تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣

براى اين كار ، شاخه‌هاى درخت را تكان مىدهند و گاهى برگها را كه داراى ذرات ماده قندى مذكور است چيده و خشك مىكنند و گز را از آن جدا مىسازند . « 5 » درخت گز داراى چند نوع قند و الكل است ، مقدارى صمغ و لعاب ، مواد معدنى و عوامل زنده در بر دارد و از اين جهت و از نظر خواص شبيه انگبين‌ها شفابخش و مفيد بوده و داراى فلزات گياهى و ويتامينهاى گوناگون مىباشد . خوردن آن نرمى استخوان را معالجه مىكند و ميكروبهاى ناخوش را از بين مىبرد . « 1 » درخت گز در غالب مناطق نسبتا گرم مانند منطقه مديترانه ، جنوب فرانسه ، الجزيره ، نواحى جنوبى ايران و غيره مىرويد . پوست آن داراى طعم قابض ، كمى تلخ و اثر درمانى است . در بعضى كتب ، پوست ريشه گياه موثر ذكر شده است . پوست اين درخت و گونه‌هاى مختلف آن ، اثر قابض دارد به‌علاوه مدر ، اشتهاآور و مقوى است . در گذشته اعراب ، شيره تغليظ شده گياه مذكور را به‌عنوان بند آورنده خون به كار مىبردند . خاكستر حاصل از سوزاندن اين گياه داراى اثر خنك كننده اولسرهاست به‌علاوه سوختگيهاى مختلف را بهبود مىبخشد . درخت گز در آذربايجان : شريف‌خانه در 1220 مترى . لرستان : بين خرم‌آباد و انديمشك . اهواز ، بختيارى ، اصفهان : نزديك گاو خونى ، شيراز : كنار رود پولوار ، نزديك پرسپوليس . لار ، كرمان : كوه سيرج در 2200 مترى بين كرمان و بم ، بين كرمان و يزد ، خبيس ، زاهدان ، خراسان بين بجنورد و شيروان . قزوين ، كرج ، تهران ، پل جاجرود . كاشان : كوشكوه ، يزد و كرمانشاهان مىرويد . « 2 »

* گز علفى

[ مشخصات ]

آقاى دكتر صادق مقدم در كتاب داروهاى جالينوسى مىنويسد : گز علفى يكى از « مان‌هاى » ايران است و از برگ گونه‌هاى مختلف درخت بلوط كركوس و الوينا و كركوس پرسيكا هنگام تابستان چكيده مىشود . درختهاى نامبرده در جنگلهاى مازندران و
هامش
( 5 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 3 ، ص 116 .
( 1 ) - زبان خوراكيها ، ص 162 - 161 .
( 2 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 316 - 315 .