خواص و موارد مصرف :
مواد موثره و ريشه داراى خاصيت حشرهكشى و لاروكشى مىباشند . روتنون ، ماده اسمى مىباشد و پروتوزوئرها را از بين مىبرد از اين جهت بهعنوان حشرهكش مصرف مىشود . مقدار آن در ريشه حدود 6 درصد و از 4 درصد نبايد كمتر باشد . محلول 25 / 0 تا 50 / 0 درصد آن اثر حشرهكشى قوى دارد .
تفروزين براى سختپوستان ، ماهيها ، حشرات و دگلين براى حشرات سمى مىباشد . از ريشه گياه براى مبارزه با آفات گياهى و حشرات موذى استفاده مىشود و اثر آن 15 - 10 برابر نيكوتين مىباشد .
چون قدرت حشرهكشى خالص گرد ريشه همان اثر مخلوط 20 تا 30 درصد آن را دارد پودر ريشه را با مواد بىاثر مانند تالك و كائولن مخلوط مىنمايند .
در سابق ريشه گياه را با كمى پودر تالك و نشاسته گندم به نسبت برابر با كمى گوگرد مخلوط كرده در بيماريهاى پوستى گال از آن استفاده مىكردهاند .
مسموميت :
تماس با مواد موثره و پودر ريشه باعث ورم ملتحمه چشم و خارش مىشود و مسموميت از آن باعث تهوع ، استفراغ ، بىحسى مخاطهاى دستگاه هاضمه و با مقادير بالاتر موجب فلج اعمال تنفسى ، تشنج و مرگ مىشود .
Code - 2051
ديرس
Derris malaccensis Prain and D . trifoliate
خواص و اثرات درمانى اين دو گياه مانند گياه قبلى است و در نوع
Malaccensis
مادهاى به نام سوماترول يا هيدروكسى روتنون نيز وجود دارد .
Code - 2052
خبّه
Descurainia Sophia ( L . ) Webb et Berth
گياهى است علفى ، يك ساله ، به بلندى حدود 80 سانتيمتر از خانواده
Cruciferae
، ساقه منشعب ، شاخهها باريك ، قسمت پائين ساقه داراى كركهاى ساده يا منشعب ، برگهاى قاعده كموبيش دمبرگدار ، برگهاى قسمت فوقانى ساقه بدون دمبرگ ، پهنك 3 - 2 بار شانه بخش با تقسيمات باريك خطى ، گل به رنگ زرد ، مجتمع به صورت گل آذين خوشهاى ، پرچمها 6 عدد ايستاده تقريبا از جام بلندتر ، ميوه خورجين بدون كرك كموبيش خميده و تابيده منتهى به خامه كوتاه ، دانهها ريز به رنگ زرد تيره يا قهوهاى روشن به درازاى يك ميليمتر ، سطح صاف به شكل بيضى كشيده .
گياه در غالب نواحى اروپا ، شمال افريقا ، آسيا از جمله ايران بهطور وحشى رويش دارد . پراكندگى آن در ايران : تهران ، كرج ، دماوند ، گرمسار ، قزوين ، دره هراز ، فيروزكوه ، كرمان ، شيراز و نقاط ديگر مىباشد .