دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 76

مخلوط كنند و بخورند اثر اسهال بيشتر گردد . دو درهم از اين دارو را بكوبند و در شربتى شيرين يا سكنجبين بريزند و مدتى بگذارند و بعدا آن شربت يا آن سكنجبين را با عدس يا جو و همراه گوشت مرغ خانگى بپزند و كمى سقمونيا به آن بياميزند و از آن آبگوشت بخورند . در علاج تبها و بويژه تب ربع سه اندر ميان مفيد است ، پادزهر نيش كژدم و رتيل مىباشد . « 1 » اگر ورم باشد و با سركه بر خنازير بمالند مفيد بوده و داروى گرى و خارش است ، باد آزار دهنده مفاصل پشت را از بين مىبرد ، دهن كجان به بينى كشند بسيار سود بينند و در علاج سردرد و سردرد نصفى و بيهوشى و گيجى و صرع و ديوانگى و ماليخوليا سودمند است بردهن كج شده‌اى آزمايش كردند سه روز به بينى كشيد بلغمى بسيار بيرون داد و آب از بينى سرازير شده و در روز سوم بيمارى نماند ، بايد كج‌دهنان كه اين را به كار ببندند در خانه تاريك بنشينند و بيرون نيايند و بايد خام اين گياه را به كار ببرند . افشره‌اش و بويژه افشره قسم كوچكش را در چشم كشند در علاج آب چشم مفيد است . اگر با آب مرزنگوش به بينى كشند چشم در سبل و تيرگى چشم را علاج كند با سرمه به چشم كشند براى لوچ خوب است . دو درهم از آن را در شربت بريزند و بخورند در معالجه ذات الجنب سرد ، برنشيت ، سرفه مزمن و خون برآوردن مفيد است ، زيرا نوعى گيرندگى دارد . در علاج قى و اسهال شديد مفيد مىباشد . « 2 » رته را حرض صينى مىخوانند و آن چند آلوى كوچك استخوانى مىباشد . كوچك و گرد و سياه رنگ كه از زمين صين مىآورند بيماريهاى سرد را سود مىكند ، زهرها را منفعت دهد و او گرم و خشك در درجه دوم . « 1 » رته را بندق هندى گويند . رته ميوه‌اى است به اندازه فندق و جرم آن نرم و مغز او هموار باشد و در ميان آن آواز دهد و چون جرم آن شكافته شود مغز آن سپيد بيرون آيد