مزاج :
در درجه دوم خشك و سرد است همه اجزاى آن تنگ كننده و حابس نفث الدم و سيلان رحم خشك و سرد كننده و مقوى معده مىباشد .
عصاره برگ و ساق تازه آن با اندكى صمغ جهت همه امراض گرمى و سردى چشم بخصوص زخم و ريزش آب از چشم و ورم و ناخنه مفيد است .
باز كننده دمل و التيام دهنده زخمها و حابس اسهال و فضلات مىباشد .
جويدن برگ آن جهت زخم لثه و بدبوئى دهان و آشاميدنش با گلاب در ايام حيض مانع حمل و زياد شدن آكله مىباشد .
تمشك چندين نوع است نوعى را عليق الكلب گويند كه نسترن باشد ثمرش به اندازه زيتون و در داخلش چيزى مانند پشم موجود است .
نوع ديگرش كه عليق بدون كلب است را در فارسى تمشك مىنامند . عصاره آن كه از تابش آفتاب منعقد گردد تاثير بيشترى دارد .
خواص :
همه اجزايش جمع كننده و خشكاننده است لكن برگ آن به علت دارا بودن ماده آبى كمتر مىباشد . پخته شاخه و برگ آن با هم در آب به عنوان رنگ مو به كار مىرود .
ضماد عليق و برگ آن در منع سرايت مورچگى و علاج باد سرخ مفيد است تمشك در بدن خلط غليظ ( پرمايه ) ايجاد مىكند . اگر آن را بخشكانند قبوضيتش آشكارتر است .
گل آن هم قابض است . در بيخ عليق لطافتى همراه گيرندگى موجود است . از اين جهت سنگ را خرد مىكند و نافع زخمها مىباشد .
برگ يا ثمر رسيدهاش را بجوند زخم دهان را شفا و لثه را محكم مىكند .
برگ آن بهترين داروى زخم سر است . زياد خوردن عليق سر درد مىآورد . همه اجزاء آن نافع خون آمدن است اگر برگ آن را ضماد كنند معده ناتوان و آماده پذيرش مواد نامناسب را قوى گرداند . نافع اسهال و اورام اطراف چشم مىباشد . جلوى رطوبتهاى