مىباشد 8 * ولى موارد مصرفى را كه وى از قول شريف ادريسى ذكر نموده در آثار مولفين بعدى نظير اختيارات ، تذكره ، تحفه و مخزن نيامده و در اين كتب آمده است كه بهطور موضعى سائيده شاخه و ريشه آن در فيلپائى ، فتق و ورمها موثر و جوشانده آن ريشه مو را تقويت و از ريزش آن جلوگيرى مىنمايد 9 * .
مواد موثره : گياه حاوى تانن و موسيلاژ مىباشد .
موارد مصرف امروزى :
از برگ ، جوانه و ميوه آن در اسهال ، اسهال خونى ، زخم معده ، ترشحات غير طبيعى مخاطها ، قاعدگيهاى سخت ، خونروى رحم و از ميوه در ليبى جهت كوليك و از ريشه در صرع استفاده سنتى به عمل مىآيد .
امروزه نيز درخت را به عربى لوطس
Lutos
، الميس
Almays
( به اسپانيولى
Almez
) و به پارسى داغذاغان ، دغدغان ، تاقوت و . . . مىنامند 10 * .
( 1 * ) - اديسه نوشته هومر ، ترجمه سعيد نفيسى ، انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب
( 2 * ) - جوز رومى ، شالك ، تبريزى
Populus nigra L .
( 3 * ) - خلاصه شده از دياسقوريدوس ، مفردات ، اختيارات ، تحفه و مخزن
( 4 * ) - تت دياسقوريدوس م - 1 ش 114
( 5 * ) - جامع مفردات ج 4 - 114
( 6 * ) - اصل جاسى ، كه به معنى پينه خورده ، سفت شده
Callosus , Callous
( 7 * ) - ادره
Hydrocele
، " اما الا دره فهوه اجتماع رطوبت فى جلد الحضى " ( صفحه 230 جزء 10 كتاب حاوى رازى ) ، تورم ناشى از جمع شدن مايع سروزى در پوشش واژينال بيضه
( 8 * ) - جامع مفردات ج 4 ص 170
( 9 * ) - اختيارات 429 ، تذكره 326 ، تحفه 251 و مخزن 552
( 10 * ) - براى اطلاع كامل از اسامى به واژهنامه ضميمه مراجعه شود
Code - 1340
ارجيقن
Centaurea acaulis L .
ارجيقن يا ارجيقنه گياهى است علفى كوچك از خانواده
Compositae
كه محل رويش آن شمال افريقا ، الجزيره و تونس مىباشد و رنگرزان از گل زرد آن استفاده مىنمايند . اين گياه را با زرير يا اسپرك طب سنتى
Delphinium zelil Ait
كه آن نيز ارجيقن ناميده شده و شرح آن خواهد آمد نبايد اشتباه كرد .