قرانيا درختى است بزرگ ، ميوه آن به زيتون شباهت دارد . نارس آن سبزرنگ و پس از رسيدن به رنگ قرمز خونى درمىآيد ، خوراكى ، قابض و براى اسهال مفيد است . ميوه و جوشانده آن را با نمك مىخورند .
سوزانده شيرابه برگ گياه تازه به صورت ماليدنى درمانكننده زخم است 1 * .
زوقال شكننده صفرا و تقويتكننده معده مىباشد 2 * زقال اسم فارسى قرانيا است و طبيعت آن سرد و مايل به اعتدال و خشك است ، ميوه خشك نارس در زخمهاى مزمن و خاكستر برگ آن جهت رفع آثار زخمها و ميوه رسيده آن تسكيندهنده عطش ، التهاب معده ، كبد و غليان خون مىباشد . براى پيشگيرى از زيان رساندن آن به سينه بايد با شكر خورده شود 3 * .
تركيبات شيميائى :
پوست درخت داراى 8 - 7 درصد تانن ، مالات كلسيم ، مواد پكتيكى ، كورنين
Cornin
، گل محتوى كوئرستين و ميوه داراى تركيباتى مانند گلوكز ، ساكارز ، گليكوكساليك اسيد ، ماليك اسيد ، سيتريك اسيد ، تانيك اسيد ، گاليك اسيد و لعاب فراوان مىباشد .
خواص درمانى و موارد مصرف :
كليه قسمتهاى گياه مقوى ، قابض خفيف و تببر مىباشد . ميوهها مقوى ، تببر و مولد انقباض مىباشند و از آن در موارد اسهال ، ورم رودهها ، خونرويهاى ناگهانى ، بيماريهاى عفونى مختلف و تبدار و براى رفع تشنگى استفاده مىشود . ميوه رسيده مطبوع و از آن در تهيه شربت ، مربا ، كمپوت استفاده مىنمايند .
( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 1 ص 115 ش 133
( 2 * ) - از الابنيه ص 177
( 3 * ) - از تحفه ص 137 ، مخزن 306
Code - 1778
شفت
Cornus sanguinea L .
درختچهاى است به ارتفاع تا 4 متر از خانواده
Cornaceae
، پوست تنه قهوهاىرنگ ، با بوى زننده و پوست شاخهها ارغوانى صاف ، برگها متقابل ، بيضوى ، نوكتيز ، كركدار به درازاى 10 - 4 سانتيمتر ، داراى دمبرگ ، روى برگ سبز و پشت آن سبز كمرنگ و در پائيز به رنگ ارغوانى تيره درمىآيد .
گل كوچك ، فاقد انولوكر ، ميوه شفت ، گرد ، كوچك به قطر 8 - 5 ميلىمتر مىباشد . پس از رسيدن كامل رنگ آن قرمز سياه مىشود . تمام قسمتهاى گياه داراى بوى زننده مىباشد . پراكندگى درخت جنگلها ، كنار آب در مناطق كوهستانى غالب نواحى اروپا ، آسيا ، نواحى شرقى سيبرى ، هيماليا ، ژاپن و در ايران كوههاى ارسباران و شاهو كردستان مىباشد .
قسمت مورد استفاده درمانى : پوست تنه و ميوه مىباشد .