روى در مصرف آن خون قاعدگى و عرق را زياد مىكند . . . نسخه براى ورم پستان . . . ورمهاى مزمن . . .
( سلطان الحكماء : 18 * ) . اشق در آمفيزم ريوى موثر مىباشد ( ناظم الاطباء : 19 * ) .
قسمت مورد مصرف :
گم رزين گياه مىباشد كه در مجارى ترشحى گياه جريان دارد و بر اثر گزش حشرات و با وارد آوردن خراش و زخم قبل از گل دادن ، توسط ابزارهاى مخصوص جريان مىيابد . شيرابه خارج شده در ابتدا سفيدرنگ است و در مجاورت هوا و آفتاب به صورت قطعات تقريبا كروى به رنگ شيرى ، زرد و يا قهوه اى درمىآيد . اين گم رزين كه به گم آمونياك معروف است داراى بوى مخصوص ، طعم تند و تلخ و نامطبوع مىباشد .
تركيبات شيميائى :
در تركيب گم آمونياك رزين ، صمغ ، اسانس و كمى ساليسيليك اسيد آزاد وجود دارد .
ماده رزينى كه 65 تا 70 درصد گم آمونياك را تشكيل مىدهد محتوى اثر ساليسيليك آمورزينوتانول ، اترهاى والريك و بوتيريك مىباشد .
از هيدروليز صمغ گالاكتوز و آرابينوز حاصل مىشود .
اسانس كه به مقدار 2 - 1 درصد گم آمونياك مىباشد متشكل از ترپنهائى نظير فرولن
Ferulen
، يك ستن به نام دورهمون
Doremone
، ليناليل استات
Linalye acetat
، سيترونل ليل استات
Citronellyle acetat
، دوره مول
Doremol
و ستيليك الكل
Cetylique al .
مىباشد .
خواص و موارد مصرف :
در فارماكوپه انگلستان بهعنوان ضد اسپاسم و خلطآور آمده است .
از گم آمونياك در موارد آمفيزم ريوى ، برونشيت مزمن ، آسم ، تنگنفس و سرفه استفاده مىشود .
اشكال داروئى :
حب 5 / 0 تا 2 گرم در روز و امولسيون كه آن را با اسانس نعنا معطر كرده باشند .
محل رويش گياه در ايران :
يزد خاست ، آباده ، به زمان بلوچستان ، سمنان ، بسطام ، قزوين مجاور مردآباد و . . . مىباشد در هريرود آن را اوشك در مشهد كندل و گم رزين آن را به پارسى " وشا " مىنامند .
( 1 * ) - اصل " يجذب الجنين " در الحاوى به نقل از دياسقوريدوس " يحدر الجنين "
( 2 * ) - اصل : صدع ، اصلاح از الحاوى و جامع مفردات ابن بيطار به نقل از دياسقوريدوس