تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 498

مساهمون:

ص٤٩٨
داروئى مدر و بسيار مناسب براى اين بيماران مىباشد و قلب را تسكين مىدهد لذا آن را " ترياك قلب " ناميد . در سال 1881 پزشك شيمىدان به نام
Deddoes
با آزمايشاتى كه انجام داد نشان داد كه ديژيتال فشار خون را افزايش داده و بر روى قلب و عروق اثر مىنمايد . در كتب طبى قديم كه به زبان پارسى نگارش يافته ، تا قبل از تاليف كتاب مفتاح الادويه ناصرى ( 1309 هجرى قمرى ) از ديژيتال نامى برده نشده است در اينجا خلاصه‌اى از آنچه در اين كتاب ذيل ماده ديژيتال آمده است ذكر مىگردد . " مواد موثره ديژيتال عبارتند از ديژيتالين ، ديزىتكزين و ديژيتالئين كه در اثر مانند برگ ديژيتال مىباشند . اثر ديژيتال تقريبا 12 ساعت پس از نوشيدن ظاهر مىشود و اثر آن 2 الى 8 روز پس از ترك دارو باقى مىماند لذا در استعمال اين دارو بايد دقت نمود و مدت زياد و پىدرپى به مريض نخورانند زيرا در ارگانيسم بدن انباشته مىشود . دفع ديژيتال از طريق ادرار مىباشد مهمترين خاصيت ديژيتال در دوران دم مىباشد زيرا تعداد ضربان قلب را كم مىنمايد با خوردن مقدار نيم الى يك گرم برگ آن گاهى تعداد ضربان به 40 الى 30 مىرسد ولى قوه انقباض قلب در اين موقع قوىتر است ولى اگر به مقدار زياد مصرف شود در ابتدا ضربان قلب كم ولى به زودى زياد مىشود و بالاخره فشار داخلى عروق كم ، ضربان كند و ضعيف و متدرجا قلب از حركت بازمىماند . . . ديژيتال به مقدار خوراكى بر تنفس اثرى ندارد ولى به مقدار زياد تنفس را سريع مىنمايد ديژيتال در استسقاهاى عارضه از امراض قلبى به‌عنوان مدر اثر مىنمايد . در نارسائى قلبى با مصرف دارو و عضله قلب قوه طبيعى خود را به دست آورده ، حركات قلب منظم ، عمل دوران دم اصلاح و كنژسيون پاسيو بعضى ظروف را رفع مىنمايد . در ميگرن مخلوطى از 10 سانتىگرم ديژيتال و 20 سانتىگرم گنه‌گنه به صورت حب يكى صبح و يكى شب به بيمار مىدهند . در تبهاى بثورى ، رماتيسم حاد مفصلى و ذات الريه مفيد است .

مقادير خوراك :

پودر برگ 25 الى 75 سانتىگرم در 100 گرم آب نيم ساعت دم‌كرده يا 12 - 6 ساعت خيسانده صاف كرده به كار مىبرند ، تنطور الكلى 4 - 1 گرم ، عصاره 50 - 10 سانتىگرم ، ديژيتالين همل 4 - 1 ميلىگرم ، ديژيتالين ناتىول كه خيلى قوى است 1 / 0 تا 3 / 0 ميلىگرم 2 * . توصيفى كه ناظم الاطباء در پزشكىنامه ( تاليف 1317 هجرى قمرى ) از شكل ظاهرى ديژيتال ( دژيتال ) مىدهد كاملا با گياه مورد بحث مطابقت دارد و مشخص مىسازد كه اين نوع ديژيتال در ايران مصرف مىشده است بنا بر نوشته وى ديژيتال در هيپرتروفى قلب و طپش عصبانى آن مفيد و در خيز عمومى انساج و ساير استسقاها موثر مىباشد . همچنين آن را در دفع نوبه ، رماتيسم حاد مفصلى ، صرع ، تب وضع حملى ، خونريزيهاى رحمى ، تب تيفوئيد ، اسپرماتوره ، مانيا مىتوان مصرف نمود . اگر ديژيتال را به مقدار