خواص و موارد مصرف درمانى :
صمغ قابض و در ناراحتى روده و ضعف و ناتوانى جنسى و برگهاى جوان نرمكننده و ميوه نارس قابض و ضد التهاب جلدى و ريشه مدر ، قىآور و ضد اسپاسم مىباشد . در هند شيره ريشه درخت در سوزاك و اسهال و در ليبى در بيمارى قند مصرف سنتى دارد .
Code - 1333
مال كنگنى
Celastrus paniculatus Willd
از جنس
Celastrus
از خانواده
Celastraceae
انواع
C . scadens L
كه در امريكا
C . senegalensis Lam
كه در نواحى مختلف افريقا و احتمالا در سيستان ، و
C . panculata Willd
كه در هند رويش دارد و به خصوص نوع اخير كه در هند مال گنگنى ناميده مىشود داراى ارزش درمانى مىباشند .
تاريخچه و موارد مصرف مال گنگنى :
گياه از ازمنه بسيار قديم در هند شناخته شده و به سانسكريتى آن را
Kanguni
مىناميدهاند قديمىترين كتاب پارسى كه شرح آن آمده كتاب مخزن الادويه مىباشد كه خلاصه آن چنين است : مال كنگنى نام تخم نبات هندى است نبات آن به قامت انسان و به گياه ارزن شباهت دارد ولى ساقه آن قوىتر و برگ و خوشه آن بزرگتر و دانه آن به اندازه ارزن كمى دراز ، سهپهلو ، سرخ و تيرهرنگ و مغز آن سفيد و هر چند دانه آن در غلافى خشن قرار دارند و طعم آن تند مىباشد طبيعت آن در سوم گرم و در دوم خشك است خوردن دانه آن مغز را تقويت و قوه حافظه و ذهن را زياد مىنمايد . در درد مفاصل ، نقرس ، سياتيك 1 * ، درد قسمت خلفى استخوان لگن 2 * ، تنگى نفس ، ضعف معده ، كبد و ضعف باه و به بينى كشيدن پودر دانه در خوابآلودگى يا كوماى سبك 3 * موثر مىباشد و ماليدن روغن دانه آن در فالج ، لقوه ، رعشه و ضعف نيروى جنسى تا آن اندازه موثر است كه درمانكننده اشخاص عنين مىباشد . خوردن دانه آن چنين است كه در روز اول يك دانه ، روز دوم 2 دانه و روز سوم 3 دانه و به همين ترتيب روزى يك دانه اضافه مىنمايند و بستگى به ضعف و شدت بيمارى دوره درمان از 7 روز تا 100 روز متغير مىباشد . دارو را يك دفعه قطع نمىنمايند بلكه برعكس روزى يك عدد كم مىنمايند 4 * .
موارد مصرف درمانى امروز :
در هند از روغن دانهها براى افزايش هوش و ازدياد حافظه و بيمارى برىبرى و از جوشانده دانهها در رماتيسم ، نقرس ، فالج و جذام استفاده درمانى به عمل مىآيد .
( 1 * ) - اصل : عرق النساء ، عرق النسا يا نساء النسى يا سياتيك كه به پارسى آن را كجوك و كهنكو مىناميده اند . فرانسوى
Sciatique
انگليسى
Sciatica
( 2 * ) - اصل ، ورك به زيرنويس كد 452 همين مجموعه مراجعه شود