دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 455

معمول است . ميوه رسيده گياه طعم شيرين و اثر مقوى دارد ولى مصرف آن يبوست ايجاد مىكند . براى آن اثر مقوى باه و درمان ناراحتىهاى قلبى قائل‌اند . از گرد ميوه خشك شده گياه مخلوط با مغز بادام ، مغز پسته ، ادويه و شكر ماده‌اى به نام پوش نيك تهيه مىشود كه اثر مقوى و نيرو دهنده دارد و در ايران نمىرويد . « 1 » مىگويند : در خرما و هسته آن راديواكتيو وجود دارد و نيز خوردن آن به طور پخته در غذا براى امراض روماتيسمى و دردهاى ناشى از آن مفيد است و پخته آن در شير گاو يا گوسفند براى بيماريهاى ريوى و سرفه و آسم و برونشيت نافع است . زياد خوردن خرما موجب غلظت خون و جوش بدن و سنگينى كبد و سوزش مجراى ادرار مىشود . نوعى از آن را كه خرما خرك نامند و خشك سفيد سفت بسيار شيرين است در معالجه كرم كدو يا ساير ادويه به كار مىرود . خرماى خشك را براى استعمال طبى بيان نموده‌اند كه آن را در اردو « چهورا » مىگويند . و آن گلى است كه قبل از خرما شدن بر درخت مىرويد كوشن خرما يا بهار خرما و در عربى طلع گويند . مولد خون صالح ، كثير الغذا ، بدن را چاق مىكند ، مقوى باه است ، كمر و گرده را قوت مىبخشد . در دواى يونانى مركب مشهور معجون آرد خرما به طور دارو استعمال شده و صمغ درخت آن به طور دارو استعمال شده و صمغ درخت آن به طور ملطف براى اعضاى تناسل و بول استعمال شده پوستش را سرخ كرده و ساييده مثل قهوه مىخورند . « 1 » رنگ خرما سرخ مايل به سياه و زرد بيان شده . ضرر آن مجفف اعضا نوشته شده مصلح آن نبات و به دانه است . مقوى معده ، مقدار خوراك تا 18 گرم و نوشته شده با مغز بادام خوردن قوت زياد مىدهد و همچنين براى سينه و ريه فايده مىبخشد و براى فالج و لقوه بسيار مفيد