بومى افريقا مىباشد تخم آن را كه داراى كافئين و تئوبرومين و تانن مىباشد مانند داروهاى مقوى و براى رفع اسهال مزمن مصرف مىكنند مقدار خوراك گرد بو داده ( استابيلزه ) و عصاره الكلى يكپنجم آن به مقدار 5 تا 10 گرم در روز مىباشد 6 * . دانه اين درخت را به انگليسى و فرانسه
Kolanut
به عربى جوز الزنج ، جوز الكولا و به فارسى قهوه سودانى كه ترجمه نام فرانسوى آن
Cafe de soudan
مىباشد ناميده شده است .
تركيبات شيميائى ، خواص و موارد مصرف مانند
Cola nitida ( Vent ) A . Chev
مىباشد . مراجعه شود به كد 1671 ( گياه بعدى ) .
( 1 * ) - تت الحاوى ج 20 ص 271
( 2 * ) - قاقله صغار ، قاقله صغير ، قردمانا ، حب الهال
Elettaria cardamomum White Maton
( 3 * ) - بلاد بربر ، شهرى از كشور سودان
( 4 * ) - قولنج ريحى
Wind colic
( 5 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 1 ص 177 و تلخيص از مخزن الادويه ص 206
( 6 * ) - پزشكىنامه ج 2 ص 625
Code - 1671
كولا
Cola nitida ( Vent . ) A . Chev .
درختى است تا ارتفاع 20 متر از خانواده
Sterculiaceae
، برگها تخممرغى ، نوكتيز ، با پهنك تقريبا بزرگ ، گلها به وضعيت خوشهاى ، برخى نر و ماده و يا ماده يا نر هستند ، ميوهها فوليكولهائى هستند كه هركدام از 1 تا 10 تخم را در بر مىگيرند . هر تخم نيز داراى 2 لپه ( اختلاف با گياه قبلى ) است كه به رنگهاى سفيد يا خرمائى ديده مىشود ، تنها مغز دانهها يا
Embryo
تخمها مورد استفاده و به
Kolanut
يا
Noix de kola
معروف مىباشد .
گياه بومى غرب افريقا مىباشد و به نظر مىرسد منشاء اوليه آن خليج گينه باشد ولى اينك به تعداد زياد در مناطق گرمسيرى نظير نيجريه ، برزيل ، سريلانكا ، آنتيل ، اندونزى و جنوب امريكا كاشته مىشود . با اين وجود تقريبا ساليانه بيش از يكصد تن دانه كولا به امريكاى شمالى وارد مىشود كه در تهيه نوشابههاى غير الكلى كولاها مورد استفاده قرار مىگيرد و تقريبا هيچكس نمىداند كه اين نوشيدنىها خود نوعى محرك مىباشند .
دانهها را هنگام رسيدن جمع مىكنند در ابتدا سفيد و بر اثر خشك شدن بواسطه اكسيداز موجود تغيير رنگ مىدهند كه خواص تازه و خشك آن فرق مىكند لذا دانههاى تازه را در اتوكلاو سريعا از 15 درجه به 110 درجه مىرساند و به مدت 10 - 5 دقيقه در اين درجه حرارت قرار مىدهند تا استابيليزه شود .