تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 489

مساهمون:

ص٤٨٩
شود بعد مقدار 16 اونس آب بر آن اضافه كرده آن را بجوشانيد تا 8 اونس باقى بماند انسلى مىگويد كه آب آن كمى ذائقه نمك از خود ثعلب دارد ثعلب شرق دو قسم است شكل پنجه‌اى و شكل بيضوى پنجه‌اى آن را در اروپا سابق
radix palmae christi
گفته بودند و آن از ثعلب مصرى ايرانى بهتر و گرانتر است . بخصوص اگر بزرگ باشد نوع بيضوى از 1 تا 211 اينچ درازا دارد و نوع خوب آن رنگ سفيد كرمى دارد . چوبهاى ثعلب مصرى بايد توپر وصاف باشد و نوع كج و خالى آن خوب نيست ماده مهم آن موسيلاژ است كه به قول
dragendorf
در آن 48 درصد است ثعلب با آب سرد به شكل موسيلاژ مىشود كه مخلوط با پودر به رنگ نيلى برمىگردد . با
lead acetate
طبيعى مثل صمغ عربى مىشود موسيلاژ ثعلب با الكل حل نمىشود بلكه رسوب مىكند و آن خشك شده و نيلى و بنفشه‌اى رنگ مىشود در ثعلب شكر ، آلبومين و در حالت تازه آن يك روغن فرّارى وجود دارد . خشك كرده آن در حرارت 110 درجه 70 درصد خاكستر دارد كه در آن ماده فسفر ، پتاسيم ، كلرايد و كلسيم وجود دارد .
tolles , gans
از عمل
oxidation
از آن
saccharic acid
حاصل كرده‌اند اما
mucic acid
حاصل نشده است در بازار شرق به شكل پنجه‌اى و ساده عرضه مىشود البته پنجه‌اى شكل كمتر حاصل مىشود و بسيار گران است در ايران آن را پنجه ثعلب هم مىگويند ثعلب عادى به نام
abushaheri
يا
lasaniya

مثل سير در بازار به فروش مىرسد از تجزيه شيميايى گلوكز و متالوز حاصل كرده‌اند . « 1 » به ضم اول و آن را به عربى قاتل اخيه نيز مىگويند و به يونانى طالطوقوس و بعضى طريفلن به معنى سه برگ نامند زيرا كه گياه آن سه برگ دارد و به فارسى خايه روباه مىگويند و به هندى معروف به ثعلب مصرى است و نبات آن را به هندى كركامندى نامند و آن ريشه‌اى است سفيد شفاف كوچكتر از سورنجان و مزه آن شيرين با لزوجت و كمى تيزى و بوى آن شبيه بوى منى و چند نوع مىباشد . يكى بيخ آن مانند دو بيضه كوچك كه به هم پيوسته باشند و از هر بيضه ريشه باريك دراز رسته و در آخر هر ريشه

هامش
( 1 ) - فارماكوگرافيا ، ج 3 ، ص 385 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 489 | مصطفى النوراني الاردبيلي