود سبكتكين .

احمدآباد

(
ahmad - b d
) ا خ . پ . نام شهر پايتخت گجرات .

احمدى

(
ahmadi
) ص . پ . منسوب به احمد . و ا خ . قصبه‌اى ما بين فارس و كرمان . وا . يك نوع پارچهء محرمات از پنبهء خود رنگ كه در آن قصبه مىبافند .

احمر

(
ahmar
) ص . سرخ رنگ . و سپيد . و مرد بىسلاح در جنگ . و نوعى از خرما . وا . زر . و زعفران و گوشت و مى . ج : حمر (
homr
) و حمران (
homr n
) و رجل احمر : مرد سرخ . ج : احامر . و موت احمر : مرگ سخت . و قتل . و ا خ . نام مولاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و نام مولاى ام سلمه رضى اللّه عنها . و احمر ثمود : لقب عاقر ناقهء صالح و اسم وى قدار . و قولهم الحسن احمر يعنى مىرسد عاشقان را از حسن آنچه مىرسد مبارزان را از جنگ .

احمرار

(
ehmer r
) م . ع احمر احمرارا : سرخ گرديد . و احمر البأس سخت شد عذاب .

احمران

(
ahmar ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع . مى و گوشت .

احمرة

(
ahmerat
) ع . ج حمار .

احمرى

(
ahmariy
) ص . ع . بسيار سرخ .

احمريت

(
ahmariyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرخى و حمرت و سرخى بسيار .

احمز

(
ahmaz
) ص . ع استوارتر و قوىتر . و شراب احمز : شراب ترش كه دهان را بگزد . و منه حديث ابن عباس : افضل الاعمال احمزها : بهترين اعمال استوارتر و قويتر آنهاست .

احمس

(
ahmas
) ص . ع . مرد درشت در دين و دلير در حرب . ج . (
hams
) و جاى سخت و درشت و مرد دلاور . و سال سخت قحطناك . ج : احامس و حمس (
homs
) يق سنون احامس .

احمش

(
ahmac
) ص . ع . مرد باريك ساق .

احمص

(
ahmas
) ا . ع . سارق گوسپند .

احمق

(
ahmaq
) ص . ع . مرد گول و بىعقل . ج : قوم و نسوة حماق و حمق (
homoqon
) و حمقى (
hamq
) و حماقى (
ham q
) . و نيز احمق : گول‌تر و بىعقل‌تر . و در افعل تعجب مىگويند ما احمقه .

احمقانه

(
ahmaq ne
) ص . پ . منسوب به احمق و مانند احمق . و م ف . بطور حماقت و بىعقلى .

احمقى

(
ahmaqi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيعقلى و سفاهت و حماقت .

احمل

(
ahmal
) ص . ع . قابلتر براى بار بردارى .

احموقة

(
ohmuqat
) ص . ع . كسى كه بسيار احمق باشد .

احمى

(
ahm
) ص . ع . خجل‌تر و شرمگين تر . و ننگ‌دارتر .

احميرار

(
ehmir r
) م . ع . احمار احميرارا : سرخ گرديد .

احميماء

(
ehmim '
) م . ع . احمومى الشى احميماء : مانند شب و يا مانند ابر سياه گرديد آن چيز .

احميماس

(
ehmim s
) م . ع . احمومس احميماسا : خشم گرفت و متغير گرديد .

احن

(
ehan
) ع . ج احنة (
ehnat
) .

احناء

(
ahn '
) ا . ع . كنايه و استعاره و مجاز . و ج حنو (
henv
) . و احناء الامور : متشابهات امور .

احناء

(
ehn '
) م . ع . احنت المراة على ولدها احناء : مهربانى كرد آن زن بر فرزندان خود و شوى نكرد پس از مردن پدر آنها .

احنات

(
ehnat
) ع . ج احنة .

احناث

(
ehn s
) م . ع . بزه‌مند گردانيدن كسى را . و مايل كردن از حق بباطل و يا از باطل به حق . و خلاف سوگند كنانيدن كسى را .

احناج

(
ehn j
) م . ع . احنج احناجا : ميل كرد و كج گرديد . و آرام گرفت و پوشيد و شتابى كرد . و احنجه : كج كرد آن را .