دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 340

حلبيى مىگويند و آن از جمله شيرينىهايى معروف است گرم و مولد خلط صالح و سبكتر از قطايف و سريعتر در انهضام و جهت سرفه رطب و رطوبت صدر و ريه نفع مىدهد و مسمن بدن لاغر و مقوى گرده است و مسدد كبدى كه مجارى آن تنگ باشد و مسخن است . مصلح آن سكنجبين و انار ميخوش مىباشد . « 4 » زلابيه به فارسى حلواى زليبيا مىنامند مولد خلط صالح و زود هضم و به غايت مسمن لاغر و مقوى گرده ، جهت رطوبت شش و سرفه نافع و مسدد و مصلحش سكنجبين و انار است . « 5 » ناطف : به فارسى حلواى قبيله مىنامند كثير الغذا و موافق سينه و ريه و سرفه و خلط بلغمى و مسمن بدن و جهت انصباب سودا به معده نافع و مضر محرورين و مصلحش ترشيها است . « 6 » ناطف : به فتح نون و الف و كسر طاى مهمله و فاى فارسى قبيده و قبيطه را مىنامند و به هندى برخى مىگويند و آن از حلواهاى معروف است گرم و خشك و موافق سينه و ريه و سرفه و خلط بلغمى و مسمن بدن و به جهت منع انصباب مواد به معده نافع است و مضر گرم مزاجان مصلح آن اشياى ترش است گيلانى نوشته كه آنچه از شكر بسازند معتدل و موافق جوانان و كهول و مشايخ امزجه بارده و پيران است لكن مصلح و مولد صفرا و قسمى از ناطف مضر دست و آنست كه شكر محلول به آب يا غير آن را از شيرينها بر آتش ملايم منعقد بسازند و به قوام آورند تا آن چنان گردد اگر بخواهند با دست از آن بردارند برداشته شود پس سرده كمرده بشكنند و ناطف بسازند و قسمى از آن مركب است . « 1 » حلوا كه در خيلى از شهرها معروف است و آرد گندم صاف نكرده و روغن و شكر اجزل آن مىباشد و در اثر هم مقوى است و نيز هر چيز شيرين را در عربى حلوا كه مشتق از حلو است مىگويند و اگر روايت معين بر حلوا باشد هر چيز شيرين را شامل مىشود