حبق به هر گياهى كه بوى تند دارد مىگويند ولى بيشتر منظور پودنه است . نعناع
قسمى ديگر از پودنه است ولى در افعال و خواص مانند پودنه مىباشد . بعضى مىگويند نعناع پودنه باغى است . پودنه بيابانى را در باغ مىكارند و آب داده يك يا دو سال بعد نعناع مىشود . انواع پودنه را سه قسم گفتهاند : باغى ، بيابانى و نهرى ولى پودنه اقسام زيادى دارد كه بعضى را جداگانه بيان مىكنيم :
پودنه فلفلى : كه به عربى : نعناع فلفلى . هندى : پودينه مرچئى . انگليسى :
pepper mint
و لاتينى :
mentha piprita
گويند و پودنه گياهى خوشبو است كه اقسامى مختلف دارد .
نام طبى :
pepperita
و عرفى :
mentha peppermint
پودنه : فودنج ، فوتنج ، حبق ، خليه ، گياهى از تيره نعناعيان كه پايا مىباشد ساقهاش تقريبا استوانهاى و منشعب و برگهايش بيضوى ولى گردتر از برگ نعناع است . از اسانس پودنه در تداوى دارو سازى و صابون سازى استفاده مىكنند و اسانس آن داراى مانتول استات دو مانتيل ، سيمونن ، ديپانتن و پولدرون مىباشد . « 1 » در فارسى پونه ، پودنه ، پودينه و پورنگ گويند . معرب فورنج است اعراب به پودنه حبق گويند . بيابانى كوهى و نهرى مىباشد و داراى انواع و اقسام بوده و به اسامى پونا ، نحانحه ، حبق ، حبق الماء ، نحاع ، حبق التمساح ، نجام ، نفع الماء ، كوهينه ، جلنجوجه ، صعتر الفراس ، سعتر فارسى ، خليه ، راقوته ، پودنه دلتى ، ظفيره و ظفيرا معروف مىباشد .
تركيبات شيميايى :
اسم علمى آن
menth piperita linne ( fam labiatx )
است كه تقريبا 2 % روغن دارد و خوراك نعناع را 4 گرم معين كرده است . روغن پونه كه آن را
oil of peppermint
مىگويند داراى 5 % ماده شيميايى به نام
esters
مىباشد كه آن را
menthyl acetate
گويند و داراى فرمول شيميايى
c 10 h 19 c 2 h 3 o 2
مىباشد و 5 % در مجموع جوهر نعناع به
هامش
( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 827 .