تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 342

مساهمون:

ص٣٤٢
گياهى است علفى ، پايا به ارتفاع حدود 50 تا 80 سانتىمتر و داراى برگهاى متقابل است . در حاشيه راههاى روستايى ، مزارع متروك ، نواحى كم درخت جنگلها ، بيشه‌ها و غيره مىرويد . زمان گل دادن آن در اواخر ارديبهشت تا اواخر مهر ماه است . قسمت مورد استفاده اين گياه سرشاخه‌هاى گلدار آن است .

تركيبات شيميايى :

سرشاخه گلدار اين گياه داراى اسانس و تاننى شبيه تانن چاى است . مقدار تانن آن نيز در نمونه‌هاى مختلف ممكن است تا 4 / 12 درصد برسد . به‌علاوه داراى هتروزيدى به نام هيپرين و ماده قرمز رنگى به نام هيپريسين است كه از نظر درمانى چنين به نظر مىرسد كه اثر مقوى و آرام كننده در انسان داشته باشد . در اعضاى سبز گياه مذكور ، موادى نظير فيتوسترين ، فلاوون ، اسيدهاى استئاريك ، پالميتيك ، ميريستيك ، الكل سريليك و غيره نيز وجود دارد .

خواص درمانى :

سرشاخه‌هاى گلدار اين گياه داراى اثر نيرودهنده ، هضم كننده ، صفرابر ، مسكن اعصاب ، ضدعفونى كننده مجارى ادرار ، مدر ، ضد نزله ، قابض و تقويت كننده دستگاه تنفسى و رحمى است . به‌علاوه بطور محسوس اثر تب‌بر ، رفع التهاب سرخرگها و ضد كرم دارد و در استعمال خارج ، التيام‌دهنده زخمها است . علف چاى را در موارد كمى اشتها ، شكم روش ، اسهالهاى ساده ، قولنج‌هاى كبدى و كليوى ، زردى ، آب آوردن ، سنگ كليه ، نزله‌هاى شش ، آغاز بيمارى سل ، آسم مرطوب ، كم‌خونى دختران جوان ، هيسترى ، صرع ، حالات تشنجى ، عدم تعادل عصبى ، سردردهاى عصبى ، ميگرن ، سياتيك ، دردهاى عصبى صورت ، بواسير ، دفع كرم روده ، تب‌هاى نوبه ، قطع حالت قاعدگى در زنان جوان ، تأخير وقوع قاعدگى ، ترشحات مهبلى و غيره به كار مىبرند .