تركيبات شيميائى :
پوست ساقه درخت محتوى تانيك اسيد ، گاليك اسيد ، اورسوليك اسيد
Cornin , Ursolic acid
، كامفرول ، كورستين ، اسكىليتول
Incsitol , Scyllitol
و پوست ريشه داراى 3 درصد تانن ، بتوليك اسيد ،
Cornin
يا
Verbenalline
و دانه داراى پروتئين ، چربى 73 درصد ، كربوهيدرات ، فيبر ، كلسيم و فسفر مىباشد .
قسمت قابل مصرف : پوست ساقه ، پوست ريشه و گل مىباشد .
موارد مصرف درمانى :
از پوست بهويژه پوست ريشه بهعنوان تببر در تيفوئيد ، پنومونى استفاده مىشود همچنين در سابق به جاى كنين در مالاريا مصرف مىشده است . از پوست ريشه به صورت استنشاقى در كانسر ريه و از دم كرده آن در ديگر سرطانها و ناراحتىهاى عصبى ، قولنج و از دمكرده گلها مانند چاى كاموميل استفاده به عمل مىآيد .
Code - 1775
زوقال
Cornus mas L .
درخت زغال يا زغالاخته درختى است از خانواده
Cornaceae
كه رشد آن به آهستگى صورت مىگيرد و در 20 سالگى ارتفاع آن به 6 متر مىرسد و بيش از 200 سال عمر مىكند . تنه اصلى درخت به قطر 19 - 15 سانتيمتر به رنگ خاكسترى متمايل به قهوهاى و كمى كجومعوج است . شاخههاى جوان به رنگ زرد متمايل به سبز مىباشند ولى اگر در معرض پرتو اشعه آفتاب قرار گرفته باشند قرمز رنگ مىشوند .
برگها كه در اول بهار ظاهر مىشوند به صورت متقابل ، بيضوى ، بدون دندانه ، نوكتيز با قاعده گرد و داراى دمبرگى كوتاه مىباشند . پهنك زيرين كموبيش داراى كرك مىباشد .
گلها كه قبل از برگها به وضع متقابل بر روى شاخهها پديدار مىشوند ، كوچك ، زردرنگ ، به صورت چتر ساده و گل داراى 4 كاسبرگ ، 4 گلبرگ و 4 پرچم و نوش فراوان مىباشد .
ميوه شفت به بزرگى زيتون به طول 5 / 1 - 1 سانتيمتر و پس از رسيدن قرمز رنگ مىشود . منشاء اوليه گياه جنوب مركزى اروپا و آسياى صغير مىباشد و در مناطق سنگى اروپا ، آسيا ، ارمنستان ، قفقاز و در ايران در جنگلهاى ارسباران ، قرهداغ ، گيلان ، نواحى مختلف البرز رويش دارد .
تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :
تئوفراست از آن نام برده و به يونانى
Kraneia
ناميده مىشده و به قرانيا معرب گرديده است و ابن بيطار كاملا مطالبى را كه ديوسكوريد ذيل
Krania
ذكر كرده به نقل از وى تحت عنوان زوقال آورده است و صاحب مخزن مىنويسد كه زقال اسم پارسى قرانيا است . به هر جهت گياه را به عربى زوقال و به پارسى زقال و زغالاخته ناميدهاند . ديوسكوريد مىنويسد :