دو گياه در كتاب دياسقوريدوس در دو موضع جداگانه ولى در تاليفات پزشكان بعدى در يك موضع و تحت يكى از عناوين فوق الذكر آمده است .
ديوسكوريد مىنويسد گياهى است كه در سنگلاخها مىرويد . جوشانده گياه در آب عسل ريه را از چرك پاك مىكند و نوشيدن آن در هموپتيزى ، درد كليه ، زخم معده ، خونريزى رحم و با سكنجبين عسلى در پارگى عضله سودمند مىباشد . مكيدن آن عطش را تسكين و براى زبرى گلو مفيد مىباشد و اگر آن را به گوشت اضافه نمايند گوشت سريعا پخته و له مىشود 1 * .
سقومطرون يا حى العالم صخرى چرك ريه و سينه را خارج و با سركه و عسل [ سكنجبين عسلى ] پارگى عصب و عضله را درمان مىكند 2 * .
سومقوطون 2 نوع است صخرى و غير صخرى
[ Symphyton officinalis L . ]
طبيعت آن سرد و خشك و رطوبتى معتدل دارد . آب دهان را جمع مىكند در سحج روده سودمند و با [ آب مورد يا آب سداب يا شراب عفص ] 3 * در فتق نافى محتوى چادرينه 4 * موثر و خونريزى حيض را بند مىآورد 5 * .
سمقوطن بطراون ، بطراون به معنى صخرى ( سنگلاخى ) است 6 * ، مقدار خوراك آن 5 / 12 گرم 7 * ، 5 / 12 - 5 / 2 گرم مىباشد در صورت نياز بيشتر بايد دارو را تكرار نمايند نه آنكه مقدار وزن آن را زياد نمايند ، ضماد آن در فتق موثر مىباشد 8 * .
واژه سمقوطن به صورت سمفوطن نيز آمده است كه به واژه يونانى نزديكتر مىباشد .
( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 313
( 2 * ) - الحاوى ( رازى ) ج 20 ص 354
( 3 * ) - اضافات داخل كروشه [ ] از مخزن الادويه است .
( 4 * ) - اصل : فتق المعى المائى - قيله الماء ، نزول الثرّب فى السره ، فتق نافى محتوى چادرينه ، انگليسى
Epiplomphlocele
، فرانسوى
Epiplomphale
يا
Hernie de lombilic
( 5 * ) - تت قانون عب 387
( 6 * ) - جامع مفردات ج 3 ص 31
( 7 * ) - تحفه 154
( 8 * ) - مخزن 333
Code - 1773
قرنوس
Cornus florida L .
درختچهاى است به ارتفاع 5 تا 10 متر از خانواده
Cornaceae
، برگ متقابل ، تقريبا بيضىشكل ، نوكتيز ، ريزنده ، كمى سبزرنگ و در پائيز به رنگ قرمز ارغوانى درمىآيد . گل كه در فواصل ماههاى خرداد و تيرماه بر روى شاخهها پديدار مىشوند به رنگ زرد و سفيد مىباشند .
محل رويش گياه اتازونى مىباشد .