ناخنه و ورم پلك چشم مفيد مىباشد . جويدن برگ آن جهت ورم لثه و رفع بىحسى آن مفيد مىباشد جوشهاى دهان را از بين مىبرد و بوى بد دهان را بر طرف مىنمايد . نوشيدن آب برگ و ساقه آن كه تازه باشد با كمى صمغ عربى جهت تقويت معده و خون ريزى معدى و بند آمدن اسهال و معالجه بواسير نافع است . در طب سنتى ايران نوشتهاند كه اگر زنى هنگام رگل جوشانده برگ و ميوه تمشك بنوشد در آن ماه از آبستن شدن معاف خواهد بود . گل آن اسهال را بند مىآورد و ضماد برگ آن بر روى دكمه بواسير خونى نافع است ميوه آن قابضترين اعضاى آن است . نوشيدن جوشانده ريشه آن علاوه بر بند آوردن اسهال ، سنگ كليه و مثانه را خرد مىكند ضماد برگ آن ورمها را فرو مىنشاند و كورك و دمل را باز مىكند و مانع زياد شدن زخمهاى خورهاى است . ماليدن عصاره ميوه آن جهت زخمهاى آبدار و چركى نافع بوده آنها را خشك مىكند . ضماد برگ و ساقههاى نازك آن جهت درد بيخ ران و كوفتگى پا كه در اثر ورزش و راهپيمايى عارض شود نافع است پخته برگ و ميوه آن مو را سياه مىكند و خضاب خوبى است و مداومت در استفاده از آن مانع سفيد شدن مو مىباشد و اين خاصيت به علت داشتن فلز منگنز است كه در آن زياد بوده و عامل سياهى موى بدن انسان مىباشد . ميوه آن پادزهر سموم حيوانى است و مخصوصا ضد سم مار ماهى شاخ دار است . مقدار خوراك عصاره و گل آن 9 مثقال است . « 1 » چون ترشى تمشك كم است كسانى كه سوء هضم دارند بايد آن را براى رفع كندى گوارش بخورند . از آب تمشك شربتى درست مىكنند كه آن را براى معالجه تب ، اختلال رودهها و عفونت مجارى ادرار مصرف مىنمايند .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص١٣٦
برگهاى اين گياه حاوى تانن و احتمالا مقدار ناچيزى اسانس فرار است كه به عنوان
هامش
( 1 ) - زبان خوراكيها ، ص 247 .