تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩

درخت مشابه آن جاتى پاترى مىباشد كه در اثر مانند جوز بواست و هر دو نوع از جاوه به هند وارد شده است . محل اصلى رويش آن جاوه و زنگبار است و از آنجا به هند و ايران و اروپاى شرقى صادر شد اهالى قسطنطنيه از 540 قبل از ميلاد جوز بوا را مىشناختند . اقوام عرب جوز بوا را از ايران وارد كردند و فارسى آن را گوزبوا مىگفتند سپس معرب آن را جوز بوا استعمال كردند . مسعودى در سال 416 - 420 ميلادى به طرف شرق سفر كرده و گفته كه جوز بوا در جزيره زرباد جمع آورى مىشود . ابن سينا جوزبوا و جاوترى هر دو را به بسباسه نوشته است ادريسى در اواسط قرن دوازدهم از مواد وارد شده به عدن از جوزبوا و بسباسه نام برده است بعد از قرن 12 در منطقه اروپا جوزبوا را شناختند . اطباى مسلمين جوزبوا را نشاطآور ، هاضم ، مقوى ، مقوى باه و مخدر و منوم و مسكن گفته‌اند . جوزبوا يا جوز هندى اين درخت در كشورهاى گرمسير زياد مىرويد درخت آن شبيه درخت هلو است جوز هندى داراى روغن فرار و يك اسيد و مواد نشاسته‌اى است در طلب كرده جوز هندى را براى مالش عضو بيمار مخصوصا در تسكين درد روماتيسم استعمال مىكنند « 1 » . جوزبوا گرم و خشك است اندر درجه سوم و شكم را مىبندد . ثمره درختى است هندى به قدر تخم مرغ عفص و سرخ و تيره رنگ و درخت آن به قدر درخت انار تازه و خوشبو است . « 1 » جوز بويا يا ميريستيكا عبارت از دانه‌هاى رسيده ميريستيكا فراگرانس از خانواده ميريستى كاسه است كه پوسته خارجى آن را جدا مىكنند و ممكن است داراى قشرى از املاح آهكى باشد ( پوست خارج آن بسباسه است ) .

هامش
( 1 ) - گياهان شفابخش ، ص 90 .
( 1 ) - فرهنگ داروها و واژه‌هاى دشوار ، ص 112 .