تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 135

مساهمون:

ص١٣٥
Code - 1343
مرير
Centaurea alexandrina Del
گياهى است علفى از خانواده
Compositae
كه در مصر و ليبى مىرويد و داراى گل‌هاى زرد و بزرگ مىباشد و اعراب منطقه مربوط از سرشاخه‌هاى گلدار آن جهت درمان بيمارى قند ، جراحتهاى مزمن و اسهال استفاده مىنمايند . گياه داراى اثر ضد ميكروبى مىباشد و به‌عنوان مدر ، سنگ‌شكن و مقوى قلب مصرف سنتى دارد .

تركيبات شيميائى :

گياه داراى مواد تلخ ، رزين ، صمغ و پتاسيم مىباشد
Code - 1344
بهمن
Centaurea behen L .
بهمن نامى است پارسى كه قدما به ريشه 2 گياه داده‌اند يكى بهمن سفيد يا بهمن ابيض كه نام علمى آن در صدر آمده است و ديگرى بهمن سرخ يا بهمن احمر 1 *
Statice limonium L .
كه شرح آن بعدا خواهد آمد . در قرابادين‌ها مخلوط ريشه‌هاى اين دو گياه با نام بهمنان ، بهمنين يا دو بهمن در تركيبات داروئى وارد شده‌اند . اما بهمن سفيد يا بهمن ابيض كه به هندى و اردو نيز
Behman safaid
ناميده مىشود گياهى است دو ساله به درازاى 40 - 30 سانتيمتر از خانواده
Compositae
، پرزدار بعضى كركها مانند خار و به رنگ سبز مات ، ساقه ايستاده ، قسمت بالاى ساقه داراى شاخه‌هاى زياد و مجموعا به شكل چتر ، برگ دراز و پهن ، شانه‌اى با رگبرگهاى برجسته ، گل زردرنگ داراى دمگل نسبتا دراز پوشيده از برگچه‌هائى كه مجموعا مخروطىشكل مىباشند و در راس آنها يك دسته گل قرار دارد و ريشه كه در طب سنتى به نام بهمن سفيد مصرف مىشود ضخيم ، عمودى ، خشن و شبيه به زردك كوچك مىباشد . محل رويش آن در ايران اطراف تهران ، كرج ، گچسر ، طالقان ، دماوند ، خراسان ، فارس ، كردستان ، كرمانشاه و آذربايجان مىباشد . گياه در طالقان‌پله
Palea
و در آذربايجان خرمن سوپورگسى
Kharmam supurgassi
و توپوزغان غالى
Topoz ghanghali
ناميده مىشود .

تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :

نام گياه از واژه اوستائى
Vohu manah
و پهلوى
Vahman , Vahuman
مشتق شده است كه نام يكى از امشا سپندان يا فرشته‌اى است كه تسكين‌دهنده و فرونشاننده خشم و غضب اوست و تدبير امور مصالحى كه در ماه بهمن و روز بهمن واقع مىشود نيز به او تعلق دارد . ماه بهمن يازدهمين ماه سال
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 135 | ابو القاسم سلطانى