ديگر اسامى برحسب قدمت تاريخى چنين است :
عربى : زبيب جبلى ( ابو ريحان ) ، حب الراس ، حب الصبيب ( اسرائيلى قرطبى ) ، زبيب برى ( ابن بيطار ) ، مويزج ( حكيم مومن ) ، مويزج حجرى ( برهان ) .
پارسى : ميويزه ، ميويزه كوهى ( اخوينى ) ، مويزه ( ترجمه صيدنه ) ، ميويزك ( انصارى ) ، مويز كوهى ( برهان ) ، كشمش كولى ( شليمر ) ، كشمش كوليان ( ناظم الاطباء ) .
امروزه كشمش كولى به ميوههاى
Loranthus grewinkii Boiss Buhse
اطلاق مىگردد .
قدما خواص و اثرات درمانى گياه را چنين شرح مىدهند .
مخلوط پودر دانه گياه با زرنيخ قرمز و روغن زيتون ، شپش سر ، خارش و گال را بر طرف و جويدن آن خلط غليظ را خارج مىكند و اگر آن را در سركه جوشانده و مضمضه نمايند درد دندان را تسكين مىدهد و رطوبت لثه را از بين مىبرد و مخلوط آن با عسل در آفت موثر مىباشد ( دياسقوريدوس : 1 * ) .
ميويزج گرمى و خشكى آن در درجه سوم و سوزنده مىباشد در طاسى و فلسى شدن پوست 2 * موثر مىباشد اگر كمى از آن تناول گردد قىآور و خطر مرگ دارد ، براى سپرز زيان دارد و مصلح آن عاقرقرحا 3 * و مقدار خوراك آن تا 5 / 2 گرم مىباشد ( هروى : 4 * ) . در زردزخم 5 * موثر مىباشد اگر پانزده دانه آن خورده شود باعث استفراغ و زخم مثانه مىشود ( انصارى : 6 * ) . اگر يك عدد دانه آن را داخل پنبه قرار داده و پس از مرطوب نمودن كوبيده و در داخل دندان جاى دهند درد دندان را تسكين مىدهد . با عسل آب خلطهاى غليظ را به صورت استفراغ خارج مىنمايد بايد عسل آب را به دفعات نوشيده و حركت نمايند و نخوابند زيرا باعث خناق و مرگ مىشود . با مصطكى و كندر آواز را تصفيه و لكنت زبان را بر طرف مىكند . جوشانده آن در روغن زيتون دمل را باز مىكند و ماليدن مخلوط جوشانده آن با سداب درد كمر و ساق پا را تسكين مىدهد . براى جلوگيرى از آسيب رساندن به سپرز آن را با كتيرا مصرف مىنمايند . مويزج باعث زخم مثانه و احشاء ، خناق و بالاخره مرگ مىشود ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى :
7 * ) .
تركيبات شيميائى :
دانه محتوى الكالوئيدهاى دلفىنين
Delphinine
به فرمول
C 33 H 45 NO 9
، دلفىنوئيدين
Delphinoidine
، دلفىزين
Delphisine
، استافيزاگرين
Staphysagrine
، استافيزاگروئين
Staphisagroine
همچنين رزين و 50 - 30 درصد روغن مىباشد .
خواص و موارد مصرف درمانى :
گرچه در سابق در دردهاى عصبى نظير دردهاى صورت مربوط به عصب ترى ژومو ، شهوت جنسى ، هارى ، صرع و بهعنوان قىآور و مسهل مصرف مىشده است ولى به علت سمى بودن از طريق داخل مصرف نمىشود .